#نئاندرتالها پیش از ناپدیدشدن، از نظر ژنتیکی در حال فروپاشی نبودند.یکی از فرضیههای مطرح دربارهٔ ن…
انتشار: 2026/08/22 19:52 UTCدریافت: 2026/08/23 03:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/23 03:20 UTC
#نئاندرتالها پیش از ناپدیدشدن، از نظر ژنتیکی در حال فروپاشی نبودند.یکی از فرضیههای مطرح دربارهٔ ناپدیدشدن نئاندرتالها این بوده است که جمعیتهای کوچک و پراکندهٔ آنها بهتدریج گرفتار درونآمیزی، کاهش تنوع ژنتیکی و افزایش بار ژنتیکی شدهاند. از دیدگاه ژنتیک جمعیت، چنین فرایندی از نظر نظری کاملاً امکانپذیر است: هنگامی که اندازهٔ مؤثر یک جمعیت کاهش پیدا میکند و افراد خویشاوند با یکدیگر تولیدمثل میکنند، احتمال هموزیگوسشدن بخشهایی از ژنوم افزایش مییابد. این وضعیت میتواند باعث آشکارشدن برخی آللهای زیانبار مغلوب و در نتیجه کاهش برازندگی جمعیت شود؛ پدیدهای که با عنوانInbreeding depressionشناخته میشود. برخی نئاندرتالهای شرق اوراسیا، بهویژه نمونههایی ازDenisova & Chagyrskayaدر منطقهٔ آلتای، واقعاً نشانههایی از چنین جمعیتهای کوچک و درونآمیختهای نشان دادهاند. از همینجا این فرضیه شکل گرفت که شاید نئاندرتالها در واپسین مرحلهٔ تاریخ خود در سراسر اوراسیا وارد نوعی چرخهٔ انقراض ژنتیکی شده بودند. اما مطالعهٔ جدید منتشرشده در نشریهی علمیNatureنشان میدهد که نمیتوان این الگو را به همهٔ نئاندرتالها تعمیم داد. پژوهشگران DNA مربوط به ۲۷ نئاندرتال از ده محوطهٔ باستانشناختی در بلژیک و فرانسه را بررسی کردند؛ منطقهای که بهدلیل تراکم بالای محوطههای تقریباً همزمان، امکان مطالعهٔ ساختار جمعیتی نئاندرتالهای متأخر را در مقیاس منطقهای فراهم میکند. یکی از مهمترین دستاوردهای مطالعه، تعیین توالی ژنوم با پوشش بالا از فردی موسوم بهGoyet Q56-1 or GN1است که حدود ۴۵ هزار سال پیش میزیسته و پنجمین ژنوم نئاندرتالی با پوشش بالای توالییابیشده محسوب میشود. این مجموعهٔ داده امکان مقایسهٔ مستقیمتر میان نئاندرتالهای متأخر غرب اروپا و نئاندرتالهای شناختهشدهٔ آلتای را فراهم کرد. یکی از مهمترین نتایج این مقایسه به هموزیگوسیتی ناشی از تبار مشترک اخیر مربوط میشود. هنگامی که دو والد خویشاوند نزدیک باشند، فرزندان میتوانند قطعات طولانیتری از ژنوم را دریافت کنند که در آنها دو نسخهٔ کروموزومی از یک نیای مشترک آمدهاند؛ این قطعات را میتوان بهصورتHomozygosity-by-descent (HBD) شناسایی کرد. در نئاندرتالهایChagyrskaya 8 و Denisova 5قطعات طولانی HBD بهوضوح دیده میشود و این الگو با درونآمیزی نسبتاً اخیر میان خویشاوندان نزدیک سازگار است. اما در GN1 چنین افزایشی در قطعات بسیار طولانی دیده نشد و الگوی آن به نئاندرتالVindija 33.19در کرواسی نزدیکتر بود. بنابراین دادهها از این فرض پشتیبانی نمیکنند که نئاندرتالهای متأخر شمالغرب اروپا در نسلهای نزدیک به زمان خود، بهطور گسترده میان خویشاوندان بسیار نزدیک تولیدمثل میکردهاند. این نتیجه البته به معنای آن نیست که نئاندرتالهای شمالغرب اروپا هیچگاه درونآمیزی نداشتهاند. ژنتیک جمعیت اجازه نمیدهد از نبود یک امضای خاص در یک مجموعهٔ نمونهبرداریشده، چنین نتیجهٔ مطلقی بگیریم. معنای دقیقتر یافته این است که در این جمعیت، شواهدی از درونآمیزی بسیار اخیر و شدید، مشابه آنچه در برخی نئاندرتالهای آلتای مشاهده شده، وجود ندارد. این تمایز مهم است، زیرا «درونآمیزی» یک متغیر صفر و یک نیست؛ شدت، زمان و تداوم آن اهمیت دارد. یک جمعیت میتواند گاهبهگاه درونآمیزی داشته باشد، بدون آنکه به سطحی برسد که ساختار ژنومی آن را بهشدت دگرگون کند. بنابراین، نتیجهٔ مطالعه رد وجود درونآمیزی نیست، بلکه رد این ایده است که درونآمیزی شدید و اخیر یک ویژگی عمومی همهٔ گروههای نئاندرتال بوده است. اما یافتهٔ مهمتر شاید چیزی باشد که دربارهٔ اندازه و ارتباط جمعیتها به ما میگوید. اگر گروههای نئاندرتال کاملاً کوچک، منزوی و از نظر تولیدمثلی بسته بودند، انتظار میرفت نشانههای بیشتری از خویشاوندی نزدیک و کاهش تنوع ژنتیکی مشاهده شود. دادههای جدید چنین تصویری را تأیید نمیکنند. نئاندرتالهای شمالغرب اروپا از نظر ژنتیکی با یکدیگر ارتباط داشتند و نویسندگان از الگویی سخن میگویند که با جمعیتهای بزرگتر یا دستکم بهترمتصلشده سازگار است. آنها در عین حال تفاوتهای منطقهای را نیز مشاهده کردند و نتیجه گرفتند که نئاندرتالهای غربی را نمیتوان صرفاً مجموعهای از گروههای کاملاً منزوی در نظر گرفت. این موضوع با مفهومGene flowاهمیت بیشتری پیدا میکند. هنگامی که افراد از یک گروه به گروه دیگر جابهجا میشوند و تولیدمثل میکنند، ژنها نیز میان جمعیتها منتقل میشوند و این فرایند میتواند از انباشت سریع هموزیگوسیتی و کاهش تنوع جلوگیری کند. نویسندگان مطالعه نتیجه میگیرند که میان گروههای نئاندرتال در شمالغرب اروپا اتصال ژنتیکی قابلتوجهی وجود داشته است.⚛ @AndisheKonimادامه در پست بعدی 👇
