انتحالی که می تواند خير باشد اخيرا معلوم شده تعدادی از نسخه های اجازات حديثی از ادوار متأخر در برخی…
انتشار: 2026/08/15 18:03 UTCدریافت: 2026/08/16 17:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/16 17:20 UTC
انتحالی که می تواند خير باشد اخيرا معلوم شده تعدادی از نسخه های اجازات حديثی از ادوار متأخر در برخی کتابخانه های ايران منحول است و نه خود نسخه های اجازات و نه اصل مضمون آنها اصالتی ندارد و اثر جاعلی غیر حرفه ای است. سنت اجازه نويسی در قرون نخستين کارکرد ويژه و معتبری داشت. اجازات انواع مختلفی داشت و معتبرترين آن زمانی بود که شاگردی در محضر استاد متنی را بر می خواند. در دوره های بعد مثلا در دوره صفوی اجازات حديثی کارکرد سابق خود را تا اندازه زیادی از دست داد منتهی کم و بيش نشانه ای بود از بهره وری شاگرد از محضر استاد و لو برای حفظ و انتقال سنت های روایت حدیث و متون حدیثی و غیر حدیثی. در مواردی هم اجازه در حقیقت گواهی قرائت متنی بود نزد استاد و بنابراین دست کم در چنین حالاتی فائده خود را همچنان حفظ کرد. با ورود صنعت چاپ و عدم استمرار مجالس سماع و قرائت حدیث ادامه این سنت غیر ضروری و بل حتی در بسیاری حالات مضر است. در واقع دست کم در صد سال گذشته این اجازات از هیچ فایده ای و لو اندک برخوردار نیستند و در قریب به تمام موارد جز گاهی از سر تیمن و تبرک بر سنتی از قرائت متون حدیثی نزد استاد صاحب اجازه متکی نیستند؛ سهل است در بسیاری موارد صرف تفنن محض و یا متأسفانه گاهی مایه فخر فروشی بی پایه و پوچند. اجازات در دوره های قدیم که طبقات علما و اهل حدیث روشن نبود و تراجم نگاری همیشه ممکن نبود گاه برای این منظور و نشان دادن سلسله سنت های تحصیلی و روایی مفید بود. در این چند دهه اخیر و با توجه به وجود ابزارهای دیگر باید گفت حتی این حداقل استفاده هم از اجازه نویسی متصور نیست و تنها می ماند جهات منفی آن. بنابراین بهتر است این سنت در مواردی که اجازه حدیثی مبتنی بر تحصیل مستمر متون حدیثی و سماع و قرائت نباشد تعطیل شود. t.me/azbarresihayetarikhi
نخستین مشاهده و پستهای مشابه
این برچسبها فقط زمان نخستین مشاهده متن عمومیِ همسان در این فهرست را نشان میدهند و اثباتکننده نویسنده اصلی نیستند.
- دعانویسی و علوم غریبه · تطابق نزدیکِ متصل به نمونه مبنا — ۱۹ مرداد ۱۴۰۵، ۲۱:۱۲
- یادداشت های حسن انصاری · تطابق دقیق — ۲۵ مرداد ۱۴۰۵، ۱۷:۲۰
اثر انگشت فشرده دقیق و تطابق نزدیکِ متصل به یک نمونه مبنا · زمان ناشناخته، ناموجود باقی میماند



