چرا برخی جانوران از بزرگترین انقراض تاریخ زمین جان سالم به در بردند؟حدود ۲۵۲ میلیون سال پیش، بزرگ…
انتشار: 2026/07/16 07:10 UTC
چرا برخی جانوران از بزرگترین انقراض تاریخ زمین جان سالم به در بردند؟حدود ۲۵۲ میلیون سال پیش، بزرگترین رویداد انقراض تاریخ زمین، یعنی انقراض پرمین–تریاس، بیش از هشتاد درصد گونههای دریایی را از بین برد و مسیر تکامل حیات در اقیانوسها را برای همیشه تغییر داد. اکنون پژوهشی جدید به سرپرستی دانشگاه استنفورد نشان میدهد که یکی از عوامل مهم تعیینکننده بقا، چگونگی تغییر نیاز جانوران به اکسیژن با افزایش دمای آب بوده است.پژوهشگران میزان مصرف اکسیژن را در بازوپایانBrachiopodsزنده و چند گروه دیگر از جانوران که نماینده فون دریایی پالئوزوئیک و فون دریایی مدرن هستند، اندازهگیری کردند. نتایج نشان داد بازوپایان در آبهای سرد میتوانند اکسیژن بسیار کمی را تحمل کنند، اما با افزایش دمای آب، حداقل اکسیژن موردنیاز آنها بسیار سریعتر از سایر گروهها افزایش مییابد. به همین دلیل، در شرایط همزمانِ گرمایش و کاهش اکسیژن اقیانوسها، توانایی بقای آنها بهشدت افت میکند.نکته مهم این است که پایین بودن نرخ سوختوساز بهتنهایی عامل آسیبپذیری این جانوران نبود. در مقابل، گروههای فعالتر مانند دوکفهایها، حلزونها، ماهیها و بسیاری از خارپوستان، به لطف عضلات، آبششها و سامانههای تنفسی کارآمدتر، هنگام افزایش دما بهتر میتوانستند اکسیژن بیشتری به بافتهای بدن خود برسانند و در نتیجه شانس بقای بالاتری داشتند.این یافتهها میتواند توضیح دهد که چرا بازوپایان و سوسنهای دریایی در انقراض پرمین–تریاس آسیب شدیدی دیدند، در حالی که دوکفهایها، حلزونها، ماهیها و بسیاری از خارپوستان تلفات کمتری متحمل شدند و در میلیونها سال بعد به گروههای غالب اقیانوسها تبدیل شدند.پژوهشگران تأکید میکنند که این انقراض کاملاً تصادفی نبوده است، اما نیاز به اکسیژن نیز تنها عامل تعیینکننده نبوده است. گرمایش شدید زمین و کاهش اکسیژن محلول در آب، در کنار عوامل دیگری مانند اسیدی شدن اقیانوسها، از طریق اثر بر فیزیولوژی جانوران، سرنوشت بسیاری از گونهها را رقم زدهاند.امروزه نیز اقیانوسهای زمین در حال گرمتر شدن و از دست دادن اکسیژن هستند. این پژوهش پیشبینی نمیکند که رویدادی مشابه «مرگ بزرگ» دوباره تکرار خواهد شد، اما نشان میدهد تغییرات اقلیمی میتوانند با تأثیر بر فیزیولوژی جانوران، به برخی گروهها برتری داده و ترکیب زیستی اقیانوسها را در آینده دگرگون کنند.خاستگاه :PNAS⚛ @AndisheKonim


