عصر انديشه

پوپولیسم خطرناک سروش محلاتی ؛ آدم بکش و بگو مستأصلم!علی کاکادزفولی:جناب سروش محلاتی! مشکل اصلی استدلال شما آن است که از چند حکم استثنایی فقهی نتیجه‌ای سیاسی و عام گرفته‌اید؛ در حالی که مطلوب‌بودن نتیجه، جای خالی دلیل را پر نمی‌کند.«استیصال اجتماعی» را نمی‌توان به‌سادگی جای «اضطرار فردی» نشاند. اضطرار درباره شخص معین و فعل معین سنجیده می‌شود؛ بحران سیاسی یا اقتصادی، برای همه مرتکبان خشونت گواهی فقدان اختیار صادر نمی‌کند.فقر، تبعیض، تحقیر و انسداد سیاسی شاید توضیح دهند چرا خشونت رخ داده است؛ اما توضیح جرم با توجیه جرم یکی نیست. علت جرم، عذر جرم نیست.اساساً «معترض خشونت‌طلب» یک عنوان حقوقی دقیق نیست. شکستن شیشه، تخریب، ضرب‌وجرح، حمل سلاح و قتل عمد را نمی‌توان در یک کیسه ریخت و بعد برای همه آنها یک نسخه کیفری واحد پیچید.حتی اگر حکومت در قبال اعتراضات خطا یا ظلمی هم کرده باشد، این خطا مسئولیت کسی را که به جان و مال شخص ثالث تعرض کرده، خودکار پاک نمی‌کند. مسئولیت حکومت و مسئولیت مباشر می‌توانند هم‌زمان برقرار باشند. همان‌طور که خطای ساختار، اختیار فرد را به‌طور خودکار از بین نمی‌برد.خوانش سروش‌محلاتی از علامه نیز محل اشکال است؛ از نظام‌واره‌بودن دین نمی‌توان نظریه «یا اجرای کامل، یا هیچ» را استخراج کرد. در منطق علامه طباطبایی، اگر بخشی معیوب است باید اصلاح شود، نه اینکه به بهانه آن، بخش سالم نیز کنار گذاشته شود.اتفاقاً تصریح علامه خلاف این برداشت است: اگر بخشی از نظام دینی دچار اختلال شد، باید بخش سالم را حفظ و بخش معیوب را اصلاح کرد؛ نه اینکه فساد یک بخش، بهانه‌ای برای کنار گذاشتن بخش سالم شود.از تأکید علامه بر نقش اخلاق و تربیت نیز نمی‌توان تقدم تربیت بر اجرای قانون را نتیجه گرفت. در نگاه علامه، حکومت، قانون و تربیت اجزای هم‌زمان یک نظام‌اند، نه مراحلی که اجرای یکی منتظر تکمیل دیگری بماند.#عصراندیشه@Asreandisheh

📌استاد روابط بین‌الملل: اگر از این مرحله عبور کنیم، ایران در شرایطی قرار خواهد گرفت که شاید در ۳۰۰ - ۴۰۰ سال قبل تا حالا سابقه نداشتهناصر هادیان، استاد برجسته روابط بین‌الملل:🔹اگر از این مرحله عبور کنیم، ایران در شرایطی قرار خواهد گرفت که شاید در ۳۰۰ - ۴۰۰ سال قبل تا حالا سابقه نداشته🔹نسل ما نتایجش را نخواهد دید ولی نسل شما این نتایج را خواهند، دید یعنی کشوری پر رونق، توسعه یافته و قدرتمند 🔹این محقق می شود اما به دو شرط؛ یک، توافق انجام شود و دو، شعور متعارف به خرج دهیم، یعنی عقل زیاد هم نه.#عصراندیشه@Asreandisheh

