کشف شگفتانگیز تلسکوپهای هابل و جیمز وبترزانپنج ، فسیل زنده قلب کهکشان راه شیریتلسکوپهای فضایی ن…
انتشار: 2026/06/27 16:52 UTC
کشف شگفتانگیز تلسکوپهای هابل و جیمز وبترزانپنج ، فسیل زنده قلب کهکشان راه شیریتلسکوپهای فضایی ناسا اخیراً موفق شدند با زوم بر نقطهای پرستاره در مرکز کهکشان راه شیری، رازی چند میلیارد ساله را آشکار کنند. در ویدیوی تازهمنتشرشده ناسا، دوربین از نمای گسترده برآمدگی مرکزی راه شیری آغاز به زوم میکند و به تدریج بر خوشهای ستارهای به نام ترزانپنج متمرکز میشود. حاصل این رصد، تصویری خیرهکننده است که از ترکیب دادههای دو تلسکوپ هابل و جیمز وب به دست آمده است. ترزانپنج چیست؟ترزانپنج در فاصلهای حدود ۲۲ هزار سال نوری از زمین، در قلب پرتراکم کهکشان راه شیری جای دارد. در نگاه نخست، دانشمندان آن را یک خوشه کروی معمولی میپنداشتند؛ یعنی مجموعهای از ستارههای کهنسال که در روزگار اولیه کهکشان شکل گرفتهاند. اما تحقیقات اخیر نشان داد که ترزانپنج پدیدهای کاملاً استثنایی است.چهار نسل ستاره در یک خوشهبرخلاف خوشههای کروی متعارف که تنها یک نسل ستارهای دارند، ترزانپنج دارای چهار نسل متمایز ستاره است:نسل اول: حدود ۱۲/۵ میلیارد سال پیش، تقریباً همزمان با شکلگیری کهکشان راه شیرینسل دوم: حدود ۴/۷ میلیارد سال پیشنسل سوم: حدود ۳/۸ میلیارد سال پیشنسل چهارم: تا حدود ۲/۵ میلیارد سال پیشاین الگو نشان میدهد که ترزانپنج در طول میلیاردها سال، بارها فرآیند ستارهزایی را از سر گذرانده و همچون یک کانون مستقل تولید ستاره عمل کرده است.اهمیت این کشفدانشمندان ترزانپنج را اکنون با عنوان «فسیل برآمدگی» میشناسند؛ بدین معنا که این خوشه، بازمانده یک سیستم ستارهای مستقل و بزرگتر از دوران آغازین کهکشان است که در گذر زمان با سایر ستارههای مرکز کهکشان کاملاً درنیامیخته و هویت خود را حفظ کرده است.این کشف افق تازهای در درک چگونگی شکلگیری کهکشان راه شیری میگشاید. اگر کهکشان ما را به یک ساختار پیچیده و درهمآمیخته تشبیه کنیم، ترزانپنج همچون قطعهای مقاوم و دستنخورده است که میلیاردها سال در برابر فرآیند درهمآمیختگی ایستادگی کرده است.همکاری #هابل و #جیمزوبتلسکوپ هابل در طیف نور مرئی عملکرد بینظیری دارد، در حالی که تلسکوپ جیمز وب با قابلیت رصد مادونقرمز، توان نفوذ از میان غبارهای انبوه مرکز کهکشان را داراست و ستارههای پنهان را آشکار میسازد. ترکیب دادههای این دو تلسکوپ، دقیقترین و کاملترین تصویر ممکن از این خوشه را فراهم آورده است.ترزانپنج تنها یک خوشه ستارهای نیست؛ این پدیده را میتوان کپسول زمانی کیهانی نامید که داستان شکلگیری کهکشان ما را در دل خود نگه داشته است ، اکنون میدانیم که در قلب نوار درخشان راه شیری، چنین گنجینهای از تاریخ کیهان آرام گرفته است.خاستگاه :science.nasa.gov/missions/webb/nasa-webb-… @AndisheKonim


