مخالفت با اعدام و نسبت آن با اخلاق مسئولیت و رندی سیاسی عزیز قاسم‌زاده▪️مخالفت با اعدام، اگر بر کرا…

مخالفت با اعدام و نسبت آن با اخلاق مسئولیت و رندی سیاسی عزیز قاسم‌زاده▪️مخالفت با اعدام، اگر بر کرامت ذاتی انسان و مسئولیت اخلاقی استوار باشد، نه صرفاً یک موضع سیاسی، بلکه اصل اخلاقی است. مخالفتی که نه از سر بهره‌برداری سیاسی برای نشان دادن عمق قساوت یک حکومت، بلکه از پایبندی به حرمت جان انسان و احساس مسئولیت در برابر رنج او سرچشمه می‌گیرد. همان‌قدر که نمی‌توان نسبت به گرفتن جان انسان‌ها بی‌تفاوت بود، نمی‌توان در برابر راه‌های مقابله با آن نیز غیرمسئولانه سخن گفت و عمل کرد یا صرفاً به ژست‌های اخلاقی بسنده کرد.از منظر اخلاق مسئولیت، ارزش یک کنش تنها با نیت فاعل آن سنجیده نمی‌شود، بلکه پیامدهای قابل پیش‌بینی آن نیز در داوری اخلاقی نقشی تعیین‌کننده دارد. اگر کسی با نیتی خیرخواهانه سخنی بگوید یا مردمی را به اقدامی فرا بخواند، اما به‌سادگی بتوان پیامدهای سنگین و زیان‌بار آن را پیش‌بینی کرد، دیگر نمی‌توان صرف حسن نیت را برای رفع مسئولیت اخلاقی کافی دانست. اخلاق، ما را به سنجش نسبت میان آرمان‌ها، واقعیت‌ها و نتایج کنش فرامی‌خواند و از همین‌جاست که مفهوم «مسئولیت» معنای واقعی خود را پیدا می‌کند.🔸گاه برخی روزنامه‌نگاران می‌نویسند که گفتن ما در مخالفت با اعدام تأثیری ندارد، پس کاری از ما ساخته نیست و با این توجیه از استمرار و سماجت و پافشاری روی این مطالبه حباتی دست می کشند. اما در همان حال، برای مسائل بسیار کم‌اهمیت‌تر و حاشیه‌ای، قلم‌فرسایی‌هایشان تمامی ندارد.▪️در سوی دیگر، نظریه‌پردازان شبه‌فیلسوفی قرار دارند که اساساً دغدغه‌ای نسبت به جان انسان‌ها ندارند و در خدمت توجیه اعمال و کردار قدرتند. گاه نیز چهره‌هایی میان این دو گروه دیده می‌شوند که با ساده‌اندیشی یا خوش‌بینی بی‌پایه، روایت‌هایی می‌سازند که نه با واقعیت سازگار است و نه کمکی به کاهش خشونت می‌کند.🔸ادعای ارسال نامه ی محرمانه از سوی عبدالکریم سروش و چند نفر دیگر به رهبری جدید و توقف اعدام‌ها بعد از آن، در حالی صورت گرفت که از فردای این ادعا، هم اعدام‌ها ادامه یافت و هم تلاش برای اجرای اعدام در ملأعام مشاهده شد.اما آنچه در این میان اهمیت دارد، تلاش‌های صادقانه، مسئولانه و واقع‌بینانه‌ای است که بتواند جان انسان‌ها را از چوبه دار نجات دهد. ارزش چنین تلاشی، بسیار فراتر از شعارها، نمایش‌های رسانه‌ای و روایت‌های هیجان‌زده‌ای است که هیچ نسبتی با واقعیت ندارند. اگر مخالفت با اعدام به یک اصل اخلاقی تبدیل شود، دیگر نمی‌توان جان انسان‌ها را وسیله‌ای برای اثبات درستی یک تحلیل سیاسی یا تقویت موقعیت یک جریان فکری قرار داد.▪️بخشی از اپوزیسیون نیز گرفتار تناقضی آشکار است. در روزهای اعتراضات خبابانی، چنان از فروپاشی قریب‌الوقوع حکومت و پایان کار آن سخن می‌گویند که گویی هیچ مانعی در برابر مردم وجود ندارد و سرکوبگران در حال فرارند. اما هنگامی که اعتراضات فروکش می‌کند، همان افراد از چوبه‌های دار و موج اعدام معترضان سخن می‌گویند. اگر از ابتدا می‌دانستند که ساختار سرکوب همچنان منسجم و توانمند است، چگونه جوانان را به این سادگی به انجام اقداماتی پرهزینه و گاه مرگبار فرا می‌خواندند؟کسی که می‌خواهد در چارچوب معارف اخلاقی با ظلم مبارزه کند، باید مسئولانه سخن بگوید و مسئولانه عمل کند. در شرایط استبدادی کنونی که انسجام نهاد سرکوب همچنان بالاست، نادیده گرفتن این واقعیت و دعوت مردم به اقداماتی که هزینه‌های سنگین و گاه جبران‌ناپذیر دارد، بی‌آنکه تصویر واقعی از مخاطرات ارائه شود، نوعی رندی سیاسی است. رندی سیاسی آنجاست که کنشگر سیاسی و مدعیان رهبری از مسئولیت پیامدهای دعوت و تصمیم خود شانه خالی کند و پس از وقوع حوادث، تنها نقش مفسر یا راوی ماجرا را بر عهده بگیرد. اخلاق مسئولیت، درست در برابر چنین رویکردی قرار می‌گیرد و از هر صاحب تریبون و نفوذ اجتماعی می‌خواهد پیش از هر دعوت و هر شعار، به پیامدهای سخن خود بیندیشد.🔸این سخن، به هیچ روی از مسئولیت حکومت در ارتکاب جنایت، سرکوب، زندان و اعدام نمی‌کاهد. فاعل اصلی این جنایت‌ها همان حکومتی است که مخالفان خود را به حبس می‌کشد و در مواردی نیز آنان را می‌کشد و اعدام می‌کند. اما این حقیقت نباید مانع از نقد مسئولیت اخلاقی کسانی شود که با تحلیل‌های نادرست، شعارهای اغراق‌آمیز و وعده‌های واهی، جوانان را به میدان‌هایی می‌فرستند که فاصله میان زندان و چوبه دار در آن بسیار کوتاه است.   #نه_به_اعدام#عزیز_قاسم_زاده t.me/zivesh_organization