شما در دوره قدرت شیعه به پیاده روی اربعین مشرف می‌شوید. #اسلام_سیاسی خمینی و پایمردی خامنه ای شهید با جانفشانی هزاران شهید که در حسرت آرزو سفر کربلا جان دادند برای شیعه قدرت ساخت. شیعه عادت به راحتی و امنیت ندارد‌. در تاریخ خود یا تحت فشار و سرکوب حکومت ها بوده و یا تقیه را پیشه گرفته است.🔸آن کسانی که این امنیت و عزت را آفریدند که ما زائر پیاده روی عظیم اربعین شویم، خود پیاده روی اربعین را تجربه نکرده بودند. 🔹اینکه امروز پیر و جوان ما همین که عزم می‌کنند، با دوستان یا اهل خانه کوله بر دوش و چند دقیقه معطلی در مرز خود را به مسیر پیاده روی عظیم اربعین می رساند باید بداند: او در دوره قدرت سیاسی و نظامی شیعه به زیارت مشرف میشود. گذشته اینگونه نبود. حزب بعث هزاران نفر را شکنجه کرد، کُشت. ممنوعیت داشت. محرومیت از شغل دولتی داشت. با سختی فراوان، شبانه و در خفا حرکت می کردند.منبع: زادبر#عصراندیشه@Asreandisheh

📌محمدرضا جلایی پور نوشت: در تجمع‌های ۱۵۰ شب گذشته در میادین بزرگ کشور یک پدیدهٔ جالب دیده می‌شود: جز اکثریت ۶۰-۷۰ درصدی زنان در اجتماعات، بعد از پایان برنامهٔ تریبون و ترک میدان توسط جمعیت، در بسیاری از میادین چند نفری می‌مانند و عموما تا چند ساعت بعد از نیمه‌شب پرچم می‌گردانند و به خودروها و شهروندانِ عابر لبخند می‌زنند. تقریبا همهٔ این شهروندان کم‌شمارتری که هر شب ساعت‌ها می‌مانند و گوشهٔ میدان و خیابان با پشتکاری حیرت‌انگیز و تعهدی مومنانه پرچم ایران را می‌رقصانند زن اند. اغلب محجبه و بعضا بی‌حجاب. با بسیاری از این زنان هم‌وطن که نیمه‌شب در میادین و خیابان‌ها و حتی تنها پرچم می‌گردانند حرف زده‌ام. در پاسخ به این‌که چرا و با چه انگیزه‌ای هر شب چنین باروحیه می‌مانید و پرچم می‌چرخانید پاسخ‌هایی شنیده‌ام که عموما چنان شنیدنی و تاثیرگذار و قدرتمند بوده‌اند که آرزو می‌کردم دیگران هم بشنوند یا می‌شد در مستندی ثبت‌شان کرد. دلم قرص است که ایرا‌ن‌مان مادامی‌که چنین زنانی دارد که با عاملیتی قوی و اینچنین برای مراقبت از ایران مادری می‌کنند، ایستاده و پایدار می‌ماند.#عصراندیشه@Asreandisheh

چرا ایران به اردن حمله کرد؟ (تحلیل‌گر ارشد ایران، اسرائیل) الف) در دست گرفتن ابتکار عمل: رهبری کنونی ایران مصمم است آهنگ و ضرباهنگ رویارویی را خودش تعیین کند، نه اینکه صرفاً به تصمیمات واشنگتن واکنش نشان دهد. تهران می‌خواهد نشان دهد که ابتکار عمل را حفظ کرده…چرا ایران در حالی که به نظر می‌رسید آرامش شکننده‌ای برقرار شده، به اردن حمله کرد؟من لایه‌ی دیگری به تحلیل دنی (دنیس) سیترینوویچ اضافه می‌کنم. تهران به نظر می‌رسد به این نتیجه رسیده که وضعیت موجود از نظر استراتژیک غیرقابل تحمل شده است. در حالی که ایران همچنان تحت فشار اقتصادی شدید قرار دارد و محاصره دریایی ادامه می‌یابد، ایالات متحده از کاهش شدید قیمت نفت سود می‌برد. از دیدگاه تهران، اگر استراتژی واشنگتن حفظ نامحدود این تعادل «نه جنگ، نه صلح» باشد، ایران به تدریج فرسوده خواهد شد، در حالی که ایالات متحده از فواید آتش‌بس اعلام‌نشده بهره‌مند می‌شود.