زرتشتی ها در عدن و اعتراض مسلمانان به دخمه گذاری زرتشتیان#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان#تاریخ_کیش_زرتشت #ا…
انتشار: 2026/07/01 13:49 UTC
زرتشتی ها در عدن و اعتراض مسلمانان به دخمه گذاری زرتشتیان#تاریخ_اجتماعی_زرتشتیان#تاریخ_کیش_زرتشت #ایرانشناسی #تاریخ_ایران دكان های تجار اروپایی یا زرتشتیان پارسی و دو مهمانخانه با ظاهری آبرومند، زیبا ترین قسمتها را اشغال کرده است(ص ۱۹)قله کوهی که در سمت راست شهر _ و جدا از قلل دیگر _ سر بر افراشته دارای استحکامات دایره واری است که دیواره های آن را با آهک سفید کرده اند : یک دسته لاشخور در بالای دخمه پارسی ها پرواز می کنند، چون اخیراً جسد یکی از پرستندگان اهورامزدا را در آنجا گذاشته اند تا طعمه پرندگان گردد.(ص ۲۴)در عدن تقریباً تمام تجارت مثل استیمرپوینت در دست پارسی هاست. از سالها قبل عده ای بازرگان از هند می آمدند و در شهر عربی منزل می کردند، اما چون معبد و موبد نداشتند که بتوانند مراسم مذهبی خود را انجام دهند، خانواده های خود را همراه نمی آوردند و همین که ثروتمند می شدند به هند باز می گشتند. به زودی انگلیسی ها تاثیر سودبخش وجود گبرها را در ترقی مستعمره دریافتند و به پرستندگان اهورامزدا اجازه دادند آتشکده ای برای عبادت زنده ها و دخمه ای برای مرده ها بسازند. با وجود نارضایی شدید مسلمانان، آتش مقدس با تشریفات خاصی از بمبئی آورده شد و به دنبال آن خانواده های ثروتمند و بازرگانان متمکن در عدن ساکن شدند. مارسل می خواهد منظره دخمه را به رفقای جوان نشان دهد. دیوار حصار، محوطه ای چهار ضلعی را محصور می کند. در انتهای این محوطه دو ساختمان سفید بنا شده، یکی از این ساختمانها آتشکده است که فقط موبدها به آن راه دارند، دیگری شامل تالاری با درها و پنجره های شیشه دار است. ما را به این تالار که مخصوص مومنان است وارد می کنند. دیوارها سفید شده و میز بزرگی در وسط قرار دارد که در اطرافش صندلی چیده اند. دیوارها با عکس های رنگی بزرگان متوفی زینت شده است. دستور (رئیس موبدها) وارد می شود. قدی بلند، چشمانی درشت و سیاه و ریشی نوک تیز دارد. او هم مثل مغهای اجدادش لباسی از پارچه کتانی پوشیده و عمامه موسلین به گرد موهایش پیچیده که از لباسهایش نیز سفید تر است. گفتگو به زبان فارسی شروع می شود. به زودی رنگ خودمانی می گیرد. موبد آلاتی را که در مراسم مذهبی به کار می برد به من نشان می دهد: تشت نقره ای برای ساییدن شاخه های اناری که در مراسم مقدس به کار می رود، انبری از همین جنس برای برداشتن آتش مقدس و (پنام) یا پرده سفیدی که موبد هنگام مراسم مذهبی جلوی دهان می بندد تا آتش مقدس از هرگونه آلودگی بر کنار بماند. کتابهای مقدس زرتشتی را نیز که در هند چاپ شده بود می آوردند. این کتابها عبارتند از: وندیداد، مجموعه ای از آداب مذهبی، ویسپرد، مجموعه ادعیه مخصوص مراسم تقدیس، یسنا، مجموعه سروده های که به زبان قدیمی تر از دو کتاب قبلی و خرده اوستا، و مرکب از ادعیه کوتاهی است