پاسخ به یک پرسش🔹 درباره عکس یادگاری مقدم و شعبانامروز یکی از جوانان اهل کتاب شهر نظرآباد استان البر…
انتشار: 2026/08/19 07:18 UTCدریافت: 2026/08/20 22:00 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/20 22:00 UTC
پاسخ به یک پرسش🔹 درباره عکس یادگاری مقدم و شعبانامروز یکی از جوانان اهل کتاب شهر نظرآباد استان البرز، عکس فوق را فرستاد و پرسید: «ماجرای عکس یادگاری عبدالله مقدم (بنیان گذار کارخانجات نساجی مقدم نظرآباد) و شعبان جعفری مشهور به بی مخ و تاج بخش (از عوامل میدانی و اجرایی کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲) چیست؟» بنده بین کارنامه و عملکرد «گستره محلی» و «حوزه عمومی» مقدم تفکیک قایل هستم؛ به طوری که کنش های او در آبادی و توسعه شهر نظرآباد و کارآفرینی هایش در شهرهای کرج و تهران را قابل تقدیر و توجه می دانم.البته در سال های اخیر با رفتارهای سودانگارانه و فرصت طلبانه برخی بازماندگان مقدم در «شرکت سهامی فلاحتی نمونه ساوجبلاغ مشهور به شرکت فلاحتی»، به محبوبیت و سرمایه اجتماعی خاندان مقدم در عرصه محلی ضرباتی وارد شد که در یادداشت های سال ۱۳۹۹ به آن پرداخته ام.اما در بعد کلان و حوزه عمومی، عبدالله مقدم (درگذشت ۱۳۶۱) مخالف دکتر محمد مصدق و جریان سیاسی ملی و از نزدیکان به محافل قدرت و ثروت حکومت پهلوی بود. ارتشبد حسین فردوست در خاطراتش به صراحت به این پیوندهای سیاسی - اقتصادی اشاره کرده است.این تقابل مقدم با مصدق از اتاق بازرگانی ایران آغاز شده بود. همین مخالفت ها، موجب شد که او در سال پس از کودتا، آشکارا و رسماً از شعبان جعفری در شهر نظرآباد بسان مقامات دولتی استقبال و پذیرایی کند. این دیدار، بازدیدهای چندباره مقدم و همکارانش از زورخانه شعبان در تهران را در پی داشت.مقدم به جهت باور شخصی، مسلمانی سنتی بود و مناسک مذهبی همانند نماز، روزه، حج و خمس و... را بجا می آورد. او به قدری مذهبی بود که در ۲۰ خرداد ۱۳۲۷ به همراه حاج میرزا احمد نادر، اتحادیه ای را برای مبارزه با یهودیان ایران راه اندازی کرد. از دیگر سو، تعامل او به عنوان یک کنشگر اقتصادی با نظام سیاسی مستقر (= پهلوی) تا اندازه ای، قابل درک و توجیه است.اما با این مستندات او یک بازرگان سیاسی است نه یک تاجر متعارف: ۱. حمایت صریح از کودتای ۲۸ مرداد با دعوت رسمی و پذیرایی از شعبان جعفری در نظرآباد؛ ۲. ارتباط و همکاری با سپهبد تیمور بختیار، شاهپور غلامرضا، سرهنگ علی اکبر مولوی و سرهنگ مقدم مراغه ای و...؛ ۳. حمایت رسانه ای از سرکوب دانشجویان معترض در سال ۱۳۴۰؛ ۴. همکاری با حکومت در اعزام کارگران نساجی در ساعت کاری به روستای احمدآباد برای اعتراض به حضور جهان پهلوان غلام رضا تختی در آیین چهلم درگذشت مصدق. بخشی از عکسهای یادگاری مقدم و شعبان و دیگر مقامات حکومت پهلوی در آرشیو شادروان کریم توسلیان (دایرکننده نخستین عکاسی نظرآباد) قابل مشاهده است.جهت آشنایی بیشتر با تمایز و تغییر نگاه انتقادی بنده به نقش محلی و کلان مقدم رجوع کنید به کتاب های دشتی به وسعت تاریخ (چاپ ۱۳۸۶) و بیداری دشت کهن (چاپ ۱۳۹۷).حسین عسکری۲۸ امرداد ۱۴۰۵ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات

