تکامل(دگرگونش) نهنگها بلوگاها به باشگاه نادر جانوران خودآگاه پیوستند؛ آنها میتوانند خود را در آی…
انتشار: 2026/06/26 09:23 UTC
تکامل(دگرگونش) نهنگها بلوگاها به باشگاه نادر جانوران خودآگاه پیوستند؛ آنها میتوانند خود را در آینه تشخیص دهند. ⚛ @AndisheKonim ادامه در پست بعدی 👇#تکامل(#دگرگونش) #نهنگهابلوگاها به باشگاه نادر جانوران خودآگاه پیوستند؛ آنها میتوانند خود را در آینه تشخیص دهند.پژوهش جدیدی نشان میدهد نهنگهای سفید یا بلوگا قادرند خود را در آینه تشخیص دهند؛ قابلیتی که پیشتر تنها در شمار اندکی از جانوران از جمله انسان، شامپانزه، دلفین و فیل گزارش شده بود. این یافته، شواهد تازهای از خودآگاهی و تواناییهای شناختی پیشرفته در این پستانداران دریایی ارائه میدهد.نهنگهای سفید یا بلوگا با سرهای گرد و سفیدرنگ و حالت همیشگی «لبخند» خود از شناختهشدهترین چهرههای اقیانوس هستند. اکنون مطالعهای تازه نشان داده است که آنها از سطحی از خودآگاهی برخوردارند که تاکنون برای این گونه به اثبات نرسیده بود.نتایج این پژوهش که در نشریه PLOS One منتشر شد نشان میدهد بلوگاها میتوانند خود را در آینه تشخیص دهند. آنها از آینه برای نگاه کردن به بدن خود، تماشای حرکاتی مانند چرخش کامل در آب و حتی بررسی داخل دهانشان استفاده میکنند.با این کشف، بلوگاها به گروه کوچکی از جانوران میپیوندند که تاکنون توانایی تشخیص خود در آینه در آنها مشاهده شده است؛ گروهی که شامل انسان، شامپانزهها، بونوبوها، اورانگوتانها، گوریلها، دلفینهای پوزهبطری، فیلهای آسیایی، زاغهای زاغی و ماهی کلینر رَس میشود.دیانا ریس، دانشمند پستانداران دریایی و یکی از نویسندگان مقاله، میگوید بسیاری از تواناییهایی که زمانی تصور میشد منحصر به انسان هستند، با گذشت زمان در گونههای دیگر نیز شناسایی شدهاند.نخستین بار در سال ۱۹۷۰ شامپانزهها توانستند آزمون تشخیص خود در آینه را با موفقیت پشت سر بگذارند. همین موضوع الهامبخش پژوهشهایی شد که بعدها نشان داد دلفینهای پوزهبطری و فیلهای آسیایی نیز این توانایی را دارند.به طور کلی، گونههایی که موفق به تشخیص خود در آینه میشوند معمولاً اجتماعی، همدل و دارای مغزهای پیچیده هستند. در انسان، این توانایی معمولاً از حدود ۱۸ ماهگی ظاهر میشود؛ زمانی که حس خودآگاهی در کودک شکل میگیرد.در سال ۲۰۰۱، ریس و همکارانش چهار بلوگای آکواریوم نیویورک را مورد بررسی قرار دادند. آنها برای مدت دو ساعت یک آینه بزرگ را در کنار استخر نصب کردند و رفتار نهنگها را فیلمبرداری کردند. برای مقایسه نیز در آزمایش دیگری به جای آینه از یک صفحه شفاف پلکسیگلاس استفاده شد.اما این دادهها نزدیک به دو دهه بدون تحلیل باقی ماندند. سرانجام در دوران همهگیری کووید-۱۹، الکساندر میلدنر، دانشجوی دکترای رفتار جانوران، این ویدئوها را دیجیتالی و با دقت بررسی کرد.رفتار بلوگاها روندی مشابه سایر گونههای دارای خودآگاهی نشان داد. ابتدا نسبت به خود آینه واکنش نشان دادند، سپس رفتارهایی شبیه تعامل با یک همنوع از خود بروز دادند و در ادامه وارد مرحلهای شدند که پژوهشگران آن را «آزمون وابستگی» مینامند؛ یعنی انجام حرکات تکراری برای بررسی اینکه آیا تصویر روبهرو واقعاً متعلق به خودشان است یا خیر.پس از این مرحله، دو بلوگا به نامهای ناتاشا و دخترش ماریس شروع به استفاده از آینه برای مشاهده بدن خود کردند. آنها چرخشهای کامل انجام میدادند، داخل دهانشان را نگاه میکردند و حتی حرکات خاصی مانند تکان دادن بالههای سینهای را مقابل آینه تکرار میکردند. همچنین بارها به سمت آینه شنا کرده، حباب تولید میکردند و سپس همان حبابها را گاز میگرفتند؛ رفتارهایی که در نبود آینه مشاهده نشده بود.در مرحله بعد، پژوهشگران «آزمون علامت» را انجام دادند؛ آزمایشی که در آن نشانهای روی بخشی از بدن حیوان قرار میگیرد که بدون آینه قابل مشاهده نیست. ناتاشا زمان زیادی را صرف مشاهده سمت علامتگذاریشده بدنش در آینه کرد و حتی آن قسمت را به آینه نزدیک میکرد. این رفتار نشان داد که او آزمون را با موفقیت پشت سر گذاشته است. ماریس اما در این بخش موفق نبود.دانشمندان تأکید میکنند که موفق نشدن همه افراد یک گونه در آزمون آینه موضوع غیرعادی نیست و در گونههای دیگر نیز چنین تفاوتهای فردی دیده شده است.در سالهای اخیر مشخص شده است که حتی ماهی کلینر رَس نیز میتواند خود را در آینه تشخیص دهد؛ موضوعی که نشان میدهد داشتن مغزی بسیار بزرگ، شرط لازم برای بروز این توانایی نیست.پژوهشگران امیدوارند در آینده این آزمایشها را روی بلوگاهای بیشتری انجام دهند. به گفته آنها، شناخت بهتر تواناییهای شناختی و سطح خودآگاهی جانوران میتواند نگاه انسان را نسبت به آنها تغییر دهد و انگیزه بیشتری برای حفاظت از این گونهها ایجاد کند. آنها همچنین معتقدند خود بلوگاها نیز از شرکت در این آزمایشها لذت میبردند و این فعالیتها نوعی غنیسازی رفتاری برای آنها محسوب میشد.خاستگاه :NatGeo⚛ @AndisheKonim



