🔷فرسته شماره: ١۵۰۴۰@amirsorayan 🌐تفسیـر ســورهٔ وطـــن🔍نگاهی به درسگفتارهای «تفسیر سوره وطن» از مصط…

🔷فرسته شماره: ١۵۰۴۰@amirsorayan 🌐تفسیـر ســورهٔ وطـــن🔍نگاهی به درسگفتارهای «تفسیر سوره وطن» از مصطفی محقق داماد. ۲۰ تیر ۱۴۰۵. خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا). 🎙از ابتدای سال جاری، مجموعه‌ای از درسگفتارهای سیدمصطفی محقق داماد، رئیس گروه مطالعات اسلامی #فرهنگستان علوم ایران، در کانال روشنگری دینی منتشر شده است. این درسگفتارها با عنوان تفسیر سورهٔ وطـن، تاکنون به جلسه ۱۶ رسیده و مجموعه‌ای از تفاسیر و تأملات ایشان بر موضوع وطن را ارائه می‌کند. در این درسگفتارها با تعداد زیادی از متون کهن اسلامی و ایرانی آشنا می‌شویم و جلوه‌های ناشناخته‌ای از فرهنگ ایرانی را نظاره می‌کنیم. برای آشنایی بیشتر با این درسگفتارها گزارشی از دو جلسه از آنها از نظر می‌گذرد.💙وطـن‌دوستـی در سنت اسلامی🔰محقق داماد با خوانش آیاتی از سورهٔ بلـد، به ارائهٔ تفسیری از این سوره، مرتبط با وطن و وطن‌دوستی، پرداخته‌است. ایشان، سورهٔ بلــد را سوره‌ای مکی دانسته که به سورهٔ شهـر قابل ترجمه است، اما به سورهٔ وطـن نیز می‌توان ترجمه کرد و ۲۰ آیه دارد. @amirsorayan🟢از دید ايشان پیام این سوره، سه چیز است:➖#وطن‌دوستی➖اهمیت شهر، #شهروندی و توطن ➖نقش #خانواده در تشکیل تمدن 🌐موضوع #حــب‌وطـن از دیرباز مورد توجه انسان‌ها بوده است و در اسلام ازطریق چند آیـه و روایـاتی درمورد وطـن و دوسـت‌داشتن آن، یک امر دینی شده است ازجمله، عبارت معروف حب الوطن من الایمان از پیامبر. این عبارت توجه دانشمندان اسلامی را به خود جلب کرده است.».❇️ایشان در تفسیر وطن می‌گوید:« برخی از علما که نتوانسته‌اند ارتباط ایمان با دوست‌داشتن وطن را توجیه کنند و این امر به صورت یک مشکل برای آنان مطرح شده، موجب آن شده که آن را حدیثی دروغین و جعلی بدانند. از سوی دیگر دانشمندان زیادی از شیعه و اهل تسنن، با ارائهٔ تعابیری از وطن مثل "بهشت"، "اصل خویش" و "سرزمین اسلامی" در حل مشکل معنای آن کوشیده‌اند. اما برخی باقبول حدیث گفته‌اند معنای وطن، موطن اصلی انسان یعنی بهشت است.».🌐البته برخی اندیشمندان اسلامی، باگرایش به احیای اسلامی یا امـت‌گرایی، وطـن‌دوستـی را قبول نداشتند. محقق داماد در این خصوص می‌گوید: « مشکل دیگری که عالمان در یکی دو قرن اخیر مبتلا شده‌اند این است که به خاطر جهان‌نگری اسلامی، سعی داشته‌اند با مفهوم وطن‌دوستی مخالفت کنند. مثلا اقبال لاهوری می‌گوید: <قلب ما از هند و روم و شام نیست / مرز و بوم ما به‌جز اسلام نیست> او با وطن و وطن‌دوستی مخالفت کرده است. @amirsorayanاما دو مفسر بزرگ قرآن مجید از دانشمندان شیعی ایرانی، حدیث را بامعنای ظاهری وطن پذیرفته‌اند و به شرایط خاص تاریخی صدور این جمله از رسول پرداخته‌اند. یکی از این مفسران در قرن ششم و دیگری در قرن دهم زیسته و هر دو #تفسیرقرآن را به #زبان‌پارسی نگاشته‌اند.»🌐جالب اینجاست که کسانی از احادیث، تفسیری وطـن‌دوستـانه ارائه کردند که #ایـرانی بودند. ردپای #ایرانیان در پذیرش این روایت برجسته است: « اما تا آنجایی که اینجانب تتـبع کرده‌ام اولین باری که این حدیث در یک متن معتبر آمده، کتاب مرزبان‌نامه است. شما می‌دانید که مرزبان‌نامه، داستانی است به شکل کلیله و دمنه که در قرون اول نوشته شده و شخصی به نام مرزبان بن رستم شروین، یکی از اسپهبدان مازندران، آن را به زبان مازنی کهن نوشته بود که بعدا سعدالدین وراوینی در قرن ششم به پارسی دری برگردانده و این کتاب مشتمل بر داستان‌ها و #تمثـیل به زبان حیوانات است. @amirsorayan📒اما آن مفسر نخستین، مرحوم #ملافتح‌الله‌کاشانی، در تفسیر مستطاب #منهج‌الصادقین است.📒شخص دوم، #ابوالفتوح‌رازی اهل ری است، این بزرگوار مربوط به قرن دهم هجری است. با فارسی بسیار زیبا می‌نویسد:"عبدالله بن عباس گفت چون رسول از مکه بیامد تا به مدینه آید، و آن شب به غار رفت، به مکــه نگـرید و گفت: در جهان هیچ شهر چنان دوسـت ندارم که تو را ای مکه؛ اگر کافران مرا بیـرون نکردندی به اختیار خود هـرگـز نـرفتمی. و ازاینجا گفت: #حــب‌الـوطـن‌من‌الایمــان" .❇️...البته فقیهی از فقیهان شیعه ایرانی قرن پنجم نیز حدیثی، نه این عبارت، اما عبارت دیگری آورده که آن هم مؤید اهمیت #وطن‌دوستی است. نقل می‌کند که پس از استقرار مسلمانان در مدینه و ابراز علاقهٔ آنان به مکه، پیـامبر فرموده است: "خدایا مـدینـه را برای ما محبــوب ساز! همــانگونـه که مکــه را برای ما محــبوب ساخته بودی بلکه بیشتر.". 🌐این روایات نشان داده که؛ پیامبر وطنش را که مکه بوده بسیار دوست داشته، دربارهٔ مکه جملات زیادی ازنظر #توطن از پیامبر صادر شده است.» 💙این سخنان نشان می‌دهد که وطن و اندیشیدن به وطن در سنت اسلامی از اهمیت برخوردار بوده است.✍گزینش، ویرایش، تلخیص از: امیر سرایانی@amirsorayan