.سنت ضدامپریالیستی در ایران؛ از محمد مصدق تا مجتبی خامنه‌ای رضا عرب فروردین ۲۵۸۵ شاهنشاهی----دکتر ر…

.سنت ضدامپریالیستی در ایران؛ از محمد مصدق تا مجتبی خامنه‌ای رضا عرب فروردین ۲۵۸۵ شاهنشاهی----دکتر رضا عرب در این یادداشت می‌کوشد تنش‌های مذاکرات کنونی میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده در فروردین ۲۵۸۵ را در بستری تاریخی بازخوانی و تامل کند. او در این خوانش تاریخی، محمد مصدق را به‌عنوان یکی از پیشگامان شکل‌گیری این نگرش ضدغربی معرفی می‌کند.رضا عرب که مشاور سیاسی «پروژه شکوفایی ایران» نیز است، در بخش‌هایی از این یادداشت می‌نویسد:«سنت موسوم به ضد امپریالیستی در ایران صرفا یک موضع‌گیری نیست؛ بلکه منطق حاکم بر بخشی از نیروهای سیاسی است که هم لحن گفتار و هم شیوه عمل آنان را شکل می‌دهد. این نوع رویکرد ضد امپریالیستی، که در غرب نیز متحدانی پایدار یافته، ماهیتی گزینشی دارد: با تمدن غرب، آمریکا و اسرائیل مخالفت می‌کند، اما در برابر دولت‌های خشن امپریالیست یا توسعه‌طلبی چون چین و روسیه کاملا همدلی دارد.در نگاهی تاریخی، می‌توان محمد مصدق را خاستگاه سیاسی سنت ضدغربی در ایران معاصر دانست. نخست‌وزیری او تجسم نوعی نگاه ضد امپریالیستی و به‌طور ضمنی ضدپادشاهی بود که اگرچه در کوتاه‌مدت ناکام ماند، اما در تثبیت یک زبان سیاسی پایدار موفق بود؛ زبانی که بعدها توسط روح‌الله خمینی در سال ۱۳۵۷ رادیکالیزه و نهادینه شد. از این منظر، انقلاب اسلامی از خلا پدید نیامد، بلکه تا حدی تحقق یک مسیر ایدئولوژیک پیشینی بود که اکنون به گفتمان موسوم به "مقاومت" انجامیده است»..«در چارچوب این ذهنیت "ضد‌امپریالیستی"، درهم‌تنیده با نوعی تاریخ‌نگری شیعی، بقا خود به‌ منزله‌ی پیروزی فهم می‌شود. افق استراتژیک آنان، بلندمدت است؛ با اطمینانی کم‌صدا، به دوام آوردن در برابر روسای‌جمهور پی‌درپی ایالات متحده تکیه دارند و در بسیاری موارد، افول نهایی آمریکا را مفروض می‌گیرند.مقام‌های ارشد آمریکایی در مذاکرات برجام، از جمله "وندی شرمن"، به اکراهِ طرف‌های ایرانی در ثبت مکتوب تعهدات اشاره کرده‌اند؛ چراکه متن مکتوب، انعطاف ناشی از ابهام را محدود می‌کند. حتی در مواردی که تفاهم‌های موقتی حاصل می‌شود، این توافق‌ها همواره در معرض بازنگری "در سطوح بالاتر" قرار دارند، جایی که ملاحظات ایدئولوژیک می‌تواند بر مصالحه‌های تاکتیکی غلبه کنند».----رضا عرب سخنگوی کمیته مرکزی حزب «ایران نوین» است. او در حوزه‌ی تخصصی و دانشگاهی، مدرس زبانشناسی کاربردی در دانشگاه کوئینزلند در استرالیا است.صورت کامل یادداشت را در وبسایت «فریدون» بخوانید:fereydoun.org/reflections/anti-imperialis…