📚ریشه یابی نام برخی از پدیده های مکانی اطراف روستای باباپیر (قسمت اول) ✍️ حسین بختیاری (حاج یارمحمد…

📚ریشه یابی نام برخی از پدیده های مکانی اطراف روستای باباپیر (قسمت اول) ✍️ حسین بختیاری (حاج یارمحمد) تیرماه 1405 در رابطه با ریشه یابی (وجه تسمیه) نام پدیده های مکانی اطراف روستای باباپیر باید اذعان كرد پژوهش در این زمینه که نامها توسط پیشینیان بر چه مبنایی….📚ریشه یابی نام برخی از پدیده های مکانی اطراف روستای باباپیر (قسمت دوم)✍️ حسین بختیاری (حاج یارمحمد) تیرماه 1405در قسمت اول پس از ذکر کلیاتی در مورد ریشه یابی نام پدیده های اطراف باباپیر جهت سهولت بررسی با ارائه یک جدول نامگذاری ها از نظر منشاء در هفت عنوان دسته بندی شد. برای هر عنوان چند مثال ذکر شد و عنوان اول را با ریشه یابی سه نام بررسی کردیم.⬅️ ... ادامه مطلب ✅ 2 - برخی نامها با توجه به شرایط اجتماعی و شواهد رفتاری در یک مقطع زمانی انتخاب شده اند. مانند مزرعه قَلَه نَرو، دره چولی، دره شاطرگاه، خُنی گِزی، دره گآوو بُرَه، دره گِزی و ... .🔹قَلَه نَرو مزرعه قَله نَرو در واقع بخشی از مزرعه زَرَه خُنی پایین و نزدیک به روستای کلنجان است.که تغییر نام آن در ارتباط با سالهای اولیه شکل گیری روستای باباپیر می باشد.حکومت زندیه پس از تثبیت و استقرار در شیراز جهت کاهش مالیات تصمیم به کوچک سازی دولت گرفت. در این رابطه مقرر داشت اسامی کلیه افرادی که به عنوان فرمانده، تفنگچی، دیوان سالار و ... طی چند سال در شکل گیری و تثبیت حکومت زندیه همکاری داشته اند به مرکز ارسال شود. تا طلب حقوق و مواجب آنها و همچنین بهای خدماتی که قرار بود در آینده به حکومت ارائه دهند در قالب نوعی «تیول» یا «سیورغال» با واگذاری زمین و آب به آنها تسویه شود.متعاقب آن با سلسله مراتب اولین سیاهه از شیراز به حکومت کردستان، همدان و پس از آن به نایب الحکومه تویسرکان می رسد که نام مرحوم شانظر و خان بابا (خُمبآووه) برای دریافت زمین و آب کشاورزی در آن وجود دارد.نایب الحکومه تویسرکان تأمین زمین و آب آنها را به معین نایب سرکان واگذار می کند. او نیز برای اینکه یکپارچگی املاکش به هم نریزد بخشی از زَرَه خُنی پایین را که پَرت و در حاشیه بود در اختیار آنها قرار می دهد. ولی مرحوم خُمبآووه نمی پذیرد و بجای آن از مزرعه کوله مرز دریافت می کند. به مرور در لیست های بعد نیز چند نفر دیگر به آنها اضافه می شود که همان بنیان گذران اولیه روستای باپیر هستند. دلیل اینکه چرا به قسمتی از مزرعه زَرَه خُنی پایین قَلَهَ نَرو (قلندران) گفتند این بود که تا سالها مرحومان شانظر، رضآووی (رضابیک)، حیدر (سر طایفه معنی) و ... خود و پسرانشان به دلیل اینکه در قبال آب و زمین دریافتی باید به حکومت خدمات نظامی و دیوانی می دادند. همیشه با اسب و تجهیزات نطامی و آماده برای مأموریت به مزرعه می رفتند به این ترتیب به مرور زمان نام بخشی از زَرَه خُنی به مزرعه قَلَهَ نَرو (قلندران) تغییر یافت. 🔹دره چولیزهکشی حوضه آبریز باپیر توسط سه دره اصلی انجام می شود. به قسمتی از دره ای که در جنوب شرق روستا واقع است دره چولی گفته می شود.در لغتنامه دهخدا «چولی»کلمه ای است که در اعلام ربودن چیزی بکار رود. و یا تباه کردن آن. و چولی کرد؛ یعنی ربود. کش رفت.باتوجه به موقعیت باپیر که بین ارتفاعات محصور است به احتمال زیاد در گذشته افراد یا گروههای که قصد نفوذ، سرقت و یا ربودن اموال ساکنان را داشتند از مسیر این دره به منظقه وارد و یا خارج می شدند و به این دلیل به ان دره چولی گفته اند.جالب است که در ضلع شمال غربی پل دره چولی (حد فاصل پل و چاه شماره 3 آب شرب باپیر، در بالا دست زمین مرحوم حاج عبدل محمد رحیم) تا چند سال قبل بقایای تپه ای دست ساز وجود داشت که به احتمال برای فراهم ساختن میدان دید وسیع در این منطقه ایجاد شده بود. و به احتمال از آن برای دیدبانی و اعلام نفوذ، و ورود و خروج اغیار و یا شاید نگهبانی مقابله با آنها استفاده می شده.🔹دره شاطرگاه«شاطر» علاوه بر کسی که در نانوایی نان به تنور می زند در قدیم به پیادگانی با لباس‌های مخصوص که پیشاپیش موکب پادشاهان و امیران می‌رفته‌اند گفته می شده. و در نقش صفت به معنی شوخ و بی‌باک، زیرک، دلیر؛ شجاع، چالاک؛ چابک و قاصد بوده است.پسوند «گاه» در ترکیب با واژه دیگر هم به معنی زمان است مانند شامگاه و هم به معنی مکان است مانند کشتارگاه. در گذشته اطراف دره شاطرگاه به احتمال مکان اُتراق افراد زیرک، دلیر؛ شجاع، چالاک و چابک بوده است، و به این دلیل آنرا شاطر گاه نامیده اند. ادامه مطلب در پست زیر ... 🔽🔽🔽