.آتش بر خرمنِ آرزوها؛ تأملی بر بهای انسانیِ رویاروییها✍کامبیز کرمبیگی مقدمه: در کوچهباغ آرزوها…
انتشار: 2026/08/17 15:25 UTCدریافت: 2026/08/18 06:30 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/18 06:30 UTC
.آتش بر خرمنِ آرزوها؛ تأملی بر بهای انسانیِ رویاروییها✍کامبیز کرمبیگی مقدمه: در کوچهباغ آرزوهای سوختهدر دل این سرزمین که تاریخش با حماسه و رنج گره خورده، پرسشی بیپاسخ در ذهن هر دغدغهمندی نقش میبندد: آیا در میان هیاهوی روزگار، حتی یک انسان خردمند یافت نمیشود که فریاد برآورد و پرده از این حقیقت تلخ بردارد که جنگ، جشن پیروزی نیست؛ آتشی است شعلهور که پیش از آنکه دامن دشمن را بگیرد، خرمن آرزوها و فرزندان همین خاک را خاکستر میکند؟ بنیهی دفاعی و قدرت موشکی، اگرچه سایهای از امنیت میگسترند، اما هرگز نمیتوانند پاسخی باشند برای پرسشهای بیپایان زندگی؛ پرسش از فردایی که در آن سوی ویرانیها، چه بر سرِ سفرههای خالی، کارخانههای تعطیل و چشمهای منتظر جوانانی خواهد آمد که به دنبال آیندهای روشنتر میگردند؟ _ بهایی که در ترازنامه نمیگنجد.بیایید برای لحظهای فرض کنیم که تمام موشکها به اهداف خود مینشینند و شهرهای دشمن در هالهای از آتش فرو میروند. پس از این فرجامِ ظاهراً پیروزمندانه، چه تصویری از ایران باقی میماند؟ آیا دل مادرانی که فرزندان خود را در کامِ این ماجراها از دست دادهاند، تسکین مییابد؟ آیا سالهای نابودشدهی نسلی که فرصتِ ساختن را از کف داده است، هرگز بازمیگردد؟پاسخ در یک اصل اقتصادی-انسانی نهفته است: هزینهی فرصت. بهای هر موشک، تنها فولاد و مواد منفجرهاش نیست؛ بهایش آن مدرسهای است که ساخته نشد، آن بیمارستانی که تجهیز نگردید، و آن ذهن نخبهای است که به جای پژوهش، صرف طراحی ابزار تخریب شد. هر موشکی که بر زمین دیگری فرود میآید، بخشی از سرمایهی مادی و توان آبادانی این سرزمین را نیز با خود به آسمان میفرستد. برآوردها نشان میدهد که با هزینهی ساخت تنها یک فروند موشک بالستیک میانبرد، میتوان هزاران کلاس درس مجهز، صدها کارگاه فنیوحرفهای و دهها مرکز درمانی در مناطق محروم بنا کرد. این یک حسابرسیِ بیرحمانه صادقانه است._جنگ و درسهای تاریخاز منظر علمی، یک جامعهی آباد، سیستمی پیچیده و منظم و حفظ این نظم نیازمند تزریق مداوم انرژی سازنده است: کار، تولید، علم و آرامش. جنگ، در مقابل، قدرتمندترین کاتالیزور برای افزایش آشفتگی است. جنگ، ذاتاً فرآیند فروپاشی نظم و تبدیل ساختارهای پیچیده (شهرها، اقتصاد، زندگی) به سادهترین حالت ممکن (آوار، فقر، مرگ) خواهد بود. در واقع، جنگ، جشنِ پیروزیِ آشفتگی بر تمدن است.[در ادبیات، اقتصاد، سیاست یا روانشناسی، کاتالیزور به عاملی (رویداد، فرد، ایده یا احساس) گفته میشود که شروعگر یا شتابدهندهی یک تغییر بزرگ است؛ بدون اینکه لزوماً خودش بخشی از نتیجهی نهایی باشد. همچون کلیدی که در قفل میچرخد؛ خودِ کلید درِ بازشده نیست، اما بدون آن، در هرگز گشوده نمیشد.]تاریخ، گواه این مدعاست. ژاپن پس از هیروشیما و آلمانِ پس از جنگ جهانی دوم، نه با توهمِ انتقام، که با تکیه بر عقلانیت، علم و کار بیوقفه، مسیر کاهش آنتروپی و بازسازی را در پیش گرفتند. آنها ثابت کردند که قدرت واقعی در ظرفیتِ ویران کردن نیست، بلکه در تواناییِ ساختن است. ویران کردن سادهترین کار ممکن است؛ اما ساختن، نیازمند بلوغ، دانش و خرد است.بخش سوم: راهکارهای عینی برای گریز از بنبستاگر این نقد را جدی بگیریم، ناگزیر از ارائهی مسیرهای جایگزین هستیم. پنج گام عملی زیر میتواند جایگزینِ منطقیِ رویاروییهای پرهزینه باشد:1_ اولویتبندی شفاف بودجهی دفاعی: سوق دادن بودجهی نظامی به سمتِ فناوریهای دفاعیِ هوشمند و پدافند غیرعامل که کارآمدتر و کمهزینهتر است.2 _دیپلماسیِ فعال و هوشمند: تعامل با جهان نه از روی ضعف، که از موضع عقلانیت برای کاهش تحریمها و گشودن دروازههای تجارت و سرمایهگذاری.3_ سرمایهگذاری در سرمایهی انسانی: ایجاد صدها بورس تحصیلی در رشتههای راهبردی (نانو، هوش مصنوعی) به جای هزینهی یک موشک؛ تا مغزهای ماندگار، جای موشکهای ویرانگر را بگیرند.4_ حمایت از تولید داخلیِ غیرنظامی: تزریق بودجهی آزادشده از بخش نظامی به کارخانههای نیمهتعطیل برای به گردش درآوردن چرخهای اشتغال.5_ گشودن فضای نقدِ مسئولانه: فراهم آوردن بستری برای نخبگان تا هزینههای واقعی و پنهانِ رویاروییها را تحلیل کنند و تصمیمگیریها بر پایهی دادههای عینی باشد.نتیجهگیری: ایرانِ فردا، در کارگاهِ امروز ساخته میشود.قدرت واقعی هر حاکمیتی که دغدغهی مردم خویش را دارد، در طنین بلندِ موشکهایش نهفته نیست؛ بلکه در بلندای صدای عقل، تدبیر و احترامی است که برای جان انسانها قائل میشود. ایران امروز، بیش از هر زمان دیگری، تشنهی عقلانیت و بیزار از مسابقهی ویرانی است. حقیقت عریان، این است که این سرزمین تنها با خرد، صلح، کار بیوقفه و دانش روزآمد شکوفا میشود.#نشریه_خبری_تحلیلی_بلوطستان🅱 eitaa.com/baloutestan

