💠 از آیتالله دکتر بهشتی تا دکتر علی لاریجانی؛ پنج دهه تداوم راهبرد حذف نخبگان، از ترور شخصیت تا تر…
انتشار: 2026/06/29 07:52 UTC
💠 از آیتالله دکتر بهشتی تا دکتر علی لاریجانی؛ پنج دهه تداوم راهبرد حذف نخبگان، از ترور شخصیت تا ترور فیزیکی✍🏻 مسعود کاظمیان، کارشناس امنیت ملی🔻در علوم امنیتی، ترور شخصیت را نباید صرفاً به معنای انتشار شایعه یا تخریب رسانهای دانست. این مفهوم، عملیاتی هدفمند برای فروپاشی «سرمایه اجتماعی» پیرامون یک فرد است. در این مرحله، هدف آن نیست که فرد از میان برداشته شود؛ بلکه کافی است اعتبار او نزد جامعه، نخبگان یا ساختار تصمیمگیری آسیب ببیند.🔻سازمانهای اطلاعاتی بهخوبی میدانند که قدرت واقعی نخبگان، پیش از آنکه در مسئولیت اداری آنان نهفته باشد، در اعتماد عمومی و نفوذ فکری آنهاست. از اینرو، تخریب این سرمایه، بخشی از نبرد راهبردی محسوب میشود.🔻تجربه آیتالله دکتر بهشتی، از این منظر، نمونهای قابل تأمل است. پیش از آنکه انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در هفتم تیر ۱۳۶۰ رخ دهد، سالها فضایی از اتهام، تخریب، شایعه و حملات تبلیغاتی پیرامون او شکل گرفته بود؛ فضایی که مخالفان سیاسی و گروههای معارض، هر یک به سهم خود در ایجاد آن نقش داشتند. بعدها نیز روایتهای متعددی از این روند منتشر شد که نشان میدهد عملیات روانی، مقدم بر عملیات تروریستی بوده است.👈از نگاه مطالعات اطلاعاتی، این تقدم زمانی اتفاقی نیست. حذف فیزیکی زمانی بیشترین اثر را دارد که پیشتر تصویر ذهنی هدف، دستخوش فرسایش شده باشد.🚨در سالهای اخیر، نام دکتر علی لاریجانی بار دیگر در کانون مباحث سیاسی و امنیتی قرار گرفت. بر پایه دادههایی که مبنای این یادداشت قرار گرفتهاند، از جمله اظهارات منتشرشده از دکتر علی مطهری، این تحلیل مطرح شده است که تلاش برای حذف یا هدف قرار دادن برخی شخصیتهای اثرگذار، میتواند در چارچوب رقابتهای اطلاعاتی و تلاش برای تأثیرگذاری بر روندهای دیپلماتیک و راهبردی قابل بررسی باشد.🔻فارغ از ارزیابی نهایی درباره هر ادعا، آنچه برای پژوهشگر امنیت ملی اهمیت دارد، الگوی رفتاری است. در این الگو، شخصیتهایی که در نقطه اتصال «میدان» و «دیپلماسی» قرار میگیرند، به دلیل تواناییشان در تغییر موازنههای سیاسی، ممکن است بیش از دیگران در معرض عملیات اطلاعاتی قرار گیرند. از این منظر، موضوع تنها یک فرد نیست؛ بلکه نقش او در شبکه تصمیمسازی و ظرفیتش برای اثرگذاری بر آینده است.🔻در چنین شرایطی، عملیات اطلاعاتی صرفاً متوجه حذف یک فرد نیست؛ بلکه هدف، برهم زدن یک فرآیند، تضعیف یک کانال ارتباطی یا ایجاد اختلال در مسیر تصمیمسازی یک کشور است. از همین رو، در مطالعات اطلاعاتی، شخصیتهای راهبردی نه فقط به دلیل مسئولیت رسمی، بلکه به دلیل «کارکرد» آنان در معادلات قدرت، اهمیت پیدا میکنند.🚨تاریخ نشان داده است که سرویسهای اطلاعاتی حرفهای، کمتر بر اشخاص تمرکز میکنند و بیشتر به «گرههای اثرگذار» میاندیشند. اگر حذف یک فرد، مسیر تصمیمگیری یک کشور را تغییر دهد یا هزینههای آن را افزایش دهد، آن فرد به یک هدف اطلاعاتی تبدیل میشود.🚨از این منظر، آنچه در فاصله میان آیتالله دکتر بهشتی و دکتر علی لاریجانی قابل مطالعه است، نه شباهت کامل دو پرونده، بلکه تداوم یک منطق راهبردی است؛ منطقی که میکوشد با تضعیف سرمایه انسانی، توان تصمیمسازی و انسجام نخبگانی یک کشور را تحت تأثیر قرار دهد.🔻در این چارچوب، ترور شخصیت صرفاً تخریب آبرو نیست؛ اقدامی برای کاستن از اعتبار اجتماعی و سیاسی یک فرد است. نفوذ اطلاعاتی صرفاً جمعآوری خبر نیست؛ فرایندی برای شناخت و بهرهبرداری از نقاط آسیبپذیر است. و ترور فیزیکی نیز صرفاً حذف یک انسان نیست؛ تلاشی برای ایجاد خلأ در ساختار تصمیمگیری و ارسال پیام بازدارنده به دیگر نخبگان است.🔸 جماران#راهبرد_حذف_نخبگان #ترور_شخصیت #ترور_فیزیکی @akhalaji