بنابراین، نتیجه‌گیری منطقی این است که این تعادل باید مختل شود، حتی با خطر رویارویی گسترده‌تر. در عین حال، تصمیم‌گیرندگان ایرانی به نظر می‌رسد ارزیابی کرده‌اند که ایالات متحده اشتها و ظرفیت محدودی برای جنگ طولانی‌مدت دارد. تعلیق ناگهانی و یک‌جانبه حملات ایالات متحده پس از دو هفته عملیات فشرده، احتمالاً این ارزیابی را تقویت کرده است.بنابراین، در محاسبات تهران، حملات تجدیدشده تنها خطر محدودی برای برانگیختن جنگ تمام‌عیار دارند، در حالی که به هدف استراتژیک گسترده‌تری خدمت می‌کنند: ارسال سیگنال مبنی بر اینکه واشنگتن به تنهایی نمی‌تواند ریتم درگیری را دیکته کند—تصمیم‌گیری یک‌جانبه در مورد زمان آغاز جنگ و پایان آن. این پیام دیروز توسط اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، تکرار شد که اعلام کرد: «ما هرگز اجازه نخواهیم داد ایالات متحده زمان‌بندی جنگ و صلح را تعیین کند.»‌ شهیر شهیدثالث#عصراندیشه@Asreandisheh

چرا ایران به اردن حمله کرد؟(تحلیل‌گر ارشد ایران، اسرائیل)الف) در دست گرفتن ابتکار عمل: رهبری کنونی ایران مصمم است آهنگ و ضرباهنگ رویارویی را خودش تعیین کند، نه اینکه صرفاً به تصمیمات واشنگتن واکنش نشان دهد. تهران می‌خواهد نشان دهد که ابتکار عمل را حفظ کرده و می‌تواند روند تشدید تنش را طبق شرایط خودش شکل دهد.ب) آزمودن عزم آمریکا: رهبران ایران احتیاط واشنگتن را به‌طور فزاینده‌ای نشانه تردید و فقدان اراده سیاسی برای ادامه یک رویارویی طولانی تفسیر می‌کنند. در ارزیابی تهران، همین وضعیت فرصتی برای محک زدن عزم آمریکا فراهم کرده است.ج) محاصره دریایی = اقدام جنگی: از دیدگاه ایران، محاصره دریایی به‌خودی‌خود یک اقدام جنگی است. برخلاف بحران‌های گذشته، رهبری کنونی حاضر نیست محدودیت بر دسترسی دریایی‌اش را بدون پاسخ نظامی بپذیرد.د) بستر منطقه‌ای؛ یک کارزار واحد: حملات امروز باید در چارچوب گسترده‌تر منطقه‌ای دیده شود و پیوند نزدیکی با فعالیت شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران در عراق علیه اسرائیل، اردن و عربستان سعودی دارد. تهران این جبهه‌ها را اجزای یک کارزار واحد می‌داند که هدفش بازآرایی موازنه قدرت منطقه‌ای و بهره‌برداری از آسیب‌پذیری‌های راهبردی کشورهای خلیج فارس و آمریکاست.هـ) چرخش دکترینی پس از درگذشت خامنه‌ای: این حمله بازتاب تحولی دکترینی در ایران پس از مرگ (شهادت) علی خامنه‌ای است. رهبری جدید به بازدارندگی صرفاً مبتنی بر تلافی بسنده نمی‌کند و به‌طور فزاینده‌ای ابتکارهای نظامی پیش‌دستانه را ترجیح می‌دهد؛ با اتکای سنگین بر توان موشکی، پهپادی و نیروهای نیابتی. تهران بحران کنونی را فرصتی برای بازتعریف نظم امنیتی خلیج فارس به سود خود می‌بیند.