که مومنان باید در برخی اوقات روز ماه و سال در برابر عناصر مختلف بخوانند. سپس یک نفر راهنما ما را به دخمه که در قله کوه واقع است برد. یک راه باریک با سربالایی تند به نزدیکی برج مخصوص دخمه موبدان منتهی می شود. هر قدر بالاتر می رویم، چشم انداز شهر سفید در میان سنگهای خاکستری، جالبتر دیده می شود. قبل از رسیدن به نوک قله، راه باریکه کوهستانی را ترک کرده از پله های سنگی که در کوه کنده اند بالا می رویم و جلوی در حصار دایره ای دخمه می رسیم. در قفل است و کلید آن نیست. پسر بچه ای کنار دیوار به جای نردبان می ایستند، پسر بچه دیگری از او بالا می رود و با استفاده از ناهمواری ها از حصار می گذرد. کلون را باز می کند و ما را داخل حصار می کند. دهلیزی ساده که اتاق انتظار مردگان است قبل از برج سکوت قرار دارد. در برج ناگشودنی است و بقایای غم انگیز اجسادی را که در برگرفته از چشم نامحرم حفظ می کند. با ورود ما کلاغهای بی شماری که دایره وار می گردند گردش شوم خود را قطع می کنند و با فریادهای خشمناک دور می شوند. اخیراً دخمه مستاجر جدیدی پیدا کرده و اگر این کلاغها نباشند جسد می گندد و بوی تهوع آوری پخش خواهد کرد. گبرها به آسانی موفق به انجام مراسم دخمه گذاری مردگانشان نشده اند، مسلمان ها اعتراض می کنند، حق هم دارند. چون بوی تحمل ناپذیری از دخمه بر می خیزد و وقتی باد بلند می شود همه جا را آلوده می کند. کرکس ها که به ندرت به میهمانی گوشت انسان دعوت می شوند، روی اجساد در آسمان شهر به جنگی واقعی می پردازند و گاهی اوقات در ضمن پرواز تکه های گوشت با استخوان از نوکشان فرو می افتد. پلیس دستور داده است که شبکه سیمی روی برج بکشند ولی چون شتاب کرکس ها و کلاغها برای بلعیدن گوشت مرده نشان می دهد که اهورامزدا روح او را پذیرفته است، گبر ها از این دستور پلیس سر باز می زنند.(ص ۲۴ _ ۲۶)مأخذ: دیو لافوا،مادام ژان. سفرنامه. خاطرات کاوشهای باستان شناسی شوش (۱۸۸۶_ ۱۸۸۴) ترجمه: ایرج فره وشی. انتشارات دانشگاه تهران. ۲۵۳۵ شاهنشاهی@atorshiz
پستهای تلگرام — پژوهشگاه ایرانشناسی
بدرود پهلوان آواز ایران درگذشت حسین خواجهامیری با نام هنری ایرج خواننده موسیقی سنتی ایرانی را به تمام دوستداران موسیقی تسلیت عرض می نماییم #ایرانشناسی #ترانه#تاریخ_ایران به ایرج لقب «پهلوان آواز» را دادهاند و در میان طرفدارانش با این لقب شناخته میشد.@atorshiz
پژوهشگاه ایرانشناسی pinned Deleted message
افلوطین فیلسوفِ بزرگِ نوافلاطونی برای آشنایی با فلسفهی ایرانی به لشکرِ امپراتور گوردیانوس پیوست، فردریک چارلز کاپلستون #ساسانی#دانش#پژوهشگاه_ایرانشناسی زادگاهِ افلوطین نامعلوم است، زیرا اوناپیوس آن را لوکون و سوئیداس لوکوپولیس دانسته است. در هر حال وی در حدودِ سالِ ۲۰۳ یا ۲۰۴ میلادی در مصر متولد شد(فورفوریوس ۲۰۵/۶ را بهعنوانِ سالِ تولدِ وی ذکر میکند). فورفوریوس به ما میگوید که افلوطین در درسهای استادانِ مختلف در اسکندریه به نوبت حاضر میشد، اما آنچه را میجست نمییافت تا اینکه به آمونیوس ساکاس برخورد، و در این هنگام در حدودِ بیستوهشت سال داشت. وی تا ۲۴۲ شاگردِ آمونیوس باقی ماند. در آن سال در لشکرکشیِ امپراتور گوردیانوس به ایران شرکت کرد تا با فلسفهی ایرانی آشنا شود. اما چون گوردیانوس در میانرودان[بدست ایرانیان] کشته شد و لشکرکشی به نتیجه نرسید، افلوطین راهِ رُم را در پیش گرفت و در چهل سالگی به آنجا رسید.