🧬🥗 تازه های علمی: رژیم غذایی، صرفنظر از خطر ژنتیکی ابتلا به چاقی، به کاهش وزن افراد کمک میکند:✔️…
انتشار: 2026/07/19 17:00 UTC
🧬🥗 تازه های علمی: رژیم غذایی، صرفنظر از خطر ژنتیکی ابتلا به چاقی، به کاهش وزن افراد کمک میکند:✔️ یک کارآزمایی بالینی ششماهه نشان داد افرادی که از نظر ژنتیکی در معرض خطر بالای ابتلا به چاقی قرار دارند، به همان اندازه افرادی با خطر ژنتیکی پایین، از برنامههای مشاوره و آموزش تغذیهای بهرهمند شدند. این یافته، این دیدگاه را که DNA بهطور قطعی موفقیت در کاهش وزن را تعیین میکند، به چالش میکشد.✔️ نتایج یک کارآزمایی تصادفیسازیشده و کنترلشده که در ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶ در مجله Nature Communications منتشر شده، نشان داد که افراد دارای استعداد ژنتیکی بالا برای ابتلا به چاقی، پس از شرکت در یک مداخله تغذیهای ششماهه، کاهش وزنی مشابه با افراد دارای خطر ژنتیکی پایین به دست آوردند.⁉️ آیا ژنتیک بر کاهش وزن تأثیر میگذارد؟✔️ متخصصان برآورد میکنند که تا سال ۲۰۳۵، بیش از نیمی از جمعیت بزرگسال جهان دچار اضافهوزن یا چاقی خواهند بود؛ موضوعی که چاقی را به یکی از مهمترین چالشهای سلامت عمومی در سراسر جهان تبدیل میکند. افزایش وزن بدن خطر ابتلا به بسیاری از بیماریهای مزمن، از جمله بیماریهای قلبیعروقی، دیابت نوع ۲، بیماریهای کلیوی و برخی انواع سرطان را افزایش میدهد و در نتیجه با افزایش مرگومیر زودرس همراه است.✔️ پژوهشگران، کارآزمایی تصادفیسازی و کنترلشده GENEROOS را با مشارکت افرادی از زیرمجموعه مطالعه FinnGen انجام دادند؛ افرادی که پیشتر تعیین ژنوتیپ شده بودند. شرکتکنندگان، بزرگسالانی دارای اضافهوزن یا چاقی خفیف، بدون ابتلا به دیابت بودند که امتیاز خطر ژنتیکی چندژنی مرتبط با شاخص توده بدنی (BMI polygenic score; BMI-PS) آنها در یکی از دو انتهای توزیع خطر ژنتیکی قرار داشت: ۵ درصد بالایی (بیشترین خطر ژنتیکی) یا ۵ درصد پایینی (کمترین خطر ژنتیکی).✔️ این مطالعه در مجموع شامل ۲۲۳ شرکتکننده با میانگین سنی ۵۱ سال بود که ۷۵ درصد آنها را زنان تشکیل میدادند. میانگین شاخص توده بدنی (BMI) شرکتکنندگان ۳۰٫۳ کیلوگرم بر مترمربع بود. افراد بهصورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند: گروه دریافتکننده مشاوره تغذیهای ساختاریافته و گروه کنترل که هیچگونه مشاوره تغذیهای دریافت نکردند. مداخله به مدت شش ماه ادامه یافت و پیامد اصلی مورد بررسی، تغییر در شاخص توده بدنی (BMI) بود.✔️ در ابتدای مطالعه، شرکتکنندگانی که بالاترین استعداد ژنتیکی برای ابتلا به چاقی را داشتند، در مقایسه با افرادی که پایینترین خطر ژنتیکی را داشتند، از همان ابتدا شاخص توده بدنی (BMI) بهطور قابلتوجهی بالاتری داشتند؛ بهطوریکه میانگین تفاوت بین دو گروه ۳٫۰ کیلوگرم بر مترمربع بود. با وجود این تفاوت اولیه، هر دو گروه به مداخله غذایی پاسخ مشابهی نشان دادند. پس از شش ماه، شرکتکنندگانی که تحت مشاوره و آموزش تغذیهای قرار گرفته بودند، بهطور میانگین ۱٫۵۱ کیلوگرم بر مترمربع از شاخص توده بدنی خود کاستند، در حالیکه گروه کنترل تقریباً هیچ تغییری نشان نداد. اگرچه این میزان کاهش از نظر بالینی چشمگیر و قابلتوجه بود، اما تنها حدود نیمی از اختلاف اولیه شاخص توده بدنی میان افراد با خطر ژنتیکی بالا و پایین را جبران میکرد.✔️ بهطور کلی، یافتهها با مطالعات پیشین که از امتیاز چندژنی (Polygenic Score; PS) گسترده در سطح ژنوم برای شاخص توده بدنی (BMI) استفاده کردهاند، همراستا هستند. این مطالعات عموماً شواهد اندکی مبنی بر اینکه استعداد ژنتیکی بر اثربخشی مداخلات کاهش وزن مبتنی بر رژیم غذایی یا تغییرات رفتاری تأثیر میگذارد، ارائه کردهاند. با این حال، این نتایج با مطالعات انجامشده در زمینه جراحی چاقی (Bariatric Surgery) متفاوت است؛ بهطوریکه در این مطالعات، سطح پایینتر خطر ژنتیکی با کاهش وزن بیشتر و پایدارتر در بلندمدت همراه دانسته شده است. درنهایت، این مطالعه نشان داد اگرچه افرادی که استعداد ژنتیکی بالاتری داشتند در ابتدای مطالعه شاخص توده بدنی (BMI) بالاتری داشتند، اما آنها به مداخله غذایی بهطور مشابه با افرادی که خطر ژنتیکی پایینی داشتند، پاسخ دادند.✅ Rodosthenous, R.S., Viiri, L.E., Carson, A.M. et al. (2026). Dietary intervention and BMI reduction in individuals at the extremes of genetic predisposition to higher BMI: a randomized controlled trial. Nature Communications. DOI: https:// doi.org/10.1038/s41467-026-75224-0. nature.com/articles/s41467-026-75224-0%E2… دکتر مهدی شاهمیرانیt.me/balindaroo 💊💊💊®®®@balindaroo