☘ ☘ برگی از تقویم تاریخ ☘ ☘۱ شهریور زادروز محمدجعفر محجوب(زاده ۱ شهریور ۱۳۰۳ تهران – درگذشته ۲۷ بهمن ۱۳۷۴ کالیفرنیا) پژوهشگر، نویسنده و مترجماو مصحح، فرهنگ نویس، فرهنگپژوه، استاد دانشگاه در داخل و خارج ایران و صاحبنظر در فرهنگ و ادب عامه بود. وی سال ۱۳۲۶ در رشته علوم سیاسی و در سال ۱۳۳۳ در رشته زبان و ادبیات فارسی، از دانشکده حقوق و ادبیات دانشگاه تهران لیسانس گرفت.درسال ۱۳۴۲ موفق به دریافت درجه دکترای زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران شد و از سال ۱۳۳۶ سمتهای مدرس، دانشیار و استاد زبان و ادب فارسی را در دانشگاه تربیت معلم و دانشگاه تهران بهعهده داشت.در سالهای ۱۳۵۰ و ۱۳۵۱ بهعنوان استاد میهمان در دانشگاه آکسفورد انگلستان و دو دوره در سالهای ۱۳۵۳ تا ۵۵ و ۱۳۶۱ تا ۶۳ در دانشگاه استراسبورگ فرانسه به آموزش زبان و ادبیات فارسی پرداخت.او مدت ۲۳ سال عضو انجمن ایرانی فلسفه و علوم انسانی وابسته به یونسکو بود و از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۵۹ ریاست فرهنگستان زبان و فرهنگستان ادب و هنر ایران را بهعهده داشت. وی از سال ۱۳۷۰ تا سال ۱۳۷۴ در دانشگاه برکلی در کالیفرنیا به تدریس ادبیات فارسی مشغول بود .از مجموعه درسهای وی که در سال ۱۳۶۷ به بعد ضبط شده است، شرح و تفسیر برخی از غزلیات حافظ، شرحی درباره مثنوی مولانا، نظامی گنجهای، شاهنامه فردوسی و باب دوم سعدی، از سوی انتشارات ماهور در قالب "سیدی" به بازار عرضه شد.بیان گرم و شیرین و شیوه تفسیری جذاب او نقشی مهم در آشنا ساختن علاقهمندان به ادب فارسی داشته است.او در زمان زندگی پربارش برخی از متون کهن را تصحیح کرده و تالیفات با ارزشی مانند: برگزیده غزلیات شمستبریزی، دیوان قاآنیشیرازی، دیوان سروش اصفهانی، ویس و رامین فخرالدین اسعدگرگانی، کلیات ایرجمیرزا، متن کامل امیرارسلان، سبک خراسانی در شعر فارسی، فرهنگ لغات و اصطلاحات عامیانه "با همکاری محمدعلی جمالزاده" و تصحیح کلیات عبیدزاکانی را به انجام رساند. برخی از مقالات وی درباره فرهنگ عامیانه در کتابی حجیم و دوجلدی از سوی نشرچشمه به بازار کتاب عرضه شد.آخرین اثر او آفرین فردوسی بود که در سال ۱۳۷۱ در تهران منتشر شد.🆔 t.me/amirnormohamadi1976#%D8%A8%D8%B1%DA%…
اگر بخواهیم تفاوت زبان این دو غولِ ادبیات فارسی را بررسی کنیم، باید بگوییم که هر دو در مسیر «نو کردنِ شعر» بودند، اما از دو مسیرِ کاملاً متفاوت. اگر زبان نیما را زبانِ «واقعگراییِ صلحآمیز» بنامیم، زبان شاملو زبانِ «حماسیِ تکاندهنده» است.تفاوت آنها را میتوان در چهار لایه اصلی تحلیل کرد: ۱. سطحِ صراحت در برابر پیچیدگی - زبان نیما (شفاف و ملموس): نیما به دنبال این بود که شعر را از قمارِ کلمات و ابهامهای بیهوده رها کند. زبان او به زبانِ زندگی بسیار نزدیک است؛ زبانی که اگر کسی آن را بخواند، سریعاً متوجهِ منظورِ شاعر میشود. او از کلماتِ ساده، ملموس و تصویری (مثل درخت، باران، کوه، دریا) استفاده میکند تا معنا را مستقیماً به خواننده منتقل کند.