چرا در شهر بجستان تشکل صنفی "شورای کشاورزی شهر بجستان" دارای وضعیت کژ کارکردی شده است ؟✍وضعیت فعلی…
انتشار: 2026/08/22 13:18 UTCدریافت: 2026/08/23 19:05 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/23 19:05 UTC
چرا در شهر بجستان تشکل صنفی "شورای کشاورزی شهر بجستان" دارای وضعیت کژ کارکردی شده است ؟✍وضعیت فعلی شورای کشاورزی شهر بجستان را ازمنظرجامعهشناسی سازمانها می توان وضعیت«کژکارکردی نهادی» دانست؛ یعنی نهادی که بهجای اینکه تمام ظرفیت خود را برای نمایندگی منافع کشاورزان، حل مسائل بخش و اثرگذاری بر سیاستگذاری به کار بگیرد، بخشی از کارکردهای اصلی خود را از دست داده یا به مسائل محدود و روزمره تقلیل یافته است.📍در آییننامه شوراهای کشاورزی، هدف شورا اساساً استفاده از نظر و همکاری کشاورزان برای افزایش تولید، بازاریابی، کاهش مشکلات و رفع موانع بخش تعریف شده است. 📍همچنین در ساختار جدید نظام صنفی، دفاع از حقوق کشاورزان، حضور در تصمیمسازی، تنظیم بازار، الگوی کشت و تعامل با دستگاههای دولتی از وظایف اصلی تشکلهای کشاورزی است. ✍مهمترین دلایل احتمالی کژکارکردی شورای کشاورزی بجستان۱. غلبه «مسئله آب» بر کل مسائل کشاورزیدر بجستان مسئله آب بسیار جدی است؛ اما اگر شورا عمدتاً به آب، قنوات و مسائل مربوط به توزیع آب محدود شود، بخش مهمی از مأموریت خود را از دست میدهد.کشاورز فقط آب نمیخواهد؛ بازار، قیمت، نهاده، بیمه، سرمایه، فناوری، فرآوری، بستهبندی، صادرات و امنیت اقتصادی هم میخواهد.اتفاقاً یک گزارش محلی نیز این انتقاد درباره شورای کشاورزی بجستان را منتشر کرده که شورا عمدتاً درگیر مسئله آب بوده و نسبت به مشکل فروش انار و قیمت محصول، نقش کافی نداشته است. تسنیم نیوز۲. نمایندگی ناقص جامعه کشاورزاناگر ترکیب شورا بهگونهای نباشد که نماینده واقعی گروههای مختلف باشد، شورا بهتدریج از «صدای کشاورزان» به «صدای تعدادی از کشاورزان» تبدیل میشود.بجستان فقط یک نوع کشاورز ندارد:انارکارزعفرانکاردامدارخردهمالکبهرهبردار قناتجوانان و کشاورزان نسل جدیداگر این تنوع در شورا بازنمایی نشود، مشروعیت اجتماعی آن کاهش پیدا میکند.۳. تعارض منافعاین یکی از مهمترین عوامل احتمالی است.وقتی عضو یک تشکل همزمان در جایگاه تولیدکننده، خریدار، واسطه یا فعال اقتصادی همان محصول قرار داشته باشد، احتمال تعارض منافع ایجاد میشود.این مسئله درباره بجستان نیز در گزارش رسانهای سال ۱۴۰۰ بهطور مشخص مطرح شده است؛ در آن گزارش، از قول یکی از انارکاران ادعا شده بود که برخی اعضای شورا خود خریدار انار هستند و همین امر مانع ورود شورا به مسئله قیمت و فروش شده است. این گزارش البته یک ادعای رسانهای/مصاحبهای است و برای داوری قطعی درباره افراد فعلی کافی نیست. ✍تسنیم نیوز۴. تبدیل شورا از «نهاد مطالبهگر» به «نهاد واسطهگر»یک شورای قدرتمند باید بتواند در برابر دستگاههای دولتی، بانکها، جهاد کشاورزی، آب منطقهای، بازار و حتی نمایندگان سیاسی منطقه، مطالبه مشخص و مستند داشته باشد.اما اگر شورا بیشتر نقش انتقال پیام دستگاهها به کشاورزان یا حل مشکلات موردی افراد را پیدا کند، کارکرد نهادی آن ضعیف میشود.۵. فقدان برنامه توسعه کشاورزی بجستانشورا باید بتواند پاسخ دهد:کشاورزی بجستان در پنج سال آینده قرار است به کجا برسد؟مثلاً:آب/ الگوی کشت /تولید / فرآوری / بستهبندی / برند بجستان / بازار داخلی /صادراتاگر چنین زنجیرهای در دستور کار شورا نباشد، شورا ناچار میشود دائماً با مسائل روزمره درگیر باشد.این مسئله با برخی آسیبهای قدیمیتر توسعه بجستان، مانند سنتی بودن تولید، خردهمالکی و ضعف بنیه مالی کشاورزان نیز سلام دارد. بجستان فردا۶. ضعف داده و اطلاعاتشورای حرفهای باید بداند:چند کشاورز داریم؟سطح زیرکشت هر محصول چقدر است؟هزینه تولید هر محصول چقدر است؟متوسط درآمد کشاورز چقدر است؟چه میزان محصول بهصورت خام فروخته میشود؟چه مقدار از ارزش افزوده نصیب کشاورز میشود؟مهمترین مشکلات هر دشت و... چیست؟بدون داده، شورا بیشتر واکنشی عمل میکند تا سیاستگذارانه.۷. شخصمحوری به جای نهادگراییاگر موفقیت شورا وابسته به چند فرد خاص باشد، با تغییر افراد، عملکرد شورا هم تغییر میکند.شورای قدرتمند باید دارای:دبیرخانه فعالکمیسیونهای تخصصیتقویم جلساتصورتجلسهبرنامه سالانهشاخص ارزیابی عملکردگزارش عمومی به کشاورزانباشد.۸. فاصله گرفتن از کشاورزان عادییکی از خطرناکترین نشانههای کژکارکردی این است که کشاورز احساس کند:«شورا برای ما تصمیم میگیرد، ولی ما در تصمیمگیری آن نقشی نداریم.»در این حالت مشارکت کاهش پیدا میکند و شورا به تدریج تبدیل به یک ساختار اداری یا محفلی میشود.✅«#کانال_بجستان_فردا » 👇🆔 @bajestanfarda