و) بازگشت فشار به واشنگتن: اکنون توپ در زمین واشنگتن است. تصمیم‌گیران ایرانی ظاهراً باور دارند پاسخ محدود آمریکا معادله راهبردی را تغییر نمی‌دهد و انتظارشان این است که آمریکا در نهایت میان دو گزینه قرار گیرد: پذیرش تشدید گسترده‌تر درگیری، یا انجام تعدیل‌های راهبردی قابل‌توجه.پیام نهایی تهران: ایران نه علامت تسلیم می‌فرستد و نه از موضع ضعف دنبال مذاکره است. برعکس، رهبری ایران آماده پذیرش ریسک‌های قابل‌توجه است، چون این رویارویی را نبردی تعیین‌کننده بر سر نقش منطقه‌ای و امنیت بلندمدت ایران می‌داند./ هم‌میهن#عصراندیشه@Asreandisheh

📌چرا برخی به ایستادگی و مقاومت باور ندارند؟ 📄حاشیه ساز نوشت: گروهی از نخبگان و بخشی از توده مردم ایران، گمان می‌کنند که جمهوری اسلامی و ایدئولوژی انقلابیش، مانع از جذب و هضم اقتصاد و صنعت ایران در مناسبات جهانی هستند. این گمانه، خاستگاه اصلی و مهم مخالفت اقشار پیش‌گفته با مقاومت در برابر زورگویی و زیاده خواهی آمریکا میباشد. مخالفتی که خودش را در آرای پزشکیان در انتخابات کم‌فروغ سال 403 نمایاند و در جنگ تحمیلی اخیر هم، علی رغم دست برتر ایران در بستن تنگه هرمز و فشار به اقتصاد جهانی برای بالا بردن هزینه تحمیل مجدد جنگ، منجر به پذیرش آتش بس و مذاکرات اسلام آباد و تفاهمنامه اخیر از طرف رئیس جمهور پزشکیان و همفکرانش شد.باری در ایام فجایع دیماه 404، گروهی از همکاران که دل به پهلوی سپرده و در انتظار تهاجم آمریکا نشسته بودند؛ به شوخی و طعنه می‌گفتند که اگر شاهزاده بیاید، ما در اینجا قطعات اف 35 را تولید خواهیم کرد. من جدی به آنها رو کرده و گفتم که در آن صورت، به شما قطعات آفتابه را هم نمی‌دهند که طراحی و تولید کنید. نقش ایران از نظر سلطه گران جهانی، تولید نفت و مواد اولیه است. همان زمان شاهش هم آنها نمی‌خواستند که ایران صنعتی بشود. وانگهی این چه فکر استعماری است که شما دارید و چشم به عنایت آمریکایی و اروپایی دوخته‌اید؟ چرا آرزو نمی‌کنید ایرانی خودش هواپیمای پیشرفته را طراحی و تولید کند و ساخت قطعاتش را به دیگران بسپارد؟ این یعنی پذیرفته‌اید که الی الابد زیردست و دنباله‌رو باقی بمانید.چند سال پیش کتاب "همه مردان شاه" اثر استیفن کینزر، خبرنگار آمریکایی به دستم رسید. پشت جلد کتاب، تصویری از درب خانه مصدق نقش بسته بود که بر اثر برخورد خودروی جیپ دارودسته شعبان بیمخ، درب و داغان بود. کینزر با اشاره به این عکس گفته بود که دخالت ما آمریکایی ها در کودتا علیه مصدق در سال 32، باعث ایجاد ذهنیت منفی در ایرانیان و رویکرد ضد آمریکایی در انقلاب 57 شد. جالب اینکه حتی محمدرضا پهلوی در کتاب پاسخ به تاریخ، ایستادگی و استقلالش بر سر قیمت نفت را عامل خشم غرب علیه خودش و شکل‌گیری انقلاب میداند.