🔆به زودی و پس بررسی نتایج نظرسنجی 🔆إن شاء الله به شبهات دَن گیبسون پیرامون قبله مسلمانان و شهر باست…
انتشار: 2026/08/07 20:31 UTCدریافت: 2026/08/08 23:56 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/08 23:56 UTC
🔆به زودی و پس بررسی نتایج نظرسنجی 🔆إن شاء الله به شبهات دَن گیبسون پیرامون قبله مسلمانان و شهر باستانی و افسانهای پترا پاسخ خواهیم داد. 🏛پ.ن: این شهر عجیب در دل صخره هایی سرخ رنگ کنده کاری شده ، آنچنان دارای ظرافت و جذابیت است که بسیاری را بر این گمان می…پترا - کتاب کعبه ابراهیمی - شماره 1این موضوع ارزش بررسی جدی دارد، چون چیزی که در فضای مجازی با عنوان «شبهه قبلهٔ پترا» مطرح میشود، در واقع یک مجموعه ادعاست، نه صرفاً یک ایراد ساده درباره جهت قبله.و درباره «کعبهٔ ابراهیمی» هم باید بین سه چیز تفکیک کنیم: آنچه قرآن میگوید، آنچه سنت اسلامی میگوید، و آنچه از نظر تاریخ و باستانشناسی مستقل قابل اثبات است.۱. شبههٔ «قبل پترا» دقیقاً چیست؟صورت مشهور این نظریه عمدتاً با دن گیبسون (Dan Gibson) شناخته شد. او در کتاب Early Islamic Qiblas استدلال میکند که بسیاری از مساجد نخستین اسلام به جای مکه، به سمت پترا در اردن ساخته شدهاند و از این موضوع نتیجهای بسیار بزرگتر میگیرد: اینکه مرکز مقدس نخستین اسلام و حتی محل اصلی کعبه، در ابتدا پترا بوده و بعدها مرکز مقدس به مکه منتقل شده است.استدلال گیبسون تقریباً این زنجیره را دارد:مسجد قدیمی → جهت قبله → محاسبهٔ جهت → پترا → پس قبلهٔ نخستین پترا بوده → پس کعبهٔ نخستین در پترا بوده → روایت سنتی دربارهٔ مکه متأخر است.اما همین زنجیره محل اصلی اختلاف است.این شبهه وقتی مقارن شود با خواندن بخش هایی از کتاب کعبه ابراهیمی، نتیجه بی تردید یکی از نقاطی است که خیلی باید، پیشاپیش در فکر تولید محتواهایی باشیم که اگر کسی در معرض شبهه قرار گیرد همه ساختار جغرافیای اسلام در ذهنش فروپاشیده نشوند و بدتر از آن، تسری این شبهه برای بی اعتماد شدن به اصل دین هم کار سخت خواهد شد. به انداز بضاعت سواد کم، انشاء الله آنچه باید عرض شود، تقدیم میکنم. احتمالا مشارکت اعزه در کامنتها، پاسخ را پخته تر میکنددر مورد قصد نویسنده قضاوت نمیکنیم ولی این دست فرمان فروریختن همه ساختار جغرافیای اسلام است که فعلا مشاهد مشرفه ای که قرن هاست شیعه مدافن و مضاچع آن بزرگواران را زیارت میکنند را محل تردید قرار دادهبا ویرایشهای نخستین کتاب کعبه ابراهیمی نویسنده ماجراجوی کتاب «کعبه ابراهیمی» را که از «نجف» شروع کرده لذا باید همراه او مفصلا در پستهای متعدد پاسخ داده شود.اول: «شبههٔ قبلهٔ پترا» واقعاً چه میگوید؟ادعای اصلی این نیست که «چند مسجد قدیمی کمی کج ساخته شدهاند». ادعای جدیتر این است:قبلهٔ نخستین مسلمانان به سمت پترا بوده، نه مکه؛ بنابراین احتمالاً مرکز مقدس اسلام در آغاز در پترا قرار داشته و بعدها به مکه منتقل شده است.مهمترین کسی که این نظریه را در دوره معاصر بهشکل گسترده مطرح کرد دن گیبسون است. او با بررسی جهت تعدادی از مساجد اولیه تلاش کرد نشان دهد که جهت آنها با پترا سازگارتر است.اینجا یک نکه تعیینکننده وجود دارد:این نظریه اگر فقط دربارهٔ جهت چند مسجد بود، مسئلهٔ چندان بزرگی نبود. مشکل از جایی شروع میشود که از «جهت مسجد» به «محل کعبه» و بعد به «تاریخ پیدایش اسلام» میرسیم.آیا واقعاً مساجد اولیه به پترا نگاه میکردند؟اینجا جواب من این است:بعضی از جهتها واقعاً جالب و عولم فریبانه است؛ اما گیبسون این بازی با مقدسات را باخته است چون شواهد برای نتیجهای که گیبسون میگیرد کافی نیست.t.me/Amuzeshkadeh/2691

