✴️ضرب المثل های اصیل ویژه گویش اردستانی - شماره ۸۹( ادامه حرف ب- بیل) 🖌گردآورنده: علیرضا عظیم پور ا…
انتشار: 2026/08/11 07:05 UTCدریافت: 2026/08/15 08:50 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 08:50 UTC
✴️ضرب المثل های اصیل ویژه گویش اردستانی - شماره ۸۹( ادامه حرف ب- بیل) 🖌گردآورنده: علیرضا عظیم پور اردستانی 🔡🎤آوانگاری: محمدعلی بقایی🔶🔷🔶🔷🔶🔷🔸نی زورِ کِه به نادِ کِره به بَئدَد بکه. Ni zöre ke be nāde kere be ba:dad beke. این زوری که به گلویت می کنی به بیلت بکنکنایه از اینکه تنبلی به خرج نده و مرتب حرف نزن بلکه عمل بکن. مشابه، « به عمل کاربرآید به سخندانی نیست.» 🔸سَئـ بَئدَش به ما بَس (دَم بَئدَش بِه ما بَس) (کَپه بَئدَش به ما بَس)Sa: ba:daš be mā bas(dam ba:daš be mā bas (kapæ ba:daš be mā bas) لبه بیل را بمن زد.( ابتدای بیل را بمن زد.) (کف بیل را بمن زد.)کنایه از اینکه با هم مشاجره و یا دعوا و جَدَل کردیم. 🔸اومْ نومِ خوٰره که بَئْدْ دومْ دَسَّش (شومَشْ) ایسّه بو. Um nome xōræ ke ba:d düm dassaš(šomaš) issæ bö. کسی نان می خورد که بیل روی دستش ( شانه اش) باشد.کنایه از اینکه تا زحمت وتلاش نکنی نتیجه ای عایدت نمی شود.🔸بَئد داء اییه که همش بَئد دوم شومَش ایسَّه بو. Ba:d dā: iyæ ke hæmæš ba:d düm šomaš issæ bö. بیل دار کسی است که همیشه بیل روی شانه اش ایستاده باشد.کنایه از اینکه فرد باید برای تامین معیشت همیشه آماده کار کردن باشد.🔸بَئدِ سووییّه لَته کِه نَئسووییّه. Ba:de soviyyæ latæ ke na:soviyyæ. بیل می سابد، کرت (لته) که نمی سابد. به شوخی و مزاح کنایه از آمیزش با همسر است.🔸بَئْدَشْ گِلْ ایئگیره. Ba:daš gel i:giræ. بیل او گل برمی دارد.کنایه از اینکه اعتبار و اعتماد نزد مردم دارد و قدر و منزلتش در اجتماع زیاد است.🔸بَئدَش گِل اینَئگیره. Ba:daš gel ina:giræ. بیل او گل برنمی دارد.کنایه از اینکه اعتباری در جامعه ندارد و حرف او را کسی نمی خواند.🔸پاشْ دوم بَئد شییه.Pāš düm ba:d šiyæ. پایش روی بیل رفته. کنایه از سرلج افتادن یا تصمیم گرفتن و عزم خود را جزم کردن برای انجام کاری است.🔸دور پییه ویسه یو بَئد داری بِناقسِّه. Dü:r piyæ veyse yō ba:d dāri benāqæsse. باید دور بایستی و بیل داری را نگاه کنی.کنایه از سختی کار کردن در عمل است در حالیکه از دور آسان به نظر می رسد. مشابه، « دور بایست و لنگش کن» . توضیح آنکه در گذشته بیل زدن آنهم با بیل های سنگین زواره ای که به میل بیل معروف بوده و بیش از پنج کیلو وزن داشته بسیار سخت بوده است.🔸طُوقه بَئد رِش خوٰس. Tö:qæ ba:d reš xōs. طوقه بیل را به آن بینداز.ظاهراً کنایه از آماده شدن برای انجام کاری است؛ مشابه «پاشنه ات را ور کش»توضیح آنکه طوقه انداختن، انداختن حلقه فلزی برای محکم کردن دسته بیل را گویند.🔸عالِف چِنه دَس خوٰدْ ایسّه بو وُٰ بَئدَم دوم شومَد. Ālef čenæ das xōd issæ bö vō ba:dam düm šomad. علف چین دست خودت باشد و بیل هم روی شانه ات.کنایه از به خود متکی بودن است .@bonyadeardestan🔷🔶🔷🔶🔷🔶🔷
