زبان گالشی چطور است؟گفته شده که این زبان بخشی از زبان گیلکی است و همانطور که از اسمش هم پیداست، مخت…

زبان گالشی چطور است؟گفته شده که این زبان بخشی از زبان گیلکی است و همانطور که از اسمش هم پیداست، مختص مردمان گیلانی است؛ بیشتر از همه هم این زبان قوم گالش در مناطقی مثل رودبار، رستم آباد، دیلمان، املش، اشکورات و چند منطقه دیگر شنیده می‌شود. جدای از گیلان، قسمتهایی از غرب مازندران هم به این زبان صحبت می‌کنند، مخصوصا رامسر!خیلی از محققین مثل “حسین احمدی” بر این باور هستند که قوم و زبان گالشی از نسل “کادوسیان” هستند. کسانی که با اقوام کادوسیان آشنا نیستند بدانند که این قوم قبل از ورود آریایی ها به ایران، در این مناطق زندگی می‌کردند. یکسری منابع هم وجود دارد که قوم گالش را به قوم دیلم مرتبط می‌کند.باید بدانید که هر فرد گیلک، به گویش خاص خودش صحبت می‌کند که بستگی به موقعیت محل زندگی اش دارد (غرب و یا شرق گیلان). ولی زبان گالشی به هر دو این گویش ها شباهت بسیار زیادی دارد.همانطور که گفتیم زبان گالشی بخشی از زبان گیلکی است و این زبان، اصیل تر از بقیه لهجه ها و گویشهایی است که بقیه گیلانی ها صحبت می‌کنند.قوم گالش در گیلان چه می‌پوشند؟البته فرقی بین لباس پوشیدن قوم گالش در گیلان با اقوام گالشی در دیگر مناطق نیست. همه آنها از لباس‌های پشمی استفاده می‌کنند که اکثر آنها را هم خودشان درست میکنند.شلوار پشمی، جلیقه پشمی، کلاه و شولا. همه این لباسها پشمی هستند. البته آنها نیاز دارند که لباس پشمی بپوشند؛ چون همانطور که گفتیم، آنها در مناطق کوهستانی زندگی می‌کنند و باید با هوای سرد این مناطق کنار بیاییند.یک کتابی به نام “گالش‌ ها” وجود دارد که توسط افرادی با نام “میثم نوائییان” “نیما فریدمجتهدی” و “ابوطالب قاسمی” نوشته شده.این کتاب درباره قوم گالش ایران است و در 188 صفحه به شما می‌گوید که این اقوام چه کسانی هستند، چطور امرار و معاش می‌کنند، تاریخچه آنها چیست، از کجا آمدند، چطور صحبت می‌کنند و سوال‌های مشابه…این کتاب در رشت و در انتشارات ایلیا و در سال 1398 به چاپ رسیده.اسامی انواع قوم گالش ایراناز آنجایی که قوم گالش در تمامی گیلان و بعضی مناطق مازندران پخش شدند، باعث شده به خاطر محل اقامت آنها و رفتارهایشان، اسم‌های مختلفی بر روی آنها بگذارند. در ادامه ما به بررسی بعضی از آنها می‌پردازیم.1. گالش اشکوریاشکورات نام یک منطقه‌ای است که از جنوبی ترین منطقه شهرستان رودسر شروع می‌شود و تا جنوبی ترین منطقه شهرستان رامسر ادامه دارد. به دسته از گالشهایی که در این مناطق زندگی می‌کنند، گالش اشکوری می‌گویند؛ آنها به زبان گیلکی سخن می‌گویند.2. گالش طبریگالش طبری هم یکی دیگر از اقوام گالش است که در مناطق کوهستان استان مازندران و گلستان سکونت دارند؛ همانطور که از اسمش هم پیداست، آنها به زبان مازندرانی صحت می‌کنند.3. گالش مختابادمختابادها درواقع یک گالش نیستند؛ آنها گروهی از مردمان مازندران هستند که در واژه‌های زبان تبری با نام سرپرست گالش شناخته می‌شوند. آنها هم به مانند گالش ها به پرورش گاو و گوسفند مشغول هستند و دست به کار کشاورزی نمی‌برند. همانطور که گفتیم، مختابادها طبری هستند و به زبان مازندرانی صحبت می‌کنند.سیاگالش یا گالش سیاه چهره کیست؟در بین گالشها یک افسانه‌ای با نام سیاگالش یا گالش سیاه چهره وجود دارد و از آنجایی که گفته شده چهره او سیاه است، به این نام معروف شده.گفته شده که سیاگالش در جنگل زندگی می‌کنند و زندگی در میان بقیه افراد خودداری می‌کند؛ او هم به مانند بقیه، مشغول دامداری و پروش گاو است؛ ولی با این تفاوت که فقط گاو وحشی پرورش می‌دهد!وظیفه او حفاظت از حیوانات و مخصوصا حیوانات حلال گوشت است. کسی حق ندارد در محدوده سیاگالش شکار کند؛ چون گالش سیاه چهره او را قطعا تنبیه می‌کند!سیاگالش در نزد گالشها بسیار مقدس شمرده می‌شود. به طوریکه اگر کسی مالهایش بمیرد، فکر می‌کند که سیاگالش از او روی برگردانده. آنها سیاگالش را حامی گالشها می‌دانند و فکر می‌کنند اگر او نباشد، دیگر گالشی هم وجود ندارد.البته این باور الان کمرنگ شده و فقط گالش‌های ریش سفید به این موضوع اعتقاد دارند.کلام آخر در باره قوم گالشمتاسفانه فرهنگ گالش‌های امروزی دیگر مثل گذشته نیست؛ امروزه از کلمه گالش به عنوان یک توهین استفاده می‌شود و برای همین اگر کسی هم از قوم گالش باشد، هیچوقت خودش را گالش خطاب نمی‌کند.این در حالی است که قوم گالش ایران یکی از بزرگترین و قدیمی ترین اقوام در شمال و حتی ایران است و مازندران و ایران باید به وجود این قومها افتخار کند#شکوه_درفکسرزمین آماردها@amarde