•[📚]• امروز ۱۱ مرداد، #زادروز «محمدصادق فراهانی» ملقب به «ادیب‌الممالک»، شاعر، ادیب و روزنامه‌نگار…

•[📚]• امروز ۱۱ مرداد، #زادروز «محمدصادق فراهانی» ملقب به «ادیب‌الممالک»، شاعر، ادیب و روزنامه‌نگار دوره مشروطه است. •[📘]• به نظر می‌رسد او نخستین شاعر روزنامه‌نگار ایران است. می‌توان او را طلایه‌دار شعرای روزنامه‌نگاری چون ملک‌الشعرای بهار، اشرف‌الدین گیلانی،…قصیده‌ی «صلحیه‌ی بلد» از ادیب‌الممالک یکی از اشعار او در نقد فساد و بی‌عدالتی دستگاه قضایی روزگارش است.روزی ز جور خصم ستمگر ظلامه ایبردم به نزد قاضی صلحیه بلددیدم سرای تیره و تنگی به سان گورتختی شکسته در بن آن هشته چون لحدمیزی پلید و صندلی کهنه پای آنبر صندلی نشسته سیاهی دراز قدسوراخ رخ ز آبله و چانه از جذامخسته سرش ز نُزله و چشمانش از رَمَداز سِبلَتَش بریخته چون گرگ پیر پشموز گردنش برآمده چون سنگ پا غددتقویم پیش روی و نظر بر خط بروجهمچون منجمی که کند اختران رصدبر روی میز دفترکی خط کشیده بودچون لاشه ی برآمده سُتْخوانش از جسدپهلوی آن دواتی و در جنب آن دواتپاکت سه چار دانه و استامپ یک عددسوی دیگر ز خانه حصیری و چند طفلزالی خمیده قد ز نفاثات فی العُقَدطفلی به گاهواره کنیفی به زیر آنبندی ز گاهواره فروبسته بر وَتَددیگی و کمچه ای و سبوئی و مِترَدیآلوده در ازل شده ناشسته تا ابدقاضی به صندلی چو به پشم شتر قراددر خدمتش پلیسکی استاده چون قِرَدکردم سلام و گفت علیکم ز روی کبرزیرا که بود مُمتلی از نخوت و حسددادم عریضه را و سپردم بهای تمبرگفتا بیا به محکمه اندر صباح غدهر دم که شَدِّ رحل نمودم به حضرتشگفتم که یا الهی هیِّئی لنا رشدیک روز گفت کز پی خصمت ز محکمهاحضارنامه رفته و هستیم در صددسبز و سفید و سرخ فرستاده ایم بازدیگر نمانده مَهرَب و ملجآء و مُلتَحدفردا اگر نیاید حکم غیابیتخواهیم داد و نیست دگر جای منع و صدروز دگر به محکمه رفتم بدان امیدکز خصم داد خواهم و از فضل حق مددقاضی به کبر گفت که خصم تو حاضر استدعوی بیار و حجت و برهان و مستندگفتم ببین قباله این ملک را که منهم مالکم به حجت و هم صاحبم به یدگفتا که چیست مدرک و اصل این قباله رابنمای بی لجاجت و تکرار و نقض و شَدگفتم که این علاقه به سادات هاشمینسلاً به نسل ارث مُضَر باشد و معَداین است مهر بوذر و سلمان و صعصعههم اِصبَغِ نُباتَه سلیمانِ بن صُرَدگفتا بهل حدیث خرافات و حجتیآور که مدعی نتواند به حیله رداینان که نام بردی از ایشان نبوده اندهرگز به نزد ما نه مُصدَّق نه مُعتمَدقانونی است محکمه، برهانی است قولگفتار منطقی کن و بیرون مرو ز حدگفتم به حکم شاه ولایت علی نگرکو شُد خلیفه بر نبی و مر مراست جدگفتا علی به حکم غیابی علی الاصولمحکوم شد به کشتن عمرو بن عبدُوَدگفتم ز قول احمد مرسل بخوان حدیثکز راویان رسیده به اهلش یداً به یدگفتا چه اعتماد بر آنکس که بسته حبلبر گردن ضعیفه ی بیچاره از مَسَدگفتم به نصّ قرآن بنگر که جبرئیلآورده بهر احمدش از درگه احدگفتا به پرسنل نبود نام جبرئیلقرآن نخورده تَمْبر، نخواهد شدن سنداین حرفهای کهنه پرستان فکن بدورنو شد اساس صحبت نو باید ای ولدچون نه گوا، نه حجت مسموع باشدتما نحنُ فیه را به عدو ساز مستردچون این سخن سرود یقین شد مرا که اولامذهبی پلید و بلیدی است نابلدگرگی است رفته در گله اندر لباس میشبر ظالمان چو گربه، به مظلوم چون اسدنه مُعتَنی به قاعده دین و رسمِ دادنه معتقد به داور بخشنده صمداز اخذ و بند و رشوه و کلاشی و طمعبر سینه ی کسی ننهاده است دست ردنه سوی حق گشوده ز راه امید چشمنه در نماز سوده به خاک از نیاز خَدچشمش بسان ابر دمادم به رعد و برقآزش بسان بحر پیاپی به جزر و مدقولش به دستگاه پلیس است مُتَّبَعحکمش به پیشگاه رئیس است مُطَّرَددیدم به هیچ چاره و تدبیر و مکر و فننتوان طریق حیله ی او را نمود سدکردم رها به خصم زر و مال و خان و مانپژمرده همچو گل شدم افسرده چون جَمداز صلحیه گرفته شدم راست تا تمیزدیدم تمام متفق القول و متَّحَدحکمی که شد ز صلحیه صادر بَرِ تمیزقولی است لایُخالَف و امری است لایُرَدالمؤمنون اخوه بر این قوم صادق استایمانشان به قلب چو بر آبِ جو زَبَدبادا ز کردگار بر این قاضیان دوندشنام بی نهایت و نفرین لایُعَدطاق و رواق عدلیه را برکند ستونآنکو فراشت سقف سما را بلاعَمَدخواهی که یابی از ستم قاضیان امانخود را فکن به زیر پر دختر احد👤| ادیب‌الممالک فراهانی🕊| #شعر✏️ @benevis_s