🔷فرسته شماره: ۱۴۰۴۰@amirsorayan📚🗣 #زبان کهن #آذربایجان✅آنچه از "روضات الجنان" حافظ حسین کربلایی تب…
انتشار: 2026/06/24 09:16 UTC
🔷فرسته شماره: ۱۴۰۴۰@amirsorayan📚🗣 #زبان کهن #آذربایجان✅آنچه از "روضات الجنان" حافظ حسین کربلایی تبریزی (متوفی ۹۹۷ق) و رسالۀ انارجانی (تألیفشده در ۹۸۵-۹۹۴ق) بارها در مقالات محققان نقل شده مؤید این نظر است که تا پایان قرن دهم هنوز #زبانفهـلوی یا #آذری در #تبریز و بیشتر #شهرهایآذربایجان بهکلی از میان نرفته بوده است.🌏اولیا چلپی، #جهانگرد بسیار مشهور ترک، هم که به ادعای خود دو بار در سالهای ۱۰۵۱ و ۱۰۵۶ به #آذربایجان آمده به دوام زبان فهلوی در پارهای از نواحی اشاره دارد. دربارۀ مردم #تبریز میگوید: «ارباب معارف آن به فارسی (به معنی زبان غیرترکی، احتمالاً یعنی پهلوی) تکلم میکنند». 🌏دربارۀ #مراغه گوید: «اکثر زنان مراغه به #زبـانپهلـوی گفتوگو میکنند».@amirsorayan📘سخن او دربارۀ زبان زنان مراغه، فصل رسالۀ انارجانی را در «تواضعات اناث تبریز به زبان کهن» به یاد میآورد و معلوم میشود که خانهنشینی #زنــان و دوری آنها از اجتماع و بینیازی آنها از گفتگوهای دیوان و بازار سبب شده که طبعاً دگرگشتهای زبـــان در محاورات آنها کمتر و دیرتر اثر بگذارد.🗣در میان طبقات و گروههای مختلف مردم هم زمان و تاریخ #تغییـرزبــان یکسان نبوده، مثلاً میتوان حدس زد که بعد از قیام #شاهاسماعیل، بازماندگان مردم شافعی، مدتها #زبــانکهـن را حفـظ کرده بودند و در مقابل، قزلباشها به زبان جدید سخن میگفتند.@amirsorayan🗣🗣واپسین منبع از آخرین یادگارهای زبــان کهـن در آذربایجـان مسطورات جُنگ مکتوب در ۱۱۲۵ است که دوبیتیهای رازی مهان کشفی، #شاعر #نمیــن آذربایجان، در آن آمده و از آنجا معلوم میشود که شعر فهلوی #نجـمرازی با پانصد سال فاصلۀ زمانی و یکصد فرسنگ فاصلۀ مکانی، هنوز در شمـال شرق آذربـایجان به #زبـانمـردم بوده است.📘[زبـان فـارسی در آذربایجان: دربرگیرندۀ بیست و سه مقاله از نوشتههای دانشمندان و زبانـشناسان، گردآوری ایرج افشار، تهران: انتشارات دکتر محمود افشار، ۱۳۹۷، ص ۵۰۸-۵۰۹]📚بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی@amirsorayan

