✳️🔴 🔸بخش جدید باغ نو: از امشب کلمات یا اصطلاحات و افعالی که تا حدود ۳۵یا ۴۰ سال پیش محله دهنو، بسیا…
انتشار: 2026/08/10 18:37 UTCدریافت: 2026/08/11 12:35 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/11 12:35 UTC
✳️🔴 🔸بخش جدید باغ نو: از امشب کلمات یا اصطلاحات و افعالی که تا حدود ۳۵یا ۴۰ سال پیش محله دهنو، بسیار زیاد رایج و پرکاربرد بوده ولی نسل نوجوان فعلی، حتی تلفظ صحیح آن را نیز ممکن است نشنیده باشند، را #واکاوی و بررسی میکنیم. با جمعی از دوستان فعلا حدود ۱۵۰ واژه…✳️🔴#واژه_های_دهنو#گویش_دهنو#گنجینه_واژگان#واژه_های_یادگار_دهنو#دهنو_شناسی🔸قسمت ششم واژهها، کلمات و اصطلاحات قدیمی و تک و توک فراموششده در لهجه اصیل دهنویی۱۰۱. دولاب /doolab/ در ساختمان/ همان کمد دیواری است. (در بسیاری از شهرها و روستاهای ایران قبلاً این کلمه کاربرد داشته)۱۰۲. چَپِش و کُلار /chapesh & kolar/ در دامپروری/ بره جوان و نابالغ را چَپِش و بزغاله جوان نابالغ را کُلار میگفتند. (در قصابی گاهی به هر دوی آنها شیشِک /shishek/ هم میگویند)۱۰۳. آماج /amaj/ در آشپزی/ نوعی غذای آبکی مقوی زمستانه مخصوص دهنو.۱۰۴. کاماج /kamaj/ در آشپزی/ نوعی کیک تهیهشده با آرد و آغوز یا شیر و کشمش و... که در ظرفی به نام کماجدان پخته میشد. (در بسیاری از شهرها و روستاهای ایران رایج بوده)[کاماچ]۱۰۵. وَلَهزو /valahzo/ صفت/ اشتهای زیاد، عطش فراوان، شوق وافر.۱۰۶. توکوچی /tookoochi/ اسم در وسایل/ نوعی گالوار کوچک مخصوص حمل نوزادان روی اسب و الاغ، یعنی گالوارچی مخصوص حمل گهواره.(از یک دهنویی بالای چهل وپنجاه ساله بخواهید بهجای شعر «اَتَل مَتَل توتوله» معروف، برایتان شعر دهنویی «اَتِک و مَتِک و اولوچی» را بخواند تا معنی توکوچی را بهتر متوجه شوید)۱۰۷. گاله /gale/ اسم در دامپروری/ نوعی گالوار برای حمل کود.۱۰۸. آب پیازی /abpiazi/ در آشپزی/ نوعی خورشت ارزان با پیاز و سیبزمینی و مواد افزودنی.۱۰۹. تاغار /taghar/ در وسایل خانه/ نوعی ظرف سفالی شبیه کاسه، کمی بزرگتر از تاره، کوچکتر از قدَح.۱۱۰. پالون /paloon/ در دامپروری/ روانداز یا زین خر.۱۱۱. آورودی /ouroodi/ خاشاکی که روی آب قرار میگرفت و به همراه آبیاری در انتهای باغ تهنشین میشد.۱۱۲. کَلهگَنج /kaleganj/ اسم/ همان خرچنگ را میگفتند.۱۱۳. جِلاقزه /jelaghze/ اسم در پوشش/ به لباسی بدون آستین میگفتند که معمولاً مردان در زیر قبالخالاق یا کُت میپوشیدند، همان جلیقه.۱۱۴. پَنگ /pang/ در وسایل کشاورزی/ ظرفی فلزی که ته آن سوراخ ریزی داشت و برای پیمایش زمان مصرف آب در موعد آبیاری استفاده میشد. (وقتی ساعت اختراع شد، پنگ و پیاله ورافتاد).۱۱۵. دلدرد مَراق /maragh/ اسم/ همان بیماری آپاندیس است. (در بسیاری از نقاط ایران به کار برده میشده)۱۱۶. جَوال /javal/ در وسایل خانه/ گونی بزرگ مخصوص حمل گندم. (جوال و جوالدوز در بسیاری از نقاط ایران به کار برده میشده)۱۱۷. چَقَل /chaghal/ صفت در کشاورزی/ به گِل فشرده و خشکشده میگفتند.۱۱۸. قاتمِه /ghatmeh/ در پوشش/ بند نخی شلوار یا بند تمبان.۱۱۹. کولون /kooloon/ در ساختمان/ قفلِ چوبی در. (در جاهای دیگری غیر از دهنو هم به قفل در، کولوم یا کولن میگفتهاند)۱۲۰. خِسیل /khesil/ اسم در کشاورزی/ خوشه جو هنوز بسته نشده، جو نارَس.ادامه دارد.....▪️شما هم میتوانید اگر واژهای قدیمی شنیدهاید، به آیدی زیر بفرستید👇@MahmoudYadegari@bagheno83