📚 تاریخ فلسفه(۹ جلدی)، فردریک چارلز کاپلستون، ج ۱: یونان و روم، ترجمهی سید جلالالدین مجتبوی، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ هفتم ۱۳۸۸، ص ۵۳۳@atorabanorgافلوطین فیلسوفِ بزرگِ نوافلاطونی برای آشنایی با فلسفهی ایرانی به لشکرِ امپراتور گوردیانوس پیوست، فردریک چارلز کاپلستون #ساسانی#دانش#پژوهشگاه_ایرانشناسی زادگاهِ افلوطین نامعلوم است، زیرا اوناپیوس آن را لوکون و سوئیداس لوکوپولیس دانسته است. در هر حال وی در حدودِ سالِ ۲۰۳ یا ۲۰۴ میلادی در مصر متولد شد(فورفوریوس ۲۰۵/۶ را بهعنوانِ سالِ تولدِ وی ذکر میکند). فورفوریوس به ما میگوید که افلوطین در درسهای استادانِ مختلف در اسکندریه به نوبت حاضر میشد، اما آنچه را میجست نمییافت تا اینکه به آمونیوس ساکاس برخورد، و در این هنگام در حدودِ بیستوهشت سال داشت. وی تا ۲۴۲ شاگردِ آمونیوس باقی ماند. در آن سال در لشکرکشیِ امپراتور گوردیانوس به ایران شرکت کرد تا با فلسفهی ایرانی آشنا شود. اما چون گوردیانوس در میانرودان[بدست ایرانیان] کشته شد و لشکرکشی به نتیجه نرسید، افلوطین راهِ رُم را در پیش گرفت و در چهل سالگی به آنجا رسید.📚 تاریخ فلسفه(۹ جلدی)، فردریک چارلز کاپلستون، ج ۱: یونان و روم، ترجمهی سید جلالالدین مجتبوی، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ هفتم ۱۳۸۸، ص ۵۳۳@atorabanorg
شاه سلطان حسین صفوی:بر ایران زمین گر منم شهریارشهنشاهیم داده پروردگارنیارد چرا شاه ترکان خراجز قیصر نگیرم ز بهر چه باجنبوسد چرا پیش تختم زمیناگر شاه هند است اگر شاه چینشهان را به کشورستانی است نامپی ملک جم بود باید،نه جامنشستن ز پا دشمن آرد به سرگرفتن به کف تیغ،به از سپرمرا رفت باید به هند و به چینبه توران و بر هفت کشور زمین#صفویه #لفظ_ایران #ایرانشناسی #پژوهشگاه_ایرانشناسی 📚بن مایه:کتاب تحفه العالم فی اخبار سلطان حسین، نوشته مولانا ابوالقاسم بن ابوطالب میرحسینی فِندِرسکی مشهور به میرفندرسکی ،برگ ۸۷@atorabanorgشاه سلطان حسین صفوی:بر ایران زمین گر منم شهریارشهنشاهیم داده پروردگارنیارد چرا شاه ترکان خراجز قیصر نگیرم ز بهر چه باجنبوسد چرا پیش تختم زمیناگر شاه هند است اگر شاه چینشهان را به کشورستانی است نامپی ملک جم بود باید،نه جامنشستن ز پا دشمن آرد به سرگرفتن به کف تیغ،به از سپرمرا رفت باید به هند و به چینبه توران و بر هفت کشور زمین#صفویه #لفظ_ایران #ایرانشناسی #پژوهشگاه_ایرانشناسی 📚بن مایه:کتاب تحفه العالم فی اخبار سلطان حسین، نوشته مولانا ابوالقاسم بن ابوطالب میرحسینی فِندِرسکی مشهور به میرفندرسکی ،برگ ۸۷@atorabanorg