- زبان شاملو (لایه لایه و استعاری): زبان شاملو هرگز مستقیم نیست. او از «زبانِ نمادین» استفاده میکند. شما برای فهمیدنِ معنایِ یک کلمه در شعر شاملو، نباید فقط به معنایِ لغوی آن نگاه کنید، بلکه باید لایههای زیرین، ارجاعات تاریخی و استعارههای پنهان را پیدا کنید. زبان او برای خواننده، نوعی «رمزگشایی» میطلبد. ۲. لحن و فضا- **نیما (لحنِ روایتگر و مشاهدهگر): لحن نیما اغلب شبیه به یک «راوی» یا «مشاهدهگر» است. او با آرامش و گاه با نوعی طنز یا تلخیِ ملایم، واقعیتها را روایت میکند. فضای زبان او، فضایِ «روایتِ طبیعت و زندگی» است.شاملو (لحنِ حماسی و دراماتیک): لحن شاملو بسیار پرقدرت، باشکوه و گاهی تکاندهنده است. او از کلماتِ سنگین و بااقتدار استفاده میکند که حسی از «درام» و «درگیری» را ایجاد میکند. اگر نیما یک «روایتگر» است، شاملو یک «بازیگرِ نقشِ اصلی» در یک تراژدیِ بزرگ است.۳. رابطه با واژگان و تاریخ -نیما (زبانِ زنده و روزمره) نیما از واژگانی استفاده میکرد که در زبانِ گفتار و زندگیِ مردم (بهویژه مردمِ طبقه کارگر و طبیعتگرد) جریان داشت. او میخواست شعر، از انزوایِ واژگانِ ادبی خارج شود.شاملو (زبانِ تلفیقی و تاریخی): شاملو واژگانِ کهن، اساطیری و تاریخی را با زبانِ مدرن ترکیب کرد. او از واژگانی استفاده میکرد که بوی «تاریخ» و «افسانه» میدادند. او زبانِ شعر را با عناصرِ دراماتیکِ تاریخ و اسطوره در هم میآمیخت تا به آن وزن و عظمت ببخشد. ۴. ساختار موسیقیایی نیما (آهنگِ طبیعت): موسیقی زبانِ نیما از نوعِ «طبیعی» است. یعنی آهنگِ کلمات بر اساسِ ضربآهنگهای عروضیِ آشنا اما منعطف است.تهیه و جمع آوری مطالب؛ #امیر#نورمحمدیt.me/amirnormohamadi1976%D8%A7%D8%AF%D8%A… دارد👇
👆👇، نقش نیما یوشیج این بود که «رابطهی بین فرم (شکل) و محتوا (معنا) را دگرگون کرد». او به جای اینکه بگوید «برای گفتنِ یک معنای جدید، باید از قالبهای قدیمی استفاده کرد»، گفت: «برای گفتنِ معنای جدید، باید قالبها را هم جدید کرد.»نکته مهم برای دقت بیشتر:بسیاری تصور میکنند نیما شعر را «بیوزن» کرد، اما این اشتباه است. نیما «وزن را آزاد کرد» اما آن را «حذف نکرد». او از وزنهای عروضی استفاده میکرد، اما نظمِ صلبِ آنها را شکست.تهیه و جمع آوری مطالب #امیر#نورمحمدیt.me/amirnormohamadi1976
