راز شگفت انگیز ماهی‌هایی که در طول زندگی تغییر جنسیت می‌دهند.اگر تصور می‌کنید جنسیت در همه جانوران…

راز شگفت انگیز ماهی‌هایی که در طول زندگی تغییر جنسیت می‌دهند.اگر تصور می‌کنید جنسیت در همه جانوران از ابتدای زندگی تا پایان عمر ثابت است، دنیای ماهی‌ها شما را شگفت‌زده خواهد کرد. صدها گونه ماهی توانایی تغییر جنسیت در طول زندگی را دارند. این پدیده که در زیست‌شناسی با نام هرمافرودیتی متوالیSequential Hermaphroditismشناخته می‌شود، یکی از پیچیده‌ترین و هوشمندانه‌ترین سازگاری‌های تکاملی برای افزایش موفقیت در تولیدمثل است. اما این تغییر، تنها یک تغییر ظاهری نیست. در فرایند تغییر جنسیت، غدد جنسی (تخمدان یا بیضه)، الگوی ترشح هورمون‌ها، بیان بسیاری از ژن‌ها، رفتارهای تولیدمثلی، رنگ بدن و حتی جایگاه اجتماعی فرد دستخوش تغییر می‌شوند. در پایان این فرایند، دستگاه تولیدمثل و رفتارهای تولیدمثلی با جنسیت جدید هماهنگ می‌شوند و فرد می‌تواند به‌عنوان جنس جدید در تولیدمثل مشارکت کند.دو الگوی اصلی تغییر جنسیتپروتوژنیProtogynyماده به نردر این الگو، ماهی ابتدا به‌صورت ماده بالغ می‌شود. در بسیاری از گونه‌ها، با حذف یا مرگ نر غالب، بزرگ‌ترین ماده وارد فرایند تغییر جنسیت می‌شود. این پدیده در بسیاری از گونه‌های رَسWrasseو طوطی‌ماهیParrotfishمشاهده می‌شود.پروتاندریProtandryنر به مادهدر این حالت، ابتدا بعنوان نر، بالغ می‌شود و در شرایط خاص به ماده تبدیل می‌شود. دلقک‌ماهیClownfishیکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌هاست. این ماهی‌ها در گروه‌های اجتماعی زندگی می‌کنند که معمولاً از یک ماده بالغ، یک نر بالغ و چند فرد نابالغ تشکیل شده است. اگر ماده غالب از بین برود، نر بالغ طی مجموعه‌ای از تغییرات هورمونی و فیزیولوژیک به ماده تبدیل می‌شود و جایگاه او را در گروه به دست می‌آورد.چرا چنین قابلیتی تکامل یافته است؟از دیدگاه زیست‌شناسی تکاملی، در برخی گونه‌ها موفقیت تولیدمثلی به اندازه بدن، سن یا موقعیت اجتماعی وابسته است. برای مثال، ممکن است یک ماده بزرگ بتواند تخم‌های بسیار بیشتری تولید کند یا یک نر بزرگ بهتر بتواند از قلمرو خود دفاع کند. بنابراین، اگر فرد در مرحله‌ای از زندگی با تغییر جنسیت شانس بیشتری برای تولیدمثل داشته باشد، اگر تغییر جنسیت در مرحله‌ای از زندگی شانس تولیدمثل را افزایش دهد، افرادی که این توانایی را دارند موفقیت تولیدمثلی بیشتری خواهند داشت و در نتیجه این ویژگی در طول تکامل توسط انتخاب طبیعی حفظ می‌شود.جالب است بدانید این فرایند تحت کنترل شبکه‌ای از تنظیمات ژنتیکی، اپی‌ژنتیکی، هورمونی و عوامل محیطی و اجتماعی قرار دارد. و پژوهش درباره آن، امروزه به درک بهتر انعطاف‌پذیری رشد جنسی، تنظیم بیان ژن‌ها و تکامل سیستم تولیدمثل در مهره‌داران کمک می‌کند.این پدیده نشان می‌دهد که انتخاب طبیعی می‌تواند راهبردهای بسیار متنوعی برای افزایش موفقیت تولیدمثلی ایجاد و حفظ کند؛ راهبردهایی که در نهایت به سازگاری بهتر گونه‌ها با محیط و افزایش شانس بقای آن‌ها منجر می‌شوند.خاستگاه :bbcearth.com⚛ @AndisheKonim