آنشی گائو، بودای ایرانی #اشکانی #ایرانشناسی #پژوهشگاه_ایرانشناسی آن شی گائو نخستین و پرآوازهترین مبلغ بودایی در تاریخ چین است. نام دقیق او روشن نیست، ولی آنشی تلفظ چینی ارشک است که به احتمال زیاد نام این شخصیت برجستهی ایرانی بوده است. برپایهی کتابهای چینی، او شاهزادهای اشکانی بود که از پادشاهی چشم پوشید و زندگانی خود را صرف آیین بودایی کرد. او پس از فراگرفتن باورهای بودایی به شرق آسیا سفر کرد و در سال ۱۴۸ میلادی در شهر لوئویانگ در مرکز چین سکونت گزید. آنشی گائو نخستین مرکز آموزش آیین بودا در چین را بنیان نهاد و به ترجمهی آثار بودایی به زبان چینی پرداخت. او طی حدود بیست سال ۱۷۶ متن بودایی را به زبان چینی ترجمه کرد و نقش محوری در گسترش آیین بودا در چین داشت. 📕 جعفری. محسن، اشکانیان فرمانروایان فراموش شده، تهران، ققنوس، چاپ اول ۱۴۰۲، ص ۱۰۰، سرفصل "دین بودایی و نقش ایرانیان در گسترش آن"@atorabanorg
تجاوز دسته جمعی به سفیر انگلیس در اصفهان هنگام فتح این شهر توسط علیمردان خان بختیاری از سرداران سابق نادرشاه و از رقبای کریم خان زند#افشاریه#زندیه#پژوهشگاه_ایرانشناسی «خانه میرزا مصطفی نشیمن بالیوز انگلیز [سفیر انگلیس] بود و لرهای بسیار در آنجا هجوم نموده بودند و اموال آنجا را به غارت بردند. بالیوز[یعنی سفیر] از راه خوف از درخت بالا رفت او را به ضرب سنگ از درخت بزیر آوردند و چون بالیوز جوانی بود خوش شکل و شمایل و معشوقیت[دلربایی] تمام داشت ، آن لران بی مروت به زور و ضرب آنقدر با آن دلارام پری سیما و طی نمودند که از ضرب عمود های لحمی آن بی تمیزان سپر شحمی آن محبوب چاک چاک گردید و در میان خون غوطه ور گردید ، و نزدیک به هلاکت رسید، در آن حالت آشنائی در رسید و او را از دست لران رهائی بخشید و تا یک سال تمام ، جراحان با مهارت به معالجه او پرداختند تا آن نازنین را صحیح و سالم ساختند.»📚بن مایه:رستم التواریخ ، محمد هاشم آصف رستم الحکما، برگه ۲۵۱@atorabanorgتجاوز دسته جمعی به سفیر انگلیس در اصفهان هنگام فتح این شهر توسط علیمردان خان بختیاری از سرداران سابق نادرشاه و از رقبای کریم خان زند#افشاریه#زندیه#پژوهشگاه_ایرانشناسی «خانه میرزا مصطفی نشیمن بالیوز انگلیز [سفیر انگلیس] بود و لرهای بسیار در آنجا هجوم نموده بودند و اموال آنجا را به غارت بردند. بالیوز[یعنی سفیر] از راه خوف از درخت بالا رفت او را به ضرب سنگ از درخت بزیر آوردند و چون بالیوز جوانی بود خوش شکل و شمایل و معشوقیت[دلربایی] تمام داشت ، آن لران بی مروت به زور و ضرب آنقدر با آن دلارام پری سیما و طی نمودند که از ضرب عمود های لحمی آن بی تمیزان سپر شحمی آن محبوب چاک چاک گردید و در میان خون غوطه ور گردید ، و نزدیک به هلاکت رسید، در آن حالت آشنائی در رسید و او را از دست لران رهائی بخشید و تا یک سال تمام ، جراحان با مهارت به معالجه او پرداختند تا آن نازنین را صحیح و سالم ساختند.»📚بن مایه:رستم التواریخ ، محمد هاشم آصف رستم الحکما، برگه ۲۵۱@atorabanorg