نتیجه اینکه نامهربانی و ضدیت غرب و رأس آن آمریکا با عنصر ایرانی، ناشی از رویکردها و سیاست‌های جمهوری اسلامی و رهبری شهیدش نیست؛ بلکه این جابجا کردن علت و معلول است. اگر مرد لر عشایری در مواجهه با بالگرد مهاجم آمریکایی، تفنگش را نشانه میرود و آتش میگشاید؛ این را نباید به پای ایدئولوژی و شستشوی مغزی او گذاشت؛ بلکه از هر عقل سلیم و و ذهن طبیعی و دست‌نخورده، چنین توقع می‌رود که رفت. اگر آن گروه نخبه و توده عوام ایرانی، یک لحظه ذهنش را از بند تبلیغات پرطمطراق فرنگیان و فرنگی‌مآبان ایرانی بشوید، می‌تواند به سادگی دریابد که ایران و ایرانی برای سعادت خود، چاره جز ایستادگی و مقاومت هوشمندانه در برابر آمریکا و غرب ندارد، مادامی که آنها عنصر ایرانی را به عنوان یک شخصیت برابر در مناسباتشان پذیرا شوند.#عصراندیشه@Asreandisheh

ایران، عراق یا افغانستان نیسترضا نصری، حقوقدان بین الملل نوشت:یادداشتی برای کسانی که قرار است دستورهای غیرقانونی‌ را اجرا کنند که مصداق جنایت جنگی هستند:مقام‌های آمریکایی و نیروهای آمریکایی به دلیل جنایات جنگی‌ که در عراق و افغانستان مرتکب شدند، از پاسخ‌گویی گریختند؛ دلیلی که ارتباط چندانی با قانون نداشت. قانون هرگز محل تردید نبود. آنچه در آن کشورها وجود نداشت، جامعه مدنی‌ بود که بتواند پرونده‌ای مستند بسازد و آن را برای بیست سال زنده نگه دارد. ایران چنین موردی نیست، و هرکسی که ماموریت‌های هوایی بر فراز آن انجام می‌دهد باید تفاوت را درک کند.حیات اجتماعی و نهادهای مدنی عراق مدت‌ها پیش از سقوط نخستین بمب آمریکایی نابود شده بود. بیست‌وچهار سال حکومت بعث، کانون وکلا، انجمن‌های حرفه‌ای و دانشگاه‌ها را یا در ساختار حزب جذب یا به‌طور کامل منحل کرد.سپس هشت سال جنگ و سیزده سال تحریم، بیمارستان‌ها و مراکز علمی را فرسوده کرد و طبقه متخصص را به خارج از کشور راند. افغانستان حتی کمتر از این ظرفیت را داشت: دهه‌ها جنگ مستمر، نظام حقوقی‌ که به‌سختی دوام آورده بود، دانشگاه‌هایی که نیمی از جمعیت را از خود محروم کرده بودند و نرخ سواد بزرگسالان در حدود یک‌سوم.در هیچکدام از این دو کشور، جامعه مدنی قدرتمند، کانون وکلای مستقلی برای پیگیری پرونده‌ها، خدمات پزشکی قانونی برای تعیین علت مرگ، سامانه‌ای برای مشخص کردن ساکنان ساختمان‌ها، یا دانشگاه‌های آزادی که بتوانند تحقیقات خود را منتشر کنند، وجود نداشت. جنایت‌ها رخ دادند، اما پرونده‌ای برای ثبت آنها ساخته نشد. این به معنای تبرئه نیست؛ بلکه یک خلا مستندسازی بود.اما جامعه مدنی ایران ساختار متفاوتی دارد. کانون وکلای ایران قدیمی‌ترین کانون وکلا در منطقه است و ده‌ها هزار وکیل دارای مجوز دارد که هویت حرفه‌ای مستقل خود را حفظ کرده‌اند. سازمان پزشکی قانونی ایران علت مرگ‌ها را ثبت و تایید می‌کند. سامانه‌های ثبت احوال، ثبت املاک و سیستم‌های بیمارستانی این کشور می‌توانند هویت، محل سکونت، مالکیت و کاربری پیشین هر ساختمان را مشخص کنند. دانشگاه‌های ایران ده‌ها دانشکده حقوق دارند که پژوهشگران آنها به زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی مقاله و کتاب منتشر می‌کنند.