راهحلی برای مشکل تنگه هرمزآقای دکتر غریبآبادی در پی سفر اخیر آقای دکتر عراقچی به عمان، طی مصاحبه…
انتشار: 2026/07/16 06:50 UTC
راهحلی برای مشکل تنگه هرمزآقای دکتر غریبآبادی در پی سفر اخیر آقای دکتر عراقچی به عمان، طی مصاحبهای از پیشنهاد "مسیر جدید عبور شناورها در عمان" خبر داد و همزمان گفت: "در مسقط، تأکید کردیم مسیر جنوبی تنگه هرمز را تحت هیچ شرایطی نمیپذیریم." تا آنجا که من دیدهام بطور علنی صحبتی از محتوای پیشنهاد جدید نشده است. اما اگر ابتکار جدیدی در کار باشد، حتما قدم مثبتی است. هر چند که تاکید ایشان بر عدم پذیرش مسیر جنوبی "تحت هیچ شرایطی" خیلی جای امیدواری باقی نمیگذارد. در شرایطی که بحران جاری بین ایران و آمریکا و خطر از کنترل خارج شدن آن ناشی از اختلاف در مورد تنگه هرمز است و طی یکی دو هفته گذشته نیز شکاف بین ایران و عمان تا حد زیادی علنی شده، ابتکار عمل و خلاقیت برای کمک به حل مسئله ضروری است. از آنجا که به نظر میرسد هیچ یک از این دو کشور ساحلی تنگه حاضر به عدول از حاکمیت ملی بر آبهای سرزمینی خود نیستند، ایدهای که قابل بررسی است، این است که پیشنهاد کنیم خطوط تفکیک ترافیک دریایی (TSS) بین دو کشور تقسیم شود: به این معنی که مسیر شرقی-غربی در بالای خط منصف در آبهای ایران و مسیر غربی-شرقی در جنوب خط منصف در آبهای عمان باشد. با این حال، هر راهحلی مستلزم توجه به این واقعیت مسلم است که قرار داشتن TSS در آبهای سرزمینی یک کشور امتیازی برای آن کشور نیست و کشورها معمولا سعی میکنند TSS در آبهای آنها نباشد. کما اینکه TSS برای حدود 60 سال در آبهای عمان بود، بدون اینکه نفعی از آن نصیب عمان شود و دردسرها و ضررهای آن به خاطر الزام به نظارت بر ترافیک دریایی، انجام وظایف در حوزه ایمنی دریایی، تحمل مخاطرات دریایی مانند تصادفات، نشست نفت، انواع آلودگیها، تحمل هزینه خدمات ترافیکی، جستجو و نجات و ... برای عمان زیاد بود. در رژیم سابق، ایران از این بابت خوشحال بود. از طرفی، بدیهی است که برای بستن تنگه هرمز در شرایط بحرانی فرقی نمیکند که TSS در دریای سرزمینی کدام کشور باشد. تصور من این است که اگر نگرانی در مورد برقراری عوارض و تحمیل هزینه خدمات الزامی و نیز برقراری یک رژیم صدور مجوز عبور و اعمال تبعیض بین کشتیها نبود و اگر مسائلی مثل عمق آب و بُعد مسافت و مسئله جریانهای دریایی اجازه میداد، هم عمان و هم دیگر کشورها حتی ترجیح میدادند که TSS انحصارا در قلمرو دریایی ایران باشد. در واقع مشکل با نفس TSS در آبهایی ایران نیست، بلکه نگرانی ناشی از مقاصد ایران است. اگر مقامات ما به این واقعیت توجه کنند که کشورها اعمال یک رژیم مجوز عبور و الزام به پرداختهایی را نخواهند پذیرفت، روشن خواهد شد که عبور TSS از قلمرو دریایی ایران جز ضرر، حاصلی ندارد. رفع یک خطای شناختی خطرناک در این حوزه میتواند به حل مشکل کمک کند.کوروش احمدیt.me/covid_policy_dip

