✳️ درباب دوگانه؛ «تحمیل» گفت وگو به عالیترین سطح تصمیمگیری کشور و تصمیم ورود به گفتوگو نشانه عقب…
انتشار: 2026/06/30 09:32 UTC
✳️ درباب دوگانه؛ «تحمیل» گفت وگو به عالیترین سطح تصمیمگیری کشور و تصمیم ورود به گفتوگو نشانه عقبنشینی است🔹️در چند روز اخیر، همزمان با داغ شدن دوباره فضای سیاسی کشور درباره مذاکرات، بخشی از تریبونها و رسانهها تلاش کردند تصمیم ورود به گفتوگو را یا نشانه عقبنشینی معرفی کنند یا آن را در قالب «تحمیل» به عالیترین سطح تصمیمگیری کشور توضیح دهند. این دوگانه، هم از نظر تحلیلی ناقص است و هم از نظر سیاسی میتواند به فهم عمومی جامعه آسیب بزند. مسئله این است که در سطح حکمرانی عالی امنیت ملی، تصمیم خوب فقط بر اساس علاقه، آرمان یا خشم مشروع گرفته نمیشود؛ تصمیم خوب محصول جمعبندی میان آرمان، مصلحت، واقعیت میدان و ظرفیتهای کشور است.🔹️همینجا باید به یک خطای رایجی که این روزها با عبارت «تحمیل مذاکره به رهبری» در فضای مجازی به شدت ضریب گرفته است پاسخ داد. این گزاره، بیش از آنکه نقد مذاکره باشد، ناخواسته تصویری ضعیف از رهبری ارائه میدهد. اگر رهبری پشتوانه عظیم مردمی، ساختار قانونی، شورای عالی امنیت ملی و امکان اعلام موضع صریح دارد، چگونه میتوان گفت چنین تصمیمی به ایشان تحمیل شده است؟ واقعیت دقیقتر این است که نهادهای مسئول، گزارش کارشناسی دادهاند؛ رئیسجمهور و اعضای شورای عالی امنیت ملی مسئولیت مسیر را پذیرفتهاند؛ و رهبری با لحاظ واقعیتهای میدان، حسنظن به مسئولان و تعهدی که دادهاند، اجازه طی شدن یک مسیر مشروط را صادر کردهاند. این تحمیل نیست؛ این سازوکار تصمیمگیری در حکمرانی جمهوری اسلامی است.🔹️خطای بعدی، تشبیه وضعیت فعلی به «پشت خیمه معاویه» است. یعنی این تصور که ایران در آستانه پیروزی مطلق بود و مذاکره، کشور را از فتح نهایی بازگرداند. چنین تشبیهی بیش از آنکه تحلیلی باشد، احساسی است. حتی در اوج قدرت میدانی، کشور نیازمند تنفس، بازسازی، ترمیم، تأمین، مدیریت اقتصاد و آمادهسازی برای مرحله بعدی است. عقل راهبردی یعنی بدانیم چه زمانی باید ضربه زد، چه زمانی باید تثبیت کرد و چه زمانی باید از قدرت تولیدشده در میدان، امتیاز سیاسی گرفت. هر توافقی بد نیست؛ توافق بد، توافقی است که کشور را خلعسلاح کند. اما توافقی که کشور را برای مرحله بعد آمادهتر کند، بخشی از منطق بازدارندگی و جنگ با دشمن است.🔹️برخی از مخالفان مذاکره متاسفانه به غلط در حال ضریب دادن به تعبیر «صلح با آمریکا» هستند که در این جا درست نیست. کسی در تیم مذاکرهکننده از صلح با آمریکا سخن نگفته است. نسبت ایران و آمریکا پس از این جنگ وارد مرحلهای پیچیدهتر شده است؛ مرحلهای که در آن نه اعتماد وجود دارد و نه پایان خصومتی صورت خواهد گرفت. معنای درست این مسیر، مدیریت منازعه، اخذ تعهد، تثبیت دستاورد و آمادگی نظامی بیشتر برای زمانی است که دشمن نقض تعهد می کند. قالیباف به عنوان رئیس تیم مذاکره کننده صراحتا گفته است: پیروز توافق کسی است که از فردای آن، بهتر برای جنگ آماده شود.🔹️برخی انتظار داشتند رهبر انقلاب در پیام خود، صریح و مستقیم از مسیر مذاکرات حمایت کنند. این انتظار نیز با منطق حکمرانی امنیت ملی سازگار نیست. پیام رهبر انقلاب، صرفاً یک پیام داخلی برای اقناع بخشی از افکار عمومی نبود؛ مخاطب این پیام، هم نیروهای داخلی، هم جبهه مقاومت، هم طرفهای منطقهای و هم هیئت حاکمه آمریکا بود. در چنین سطحی، هر واژه باید بهگونهای انتخاب شود که هم مسیر تصمیمگیری کشور را روشن کند و هم دست مذاکرهکننده ایرانی را در برابر طرف مقابل خالی نگذارد.از این منظر، تعبیر سنجیده و چندلایه رهبر انقلاب درباره اینکه «علیالاصول نظر دیگری داشتم» بخشی از منطق هوشمندانه برای ورود به مذاکرات است. موید این حرف این است که این پیام زمانی صادر شد که ایران به یک متن تفاهم رسیده بود، در حالی که رهبری اگر با اصل مذاکرات مخالفتی داشتند باید خیلی قبل تر از این با همین صراحت بیان می فرمودند.🆔️ @asrghanoon