نیما یوشیج (علی اسفندیاری) را نمیتوان صرفاً یک شاعر دانست؛ او در واقع «بنیانگذار» و «مبتکر» تحولی بنیادین در ادبیات فارسی است. اگر شعر کلاسیک فارسی را یک بنای عظیم و باشکوه تصور کنیم، نیما کسی بود که دیوارهای این بنا را از نظر ساختاری باز کرد تا پنجرهای به سوی دنیای مدرن و واقعیتهای جدید گشوده شود.نقش او را میتوان در چهار محور اصلی خلاصه کرد: ۱. شکستن قالبهای صلب و خشک (تحول در ساختار)قبل از نیما، شعر فارسی در بندِ «قالبهای استوار» بود. یعنی شاعر باید حتماً در قالب غزل، قصیده یا مثنوی میزیست و تمام مصرعها باید با هم هماندازه (مساوی) بودند.کارِ نیما:او مفهوم «مصرعهای کوتاه و بلند» را معرفی کرد. او معتقد بود که طول مصرع نباید از پیش تعیین شده باشد، بلکه باید بر اساس «نیازِ معنا و احساس» شاعر، کوتاه یا بلند شود. این یعنی اجازه داد تا شکلِ شعر، از خدمت به قالب، به خدمتِ خودِ معنا برسد. ۲. جایگزینی «وزنِ صلب» با «موسیقیِ طبیعی»در شعر کلاسیک، وزن (عروض) مثل یک ضربآهنگِ ماشینی و تکراری بر تمام شعر حاکم بود.کارِ نیما: او موسیقی را از حالت «ماشینی و مصنوعی» به حالت «طبیعی و درونی» تغییر داد. او وزنهای عروضی را حفظ کرد (یعنی شعر او هنوز وزن داشت و بیوزن نبود)، اما آنها را با هم ترکیب کرد و اجازه داد آهنگ شعر، با جریانِ احساسِ شاعر همگام شود، نه اینکه شاعر مجبور باشد احساسش را در قالب یک وزنِ ثابت فشرده کند.۳. تغییر در نگاه به سوژه و جهان (تحول در محتوا)شعر کلاسیک عمدتاً در فضای «تجرید» (انتزاع)، مذهب، عشقهای موزون و مفاهیم کلی معلق بود.کارِ نیما: او «واقعیت» را به شعر آورد. نیما از طبیعتِ واقعی (درختان، دریا، باران)، از مسائل اجتماعی، از طبقه کارگر و از رنجهای انسانِ واقعی صحبت کرد. او نگاهِ شاعر را از «آسمانهای دوردست» به «زمین و واقعیتهای زندگی» تغییر داد. او معتقد بود شاعر باید «شاهدِ زمانه» باشد. ۴. ایجاد «زبانِ تازه» (تحول در واژگان)زبانِ شعر کلاسیک بسیار غنی اما گاهی از شدتِ استفاده از آرایههای قدیمی، از ملموس بودن فاصله گرفته بود.کارِ نیما: او زبانِ شعر را به زبانِ زندگی نزدیکتر کرد. او از کلمات سادهتر، ملموستر و گاهی از اصطلاحاتِ عامیانه و طبیعت استفاده کرد تا شعر بتواند با انسانِ امروز ارتباط برقرار کند. خلاصه نقش نیما (در یک عبارت)t.me/amirnormohamadi1976%D8%A7%D8%AF%D8%A…
👆👇| منطقِ اصلی | شباهت (A شبیه B است) | ارتباط یا ویژگی(A مربوط به B است) || وضعیتِ معنایِ حقیقی | معمولاً غیرممکن و غیرمنطقی است | معمولاً ممکن و منطقی است || هدف | ایجاد تصویر و زیبایی | ایجاد اشاره و انتقال مفهوم |مثال کوتاه «او گل است» (زیباست) | «او گل میکند» (کنایه از خوشاخلاقی یا مثلاً شکفتنِ توانایی) مثال نهایی برای تثبیت:۱. «او گربه است»: (استعاره) چون انسان نمیتواند گربه باشد؛ پس از شباهت در ویژگی (مثلاً مکر یا نرمی) استفاده شده است.۲. «او گربه میکشد»: (کنایه) این جمله میتواند واقعاً به معنای کشتن گربه باشد (معنای حقیقی ممکن است)، اما در زبان عامیانه کنایه از «کار بسیار زیاد انجام دادن» یا «بسیار فعالیت کردن» است.تهیه و جمع آوری مطالب #امیر#نورمحمدیt.me/amirnormohamadi1976