گزارش زومان: ماهی ده هزار میلیارد تومان؛ قبض فیلترشکن برای ایرانیانگزارش «زومان» از نتایج نظرسنجی ت…

گزارش زومان: ماهی ده هزار میلیارد تومان؛ قبض فیلترشکن برای ایرانیانگزارش «زومان» از نتایج نظرسنجی تازه ایسپا، تصویر روشنی از دستاورد سیاست فیلترینگ در ایران ارائه می‌دهد: از هر ۱۰ ایرانی، بیش از ۶ نفر برای عبور از محدودیت‌هایی پول می‌دهند که حکومت سال‌هاست با عنوان «صیانت» و «امنیت» به جامعه تحمیل کرده است.🔸مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران در فاصله ۲۵ تا ۳۱ خرداد ۱۴۰۵، رفتار دیجیتال ۴۰۶۰ کاربر اینترنت را بررسی کرده است. بر اساس این پیمایش، ۸۹.۳ درصد جمعیت بالای ۱۵ سال به اینترنت دسترسی دارند و ۷۴.۴ درصد کاربران اینترنت نیز از فیلترشکن استفاده می‌کنند. با ترکیب این دو عدد، مشخص می‌شود حدود ۶۶.۴ درصد کل جمعیت کشور، یعنی نزدیک به دو نفر از هر سه ایرانی، مصرف‌کننده فیلترشکن هستند.🔸طبق گزارش زومان، ۱۸.۲ درصد کاربران ماهانه کمتر از ۵۰۰ هزار تومان، ۶.۳ درصد بین ۵۰۰ هزار تا یک میلیون تومان و ۶ درصد بیش از یک میلیون تومان برای خرید فیلترشکن هزینه می‌کنند. یک برآورد حداقلی نشان می‌دهد مجموع این پرداخت‌ها می‌تواند به حدود ۱۰ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان در ماه برسد؛ پولی هنگفت که به‌جای ورود شفاف به اقتصاد دیجیتال، در بازاری غیررسمی، بی‌ضابطه و تقریباً بدون پاسخ‌گویی جابه‌جا می‌شود.🔸به بیان ساده‌تر، حکومت ابتدا اینترنت را محدود می‌کند، سپس مردم مجبور می‌شوند برای عبور از همان محدودیت پول بپردازند و در نهایت نیز به‌دلیل استفاده از فیلترشکن‌های ناشناس، امنیت اطلاعات و حریم خصوصی‌شان به خطر می‌افتد. نام این چرخه را هرچه می‌خواهند بگذارند؛ «صیانت»، «حکمرانی فضای مجازی» یا «اینترنت امن». نتیجه واقعی آن، مالیات پنهانی است که بدون قانون و بدون رضایت شهروندان از جیب آنان خارج می‌شود.🔸آمار مربوط به اولویت رفع فیلتر نیز نشان می‌دهد مسئله فقط سرگرمی نیست. ۴۷.۸ درصد کاربران، اینستاگرام را نخستین انتخاب خود برای رفع محدودیت معرفی کرده‌اند و تلگرام با ۲۰.۹ درصد در جایگاه دوم قرار دارد. یوتیوب ۸.۴ درصد و توییتر نیز ۲.۵ درصد سهم داشته‌اند. تمرکز تقاضا بر اینستاگرام بی‌دلیل نیست؛ این شبکه سال‌هاست به ویترین فروش و منبع درآمد هزاران کسب‌وکار خانگی و کوچک تبدیل شده است. بنابراین فیلتر کردن آن، فقط بستن یک اپلیکیشن نیست؛ دست بردن در جیب مردمی است که بخشی از معاش خود را از همان‌جا تأمین می‌کنند.🔸در بخش دیگری از پیمایش، ۵۱.۸ درصد کاربران گفته‌اند رفع محدودیت‌های اینترنت برایشان «زیاد» یا «خیلی زیاد» اهمیت دارد. در مقابل، ۴۰.۳ درصد اهمیت «کم» یا «هیچ» برای آن قائل بوده‌اند و تنها ۷.۷ درصد گزینه میانه را انتخاب کرده‌اند. این دوقطبی نشان می‌دهد اینترنت آزاد دیگر موضوعی فنی و حاشیه‌ای نیست؛ به مسئله‌ای مستقیم در زمینه معیشت، ارتباطات و حقوق روزمره مردم تبدیل شده است.🔸سیاست‌گذار می‌خواست کاربران را از پلتفرم‌های جهانی دور کند، اما فقط آنها را به سمت فیلترشکن‌ها هل داد. می‌خواست کنترل بیشتری به دست آورد، اما میلیون‌ها دستگاه را به ابزارهای ناشناس و ناامن وابسته کرد. می‌خواست اقتصاد پلتفرم‌های خارجی را محدود کند، اما بازاری زیرزمینی با گردش مالی هزاران میلیارد تومانی برای فروشندگان فیلترشکن ساخت. گزارش زومان 🔗کارتون: شاهرخ حیدری ✍ Beshkan