✳️میراث رهبری شهید در حوزه سیاست خارجی ایران🔹️در مدت اخیر و البته وضعیت کنونی و همزمان با برگزاری ب…
انتشار: 2026/07/09 09:35 UTC
✳️میراث رهبری شهید در حوزه سیاست خارجی ایران🔹️در مدت اخیر و البته وضعیت کنونی و همزمان با برگزاری باشکوه مراسم تشییع و بدرقه رهبر شهید انقلاب اسلامی ایران "حضرت آیت الله سید علی خامنهای"، شاهد طرح دیدگاهها و تحلیلهای مختلف با محوریت ابعاد گوناگون میراث حکمرانی ایشان در دوره زعامتشان هستیم. در این چهارچوب، صاحب نظران داخلی و بین المللی هرکدام به شیوهای سعی در برجسته ساز نکته و مسالهای دارند. در این میان، تقریبا اغلب ناظران و تحلیلگران اجماع نظر دارند که انقلاب اسلامی ایران در دوران زعامت رهبر شهید، با نگاه به گذشته افتخارآمیز خود، در زمان حال تثبیت و تقویت شد و البته که رهبری شهید، چشم اندازهای روشن و معناداری را برای آینده آن تعیین کردند و ملت ایران را در مسیر درستِ رسیدن به قله فتح و موفقیت قرار دادند.🔹️مهمترین میراث سیاست خارجی دوران زعامت رهبریِ شهید را باید تثبیت مفهوم «استقلال راهبردی» در سیاست خارجی کشورمان دانست. در این چهارچوب، استقلال صرفا به معنای استقلال سیاسی نیست، بلکه توانایی کشور برای اتخاذ تصمیمات کلان بدون تاثیرپذیری از فشارهای قدرتهای خارجی است. بر همین اساس، جمهوری اسلامی ایران تحت زعامت رهبری شهید تلاش کرد در موضوعات حساس امنیتی، دفاعی، هستهای و منطقهای، تصمیمات خود را بر پایه محاسبات داخلی و نَه خواست بازیگران خارجی اتخاذ کند. این رویکرد موجب شد ایران در مقاطع مختلف، حتی در شرایط فشار اقتصادی و سیاسی، از برخی مواضع راهبردی خود عقبنشینی نکند.🔹️شاید هیچ مولفهای به اندازه «بیاعتمادی به آمریکا» در اندیشه سیاست خارجی ایران در دوره زعامت رهبری شهید برجسته نباشد. این رویکرد بر پایه این برداشت شکل گرفت که اختلاف میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا صرفا اختلافی تاکتیکی یا ناشی از سوتفاهم نیست، بلکه ریشه در تعارض منافع، برداشتهای متفاوت از نظم منطقهای و تجربههای تاریخی و البته جهان بینیهای متفاوت دارد. رهبر شهید در این زمینه به طور خاص به تجربیات تاریخی بدعهدیها و خیانت آمریکا به ملت ایران اشاره ویژهای داشتند و تاکید می کردند که نباید کشور را معطل رابطه با آمریکا و یا دل خوش کردن به این نکته کرد که آمریکا به تعهداتش در قبال ایران عمل خواهد کرد.🔹️یکی دیگر از مهمترین میراثهای دوران زعامت رهبر شهید، گسترش حضور و نفوذ منطقهای جمهوری اسلامی ایران بود. در این چهارچوب، امنیت ایران صرفا در مرزهای جغرافیایی کشورمان تعریف نشد، بلکه بر این مبنا قرار گرفت که مقابله با تهدیدها باید پیش از رسیدن آنها به مرزهای کشور، مد نظر باشد. بر اساس این برداشت، تحولات غرب آسیا مستقیما با امنیت ملی ایران پیوند دارد و بیتفاوتی نسبت به مسائل منطقه میتواند هزینههای بیشتری را بر ایران تحمیل کند.🔹️در این دوره، سیاست خارجی ایران و توان دفاعی کشورمان دو حوزه جدا از یکدیگر تلقی نشدند، بلکه مکمل هم بودند. بر اساس این دیدگاه، دیپلماسی زمانی از قدرت چانهزنی موثر برخوردار خواهد بود که کشور از ظرفیتهای دفاعی و بازدارندگی قابل اتکا برخوردار باشد. این مساله بارها و بارها در بیانات رهبر شهید انقلاب بازتاب داشت. به همین دلیل، توسعه توان موشکی، ارتقای ظرفیتهای دفاعی و تاکید بر خودکفایی در صنایع نظامی، صرفا سیاستهای دفاعی محسوب نشدند، بلکه بخشی از راهبرد کلان سیاست خارجی ایران بودند.🔹️مولفه مهم از میراث رهبری شهید در حوزه سیاست خارجی ایران، تلفیق دیپلماسی با حفظ اصول و خطوط قرمز راهبردی کشورمان بود. در این نگاه، مذاکره نه یک هدف، بلکه ابزاری برای تامین منافع ملی است و زمانی ارزشمند خواهد بود که به حفظ عزت، استقلال و منافع کشور منجر شود. بر همین اساس، جمهوری اسلامی ایران در مقاطع مختلف وارد گفتوگو و مذاکره شد، اما همواره بر حفظ برخی اصول بنیادین تاکید داشت. این رویکرد تلاش میکرد میان انعطاف تاکتیکی و ثبات راهبردی تعادلبرقرار کند. به این معنا که شیوههای دستیابی به اهداف میتواند متغیر باشد، اما اهداف کلان و اصول اساسی نباید دستخوش تغییر شود.🆔 @asrghanoon


