⚠️نگاهی فراتر از گمانهزنیها و نقش پدیده النینو بر بارش های ایران🌊 ⁉️ #توجه | این پست جنبه ی فنی و…
انتشار: 2026/08/22 13:38 UTCدریافت: 2026/08/24 04:01 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/24 04:01 UTC
⚠️نگاهی فراتر از گمانهزنیها و نقش پدیده النینو بر بارش های ایران🌊 ⁉️ #توجه | این پست جنبه ی فنی و آموزشی دارد و پیشبینی محسوب نمیشود، لطفا به دقت مطالعه کنید تا به ابهامات و سوال هایتان پاسخ داده شود‼️ . ⛈️ گمانهزنیهای متعددی مبنی بر وقوع یک پاییز پربارش در سراسر کشور مطرح شده است. شایان ذکر است که اکثر مدلهای فصلی معتبر بینالمللی، از جمله مدلهای کلمبیا، ECMWF و CFS، پتانسیل بالای بارش را در فصل پیش رو نشان میدهند. با این حال، از منظر علمی باید تأکید کرد که ❗️هیچ شاخص تکبعدی یا ترکیبی از شاخصها (مانند پدیده النینو یا IOD مثبت ) نمیتواند با قطعیت ۱۰۰ درصد، الگوی بارش یک ناحیه مشخص، از جمله ایران و منطقه خاورمیانه را تعیین کند. بنابراین، انحراف از پیشبینیهای مدلها و تغییر در رویدادهای جوی امری کاملاً محتمل است.👀بازبینی مفهوم "پاییز زودرس" و تعریف پویاییهای جوی بسیاری از تحلیلها با استفاده از واژه "پاییز زودرس" به بارشهای آغازین در اواخر تابستان اشاره میکنند🤔؛ اما از نظر هواشناسی، این پدیده در واقع تداوم روند "پاییز نرمال" است. تفاوت این دو در "⏳زمانبندی شروع بارشها" است و نه لزوماً در "مقدار بارش".روند تغییرات جوی در سه مرحله زمانی قابل تحلیل است: 1. ماه سپتامبر (10 شهریور تا 8 مهر ): در این دوره، با جابهجایی تدریجی جریانات شمالی به عرضهای پایینتر، امکان نفوذ امواج و مولفههای شمالی به نیمه شمالی کشور فراهم میشود. این بارشها غالباً از نوع همرفتی (Convective) بوده و به دلیل ماهیت گذرا و پراکنده، از نظر اثرگذاری بر ذخایر آبی، بارشهای موثر محسوب نمیشوند. 2- ماه اکتبر (9 مهر تا 9 آبان ): با عقبنشینی کمربند فشار حارهای و توقف بادهای موسمی، جریانات غربی تقویت شده و امکان نفوذ سیستمهای بارشی به پهنه کشور افزایش مییابد. -3 ماه نوامبر (10 آبان تا 9 آذر ): در این مرحله، مسیر ورود امواج جوی (اعم از مدیترانهای، سودانی یا ترکیبی) کاملاً هموار شده و پایداری سیستمهای بارشی افزایش مییابد.تحلیل آماری و توزیع مکانی بارشها میزان بارش در ایران دارای توزیع مکانی بسیار ناهمگونی است و معیار "نرمال بودن" در هر منطقه متفاوت تعریف میشود. بر اساس میانگینهای آماری، تحلیل وضعیت به شرح زیر است( 👈اعداد بیشتر حالت مثال دارد و دقیق نیست ) :🔹نیمه غربی و شمال غرب : در ماه سپتامبر، میزان بارش بسیار ناچیز و (در محدوده ۰ تا ١۵ میلیمتر) است. با گذشت زمان و ورود به ماه اکتبر، این مقدار به تدریج افزایش یافته و در حدود ۵ تا ٢۵ میلیمتر قرار میگیرد.🔹سواحل دریای خزر: برخلاف نیمه غربی، سواحل خزر دارای نرمال بارش بسیار بالایی در سپتامبر هستند.⚠️ماه نوامبر و بارشهای موسوم به پله یا پهله: در ماه نوامبر، در حالت عادی انتظار میرود ضریب بارش در دامنههای البرز و زاگرس دوبرابر شود. در این ماه، نیمه غربی کشور شاهد بارشهای موسوم به "پلهای" خواهد بود؛ یعنی بارشهایی منظم، یکدست و با شدت بیش از ٢۵ تا ٣۰ میلیمتر که اساس ذخیره منابع آب سطحی را تشکیل میدهند.📌نتیجهگیری با توجه به تحلیلهای فوق، توصیه میگردد در برداشت از پدیده "پاییز زودرس" تجدیدنظر شود. انتظار برای وقوع بارشهای سنگین و سیستماتیک از اواخر شهریور و ماه مهر، با واقعیتهای اقلیمی و مدلهای جوی همخوانی ندارد و طبق روند طبیعی جو باید منتظر بلوغ جریانات بارشی و بارش های موثر در اواخر اکتبر و ماه نوامبر بود.✍ پست و تحلیل ارائه شده از محمد کاشانی همکار عزیز@alamtoweather(آب و هوای آلامتو)




