سایه و آواز خواندن زنان@AzimiBijan1امرز قسمت اول سلسلهبرنامههای «فرزانگان فرهنگ» رادیو فرهنگ را ک…
انتشار: 2026/07/15 20:33 UTC
سایه و آواز خواندن زنان@AzimiBijan1امرز قسمت اول سلسلهبرنامههای «فرزانگان فرهنگ» رادیو فرهنگ را که قرار است دربارۀ سایه باشد شنیدم.راستش را بخواهید کامم از شنیدن آن تلخ شد.دلیلش را عرض میکنم. در اواسط برنامه صدای سایه پخش میشود که از روزهای نوجوانی خود در رشت میگوید:«توی شهر ما برق خیلی ضعیف بود و نمیشد رادیو گرفت...رادیو تهران آن زمان روی ۷۵ متر موج کوتاه پخش می کرد که... خیلی ضعیف بود.یک کافه قنادی بود در رشت به اسم کافه گلستان...یک ترانسفورمر برق داشت؛یه رادیو رو هم روی طاقچۀ چوبی که درست کرده بود ، بالای دیوار، کار گذاشته بود...ما میرفتیم توی این کافه مینشستیم چای میخوردیم بستنی میخوردیم تا هشتونیم بشه و برنامۀ موسیقی پخش بشه. بشنویم. "مثلاً ادیب خوانساری میخوند". من یه آوازی رو گوش میکردم»... این خاطره در پیر پرنیاناندیش هم آمده است (ص۸۳۰).حضرات«فرزانگان فرهنگ»صدای سایه را از مصاحبۀ او با آقای مسعود بهنود نقل کردهاند. این مصاحبه را بارها بیبیسی فارسی پخش کرده است و فیلمش نیز در اینترنت هست.البته حضرات«فرزانگان فرهنگ»هیچ اشارهای به مأخذ خود نکردهاند که کاری زشت و نارواست. اما حرف من چیز دیگری است: اصل سخن سایه در مصاحبه با آقای بهنود این است: «برنامۀ موسیقی پخش بشه. بشنویم."مثلاً دلکش میخوند"؛ادیب خوانساری میخوند».ملاحظه میفرمایید که اسم دلکش را سانسور کردهاند.با مهارت هم سانسور کردهاند. در پیر پرنیاناندیش هم اسم دلکش آمده است. آدم نمیداند این کار را چه بنامد؟تنگنظری٬ سبکسری٬سختگیری٬تعصب٬خامی...ایمان و امان به سرعت بادمیرفت که مؤمنین رسیدندحضرات «فرزانگان فرهنگ» که اسم بانوی خواننده را سانسور میکنندباید بدانند که این آقای امیرهوشنگ ابتهاجمتخلص بهه.ا.سایهکه قرار است در رادیو فرهنگ از او تجلیل شود٬ سخت حامی و هواخواه آواز خواندن زنان است.او شیفتۀ قمر است(همان، ۵۵۳-۵۵۹). نزد روحانگیز رفته و با او مصاحبه کرده. سایه با علیاکبرخان شهنازی و عبداللهخان دوامی و ادیب خوانساری هم مصاحبه کرده و این نشان میدهد که مرتبت روحانگیز را بزرگ میدانسته است (همان۴۹۹٬). ملوک ضرابی و پروانه را تحسین میکند (همان۴۷۶٬ و ۵۵۰-۵۵۱). دلکش را خوانندۀ فوقالعاده خوبی میداند تا به آنجا که پیرانهسر به کنسرتش رفت و سرش را هم بوسید (همان، ۵۶۰-۵۶۲).سوسن را ایرج میرزای خوانندهها میخواند و در کار خود یگانه (همان،۵۶۴). گفته که هنگامه اخوان کشف او بوده است (همان٬ ۵۶۸-۵۶۹). گوگوش را بسیار میپسندد تا به حدی که پیشنهاد داده خوانندۀ کاری باشد که کلامش از او و آهنگش از همایون خرم است . گوگوش را در هنر ادای درست شعر در ترانه٬ همسنگ بنان و بیمانند میداند و اعتقاد دارد اگر گوگوش در جایی غیر از ایران به دنیا آمده بود یک خوانندۀ جهانی بود (همان ۴۷۶و۵۹۵ و ۵۹۶). سایه حتی به تن خویش رفته تا اجرای زندۀ ترانه«این ...ون کجه کی میگه کجه» بانو مهوش را ببیند و بشنود (همان، ۵۶۵-۵۶۶). حضرات «فرزانگان فرهنگ» که اسم بانوی خواننده را سانسور میکنند باید بدانند که این آقای امیرهوشنگ ابتهاج متخلص به ه.ا.سایه که قرار است در رادیو فرهنگ از او تجلیل شود٬ روزی به آقای حسن خجسته٬ از مدیران وقت صداوسیما٬ گفت: تا زمانی که زنان نتوانند آواز بخوانند نمیشود کاری برای موسیقی ایرانی کرد(همان، ۴۱۶-۴۱۷).نظر سایه دربارۀ آواز خواندن زنان ایرانی این است.مردم این را میدانند.حضرات «فرزانگان فرهنگ» هم خوب است بدانند.میلاد عظیمی@AzimiBijan1


