✴️ زبانزدهای اصیل ویژه گویش اردستانی - شماره ۹۰ ( دعاها و نفرین ها) 🖌گردآورنده: منیژه مومن زاده 🔡🎤آ…
انتشار: 2026/08/11 07:07 UTCدریافت: 2026/08/15 08:50 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 08:50 UTC
✴️ زبانزدهای اصیل ویژه گویش اردستانی - شماره ۹۰ ( دعاها و نفرین ها) 🖌گردآورنده: منیژه مومن زاده 🔡🎤آوانگاری و: محمدعلی بقایی🔶🔷🔶🔷🔶🔷📌 دعاهای کلی: چشم نخوری؛ برای کارهای خیر...🔸 هِزا تا اللهُ اکبَئـ به نفسش.Hezā tā allāho akba: be nafasaš. هزار تا الله اکبر به نفسش .آرزوی سلامتی برای بچه وبرای بزرگسال است.🔸 هِزا تا نومو خدا به نفسد .Hezā tā numu xodā be nafasad. هزار تا نماز خدا به نفست.دعا برای کسی است که کار مفید وخیری را دارد انجام می دهد، ادامه دار و بدون خستگی انجام دهد. 📌دعاها : بلا و مرگ به دور🔸 هِزا تا قوٰروم مییوم ایسّه. Hezā tā qōrom miyom issæ. هزار تا قرآن بینشون هست. برای زمانی است که دارند بچه یا جوانی را با یک مرده تشبیه ومقایسه می کنند.(که مثلا فلانی چقدر شکل وقیافه ویا رفتارش مثل پدر مرحومش هست .)📌دعاها: درد و مرض به دور 🔸 اِلاٰهه دَئدد به دُٰنیا نُوره. Elāhe da:dad be dōnyā nö:ræ. الهی دردت به دنیا نیاید. کنایه از اینکه هیچ وقت دچار هیچ دردی نشوی و همیشه سلامت باشی📌 دعا ها ؛ برای غربا و مسافرین 🔸 شالّا غیریب تندِرِس بو. Sāllā qirib tanderes bö. الهی غریب تندرست باشد. دعا برای وقتی است که از کسی که در سفر طولانی است صحبت می کنند.🔸الٰاهه تو غُٰربت دَ گی نکه. Elāhe tö qōrbat da gi nake. الهی گرفتار غریبی وغربت نشوی📌 دعاها: برای صحت و سلامتی 🔸ساءتَد بو.sā:tad bö. عافیت باشه برای زمانی است که کسی از حمام بیرون می آید؛ مشابه «ساعت آب گرم» البته ربطی به ساعت ندارد و در اصل "صحّت آب گرم "صحیح آن است اما در تداول عامه به آن ساعت آبگرم به اشتباه می گویند. 🔸شالّا تیئـ به پاد نشو. Šāllā ti: be pād našö. الهی تیغ تو پایت نرود. کنایه از اینکه کوچکترین بلایی نبینی.🔸شالاّ هِچ وَخ پاد به سنگ نخوٰره. Šāllā heč vax pād be sã(n)g naxōræ. الهی هیچ وقت پایت به سنگ نخوره. کنایه از اینکه هیچ وقت به درد ومصیبت وگرفتاری دچار نشوی📌دعا ها: احتیاج و فقر به دور🔸خدایا تا وختِ فووروده حقّمِ رسه ما محتاج تخمِ چشم نکه.Xodāyā tā vaxte forodæ haqqame rasæ mā mohtāj tōxme čæšæm nake. خدایا تا وقتی اجل سراغم می آید حتی مرا به فرزندانم هم محتاج نکن.📌 دعاها: برای بچه ها🔸شالّا وچه هاد چورو دِلد بن. Šāllā væčæhad čuru delad ban. الهی فرزندانت روشنایی وچراغ دلت باشند کنایه از اینکه بچه هایت موفق باشند وباعث سرافرازی وعزت پدر ومادر بشوند 📌 دعا ها: برای عمر طولانی 🔸شالّا مو سییُو سِبِئـ به کَشکه زانود دَ بَروره. Šāllā mü siyo: sebe: be kaškæ zānüd da baröræ. الهی موی سیاه وسفید به کشکک زانویت در آید .کنایه از اینکه پیر شوی و عمر طولانی داشته باشی . توضیح آنکه چون موهای زانو دیرتر از همه نقاط بدن سفید می شود ، یعنی آنقدر عمر کنی که سفیدی موهای پایت را ببینی.🔸خدا روونی به چورود کِره کِه توموم ببه نداء بو. Xodā rövæni be čurud keræ ke tumum bebe nadā: bö. خدا روغنی به چراغت کنه که تمام شدنی نباشه کنایه از اینکه خدا بهترین هایی را نصیبت کندکه همیشگی هم باشد. 📌 نفرین ها : کور بشی🔸الاهه چشاد سِبِئـ بِبو. Elāhe čæšad sebe: bebö. الهی چشمهایت سفید شود .کنایه از اینکه کور شوی.🔸شالّا داداچّی چشد دیم لُٰپَد(جولو پاد) که. Šāllā dādāčči čæšad dim lōpad(jölö pād) kæ. الهی مردمک چشمت بیرون بپره روی لپت (جلوی پات بیفته) کنایه از اینکه کور شوی .📌 نفرین ها: بمیری🔸اِپَره Epare. بپری .کنایه از اینکه بمیری 🔸مَخِ به .Maxe be. گم شو.کنایه ازاینکه بمیری .🔸 کورِ مرگِ بِه. Köre marge be. کور مرگ بشی. کنایه از اینکه با کوری بمیری.🔸 شالّا هَئـ دوتادوم دیم یو مَرِین. Šāllā ha: dotādom düm yu marê(n). الهی هر دو تا تون روی هم بمیرید.🔸 خدا ایدگیره. Xodā idgiræ. خدا برت داره .کنایه از اینکه بمیری.🔸 آخیریدوم بو خُو کا کئدَنادوم. Āxiridom bö xo: ka ka:danādomآخریتون باشه با کار کردنتان.الهی بمیری؛ برای وقتی است که کسی مشغول انجام کار هست و در کارکردن ضررش بیشتر از نفعش است.🔸 شالّا عُٰمرد جُٰف عُٰمر پرستوک بو. Šāllā ōmræd jōf ōmr parastük bö. الهی عمرت مثل عمرپرستو کوتاه باشه. کنایه از اینکه جوانمرگ شوی .📌نفرین ها: دیگر موارد🔸شالّا دسَّد شِتِ بو. Šāllā dassad šete bö. (شالا دستد قلم ببو)الهی دستت بشکند(ناقص شود.)«قلم شدن» یعنی نصف شدن و «شت شدن» یعنی ناقص شدن🔸خدا وَتَّرید هِده. Xodā vattarid hedæ الهی خدا بدتری بهت بده. کنایه از اینکه به بدترین دردها وغصه ها گرفتار بشوی
