💠عاشورا و قدرت روایت در فضای مجازینهضت عاشورا را میتوان بزرگترین روایت ماندگار تاریخ اسلام دانست؛…
انتشار: 2026/06/26 08:19 UTC
💠عاشورا و قدرت روایت در فضای مجازینهضت عاشورا را میتوان بزرگترین روایت ماندگار تاریخ اسلام دانست؛ روایتی که با گذشت بیش از چهارده قرن همچنان زنده، تأثیرگذار و الهامبخش ملتها و نسلهای مختلف است.آنچه واقعه کربلا را جاودانه ساخت، تنها عظمت شهادت امام حسین(ع) و یاران باوفایش نبود، بلکه قدرت روایت و انتقال پیام این حماسه به آیندگان بود.▪️در حقیقت، عاشورا از همان آغاز صحنه یک نبرد بزرگ رسانهای و روایی بود. دشمنان تلاش میکردند حقیقت را پنهان کنند و قیام امام حسین(ع) را حرکتی خارج از مسیر حق معرفی نمایند، اما روایتگری حضرت زینب کبری(س)، امام سجاد(ع) و دیگر بازماندگان کربلا، نقشه تحریف را ناکام گذاشت و اگر خطبههای روشنگرانه اهل بیت(ع) در کوفه و شام نبود، شاید بسیاری از حقایق عاشورا در لابهلای تبلیغات حکومت اموی گم میشد و از این منظر میتوان گفت که یکی از علل بقای عاشورا روایت صحیح آن است.▪️امروز جهان با شکل جدیدی از جنگ روایتها مواجه است و فناوریهای نوین ارتباطی و گسترش شبکههای اجتماعی باعث شدهاند که سرعت انتقال پیام به بالاترین حد خود برسد و در چنین شرایطی، فضای مجازی به مهمترین میدان تأثیرگذاری فرهنگی و اجتماعی تبدیل شده است؛ میدانی که در آن افکار عمومی شکل میگیرد، ارزشها منتقل میشوند و روایتهای مختلف برای جلب مخاطب با یکدیگر رقابت میکنند.▪️محرم و عاشورا نیز از این قاعده مستثنی نیستند. امروزه میلیونها نفر در سراسر جهان از طریق تلفن همراه و شبکههای اجتماعی با مفاهیم مرتبط با نهضت حسینی آشنا میشوند؛ تصاویر عزاداریها، سخنرانیها، پادکستهای مذهبی، کلیپهای کوتاه، اینفوگرافیکها و تولیدات چندرسانهای، ابزارهای جدیدی هستند که میتوانند پیام عاشورا را به مخاطبان جهانی منتقل کنند.▪️در این میان، مهمترین مسئله تنها حضور در فضای مجازی نیست، بلکه نحوه روایت کردن است. نسل جدید بیش از آنکه مخاطب پیامهای طولانی و کلیشهای باشد، به دنبال روایتهای واقعی، مستند، جذاب و قابل فهم است. جوان امروز میخواهد بداند چرا امام حسین(ع) قیام کرد، چگونه در برابر ظلم ایستاد و این پیام چه ارتباطی با زندگی امروز او دارد و پاسخ به این پرسشها نیازمند تولید محتوایی خلاقانه و متناسب با زبان مخاطب عصر دیجیتال است.▪️یکی از ویژگیهای مهم فضای مجازی، امکان مشارکت عمومی در تولید محتواست. در گذشته روایتگری بیشتر در اختیار رسانههای رسمی یا تریبونهای خاص بود، اما امروز هر فرد میتواند با یک تلفن همراه به یک رسانه تبدیل شود.▪️با این حال، فرصتهای فضای مجازی در کنار تهدیدهای آن معنا پیدا میکند و همانگونه که عاشورا در طول تاریخ با تحریفها و برداشتهای نادرست مواجه بوده، امروز نیز در فضای رسانهای شاهد انتشار اطلاعات نادرست، شبهات و روایتهای تحریفشده هستیم. برخی تلاش میکنند پیام عاشورا را به یک رخداد صرفاً احساسی یا تاریخی تقلیل دهند و ابعاد اجتماعی، سیاسی و تمدنی آن را نادیده بگیرند و از این رو جهاد تبیین در عرصه مجازی اهمیت دوچندان پیدا میکند.▪️رهبر شهید انقلاب بارها بر اهمیت«جهاد تبیین» و ضرورت حضور مؤثر نیروهای مؤمن و انقلابی در میدان روایت تأکید کردند. عاشورا یکی از مهمترین عرصههای این جهاد است؛ روایت درست از مفاهیمی چون مقاومت، عدالتخواهی، مبارزه با ظلم، عزت، آزادگی، ایثار و مسئولیتپذیری اجتماعی میتواند جامعه را در برابر هجمههای فرهنگی و فکری مصون سازد.▪️همچنین ظرفیت جهانی فضای مجازی فرصتی ارزشمند برای معرفی فرهنگ عاشورا به ملتهای دیگر است. امروز پیام امام حسین(ع) محدود به جغرافیای جهان اسلام نیست و مفاهیمی مانند آزادی، کرامت انسانی و مقابله با ستم، ارزشهایی جهانی هستند که میتوانند مخاطبان مختلف را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار دهند. استفاده هوشمندانه از زبانهای مختلف، قالبهای نوین رسانهای و تولید محتوای حرفهای میتواند این پیام جهانی را بیش از گذشته گسترش دهد.▪️باید دانست عاشورا واقعهای برای آگاهیبخشی و مسئولیتپذیری است. همانگونه که حضرت زینب(س) پس از عاشورا پرچم روایت حقیقت را بر دوش گرفت، امروز نیز فعالان فرهنگی، رسانهای و کاربران فضای مجازی مسئولیت دارند پیام این نهضت را با صداقت، دقت و جذابیت به نسلهای آینده منتقل کنند.▪️عاشورا به ما میآموزد که حقیقت اگر درست روایت شود، هرگز شکست نخواهد خورد. در عصر شبکههای اجتماعی، هر صفحه، هر کانال و هر کاربر میتواند ادامهدهنده راه راویان کربلا باشد و سهمی در زنده نگه داشتن پیام جاودانه «هیهات منا الذله» ایفا کند؛ پیامی که همچنان پس از قرنها، چراغ راه آزادگان جهان است.✍️ قاسم نگاری#یادداشت#یا_لثارات_الحسین┄┅═✧✺🇮🇷✺✧═┅┄✅ نسرا؛ محفلی برای نخبگان رسانه ای🌐 @az_nasra