سطح سواد در ایران تقریبا همگانی است و استفاده گسترده از تلفن همراه باعث شده هر حمله‌ای در عرض چند دقیقه از چندین زاویه ثبت شود و ظرف چند ساعت در خارج از کشور منتشر و ذخیره شود. همچنین جامعه دیاسپورای ایرانی چندین میلیون نفر جمعیت دارد که در کشورهایی مانند آلمان، سوئد، هلند، کانادا و انگلیس متمرکز هستند؛ از جمله وکلایی که دقیقا در حوزه‌های قضایی‌ فعالیت می‌کنند که اصل صلاحیت جهانی را به رسمیت می‌شناسند، با تسلط به چند زبان و در حالی که برخی از آنان خویشاوندانی در میان قربانیان دارند.بنابراین این یک هشدار عملی است:گر یک پل یا نیروگاه را به این دلیل نابود کنید که ایران به یک کشتی حمله کرده، شما در حال اجرای دستوری هستید که غیرقانونی بودن آن از پیش توسط همان کسی که دستور را صادر کرده، آشکار شده است.اگر یک مدرسه، نیروگاه، پل، بیمارستان یا راه‌آهن را هدف قرار دهید، این اقدام ظرف چند ساعت ثبت و مستند خواهد شد؛ همان‌طور که تاکنون هم شده است.دفاعِ «من فقط دستور را اجرا کردم» از زمان دادگاه نورنبرگ دیگر پذیرفته نیست. برای جرایمی که منجر به مرگ می‌شوند، محدودیت زمانی برای پیگرد وجود ندارد. نام شما، یگان شما، هواپیمای شما و زمان دقیق عملیات شما ثبت خواهد شد، و نسخه‌هایی از این اسناد در چندین کشور نگهداری خواهد شد.کسانی که این پرونده‌ها را می‌سازند سربازانی نیستند که پس از پایان جنگ مرخص شوند و کنار بروند. آنها وکلا، روزنامه‌نگاران، پزشکان و آرشیویست‌هایی هستند که کارشان ممکن است به اندازه یک عمر حرفه‌ای ادامه پیدا کند.شما در نهایت خودتان انتخاب خواهید کرد که تا پایان زندگی‌تان در کدام نقاط جهان می‌توانید با امنیت سفر کنید.#عصراندیشه@Asreandisheh

هدف ۱۳۰ دلار برای قیمت نفت برنت و وست تگزاس اینترمدییت، باید به ترند تبدیل شود. به نظر می‌آید هرگونه نرمش و انعطافی در تنگه هرمز، چه به صورت پالس صریح یا تلویحی و چه در عمل، قبل از رسیدن قیمت نفت به این سطح، دور از عقلانیت و تدبیر باشد. رسیدن به این عدد، به معنی عبور قیمت نفت از رکورد قبلی خود است. متاسفانه در جنگ سوم (جنگ ۳۸ روزه، مشهور به ۴۰ روزه) نیز قیمت نفت نتوانست به این رکورد برسد. زمانی که یک قیمت، رکورد قبلی خود را رد نکرده به این معنی است که هنوز در محدوده‌ای است که برای آن تاب‌آوری وجود دارد. تازه بعد از عبور از رکورد قبلی است که فشار واقعی، آغاز می‌شود. می‌توان پیش‌بینی کرد هرچه قیمت نفت به این عدد نزدیک‌تر می‌شود، وسوسه‌ها و بازی‌های روانی دشمن و واسطه‌ها و عواملش برای انواع پالس نرمش فرستادن و انعطاف از سوی ایران، بیشتر خواهد شد.حامد فتاحی #عصراندیشه@Asreandisheh