سربازی که به پادشاهی رسید(شماره ۱۶)#پهلوی #سفرنامه#نوروز#ایرانشناسی #پژوهشگاه_ایرانشناسی وضعیتِ پار…
انتشار: 2026/06/27 17:41 UTC
سربازی که به پادشاهی رسید(شماره ۱۶)#پهلوی #سفرنامه#نوروز#ایرانشناسی #پژوهشگاه_ایرانشناسی وضعیتِ پارلمانی ایران در مجلس این دورانوضعیتِ پارلمانی در ایران از جهات مختلف و در دورانهای گوناگون با یکدیگر تفاوتهای عمدهای داشته و با شکلِ پارلمانتاریستی اروپایی کاملاً متفاوت است. حزبِ سیاسی نیز به معنا و مفهوم آمریکایی یا اروپایی در ایران بهسختی میتواند بهوجود بیاید و نمایندگان مذاهب نیز همواره یک گروه روحانی با اختیارات تامّ هستند که محدودیتهایی را نیز ایجاد میکنند و هیچ راهی برای محدود کردنِ عملکرد یا منافعِ روحانی آنان وجود ندارد. رهبر کهنسال آنان آیتالله مدرس در مجلس پنجم معاونِ رئیس مجلس بود. او شخصیتی انساندوست و تقریباً بیطرف، بیادعا و معقول بود و از ضرورتها و مشکلات اجتماعی درکِ درستی داشت. دیگر نمایندگان مجلس به گروههایی تقسیم میشدند که عنوانهای پیشرفت، نوسازی، حزب ملی و دوستداران آزادی را برای خود انتخاب کرده بودند، اما هیچیک از آنان برنامهی خاصّ اصلاحی را که با دیگری متفاوت باشد، عنوان نکردند، اما در طرحِ برنامههای ملی و خواستههای اصلاحطلبانهی خود تقریباً با یکدیگر موافقت داشته و در مجموع از نظرِ جدیت و آگاهی به وظایفِ خود مورد رضایتِ رئیس مجلس بودند. مناقشاتِ دائمی از مشخصات سیستمِ پارلمانیِ ایران بود، اما مجلس با نظرات رضاخان موافقت داشت و او همواره نظرات خود را به مجلس تحمیل میکرد. مصوباتاز جمله مصوباتِ قابلِ توجه مجلس در این دوران، تصویبِ قانونِ مالیاتها بود و نیز کارِ ممیزی که با کمک مأموران وزارت خزانهداری آمریکا انجام میگرفت. تاریخِ پایانِ این پروسه بیست و یکم ماه مارس ۱۹۲۷ میلادی بود. قانونِ تأمین امنیت زمینداران و اعطای وام برای بازسازی شهرهای ویران شده در دوران جنگ، یکی دیگر از مصوبات این مجلس بود. آغازِ نوسازی کشاورزی، تأسیسِ مدرسهی کشاورزی در تهران و ورود ماشینآلات کشاورزی از کشورهای آمریکا، انگلستان و روسیه از اقدامات مهمِ این دوران بود. مجلس همچنین تصویب نمود که یک کمیسیون اقتصادی به سرپرستی سید حسن تقیزاده تشکیل شود. پیشنهادِ توسعه و گسترش راههای کشور و عوارضِ دریافتی از این راهها نیز در آن کمیسیون مطرح شده بود. تنظیمِ حقوقِ کارمندان دولت، حقوقِ بازنشستگی، مبارزه با شیوهی فاسدِ مداخل، تصویبِ قانونِ نظام وظیفهی اجباری که البته روحانیان از انجام خدمت معاف بودند، حذفِ عناوینِ افتخاری و القاب دوران قاجاریه، تنظیمِ تقویم جدید و اجرای آن در کشور جمله مصوبات دیگرِ آن بود. تقویمِ جدید یا تقویم خورشیدی جایگزین تقویم قمری شد، بدین ترتیب سال نوی ایرانی آغازِ بهار و نخستین روز فروردین، نوروز محسوب گردید. نام ماههای این سال با آیین زرتشتی و پیش از اسلام در ارتباط است. یکی دیگر از اقدامات رضاخان که با تصویب مجلس به صورت قانونی درآمد، انحصارِ محصولات قند و چای برای دولت بود که قرار شد درآمدِ حاصله از آن صرفِ احداثِ راهآهنِ شمال به جنوب شود و دولت رضاخان بسیار امیدوار بود که طرحِ مهمِ احداث راهآهن شمال به جنوب بدون دریافت وام خارجی به مرحلهی اجراء درآید. 📕 کریستنسن. آرتور، ایران کهن و ایران نو: سفرنامهی ایران، ترجمه سعید سهیلی، آبادان، نشر پرسش، چاپ اول ۱۴۰۲، ص ۱۴۲_۱۴۴@atorabanorg




