سخنرانی استاد غلامحسین زرگری‌نژاددر شب جنگ‌های ایران و روسدوشنبه هشتم تیر ۱۴۰۵، خانه هنرمندان ایران

عصر سه‌شنبه‌های بخاراشصت و هفتمین نشست از سلسله نشست‌های عصر سه‌شنبه‌های بخارا به نقد و بررسی کتاب «زیتون و انجیر» (دوازده مقالهٔ اجتماعی) نوشتهٔ توماس مان، ترجمهٔ محمود حدادی که از سوی نشر فرهنگ سیادت منتشر شده، اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر سه‌شنبه بیست و هفتم مرداد ۱۴۰۵ با سخنرانی محمود حدادی، محمد راغب و علی دهباشی در شهر کتاب نیاوران برگزار خواهد شد. توماس مان، نویسندهٔ آلمانی، برندهٔ جایزهٔ نوبل ادبیات در سال ۱۹۲۹. رمان‌ها و داستان‌های او‌که سرشار از نمادگرایی و طنز ظریف‌اند، به دلیل کاوش عمیق در روان‌شناسی هنرمندان و روشنفکران شهرت دارند. او به تحلیل و نقد فرهنگ، هویت و ذهنیت اروپا و به‌ویژه آلمان پرداخته است. محمود حدادی در شهر برلین در رشتهٔ ادبیات آلمانی دوران دانشگاه را گذرانده. نخستین ترجمهٔ حدادی رمان «زیردست» اثر هاینریش مان بود که در سال ١٣۶٣ منتشر شد. او از آن پس بیش از ٣٠ اثر از نویسندگان آلمانی به فارسی برگردانده است. از دیگر ترجمه‌های او می‌توان به کتاب‌های «دیوان غربی‌ـ شرقی»، «فاوست»، «رنج‌های ورتر جوان»، «هرمان و دورته» از گوته، «مرگ در ونیز»، «پیشخدمت و شعبده‌باز» از توماس مان، «فرشتهٔ آبی»، «عروسی خونین پاریس» از هاینریش مان و... اشاره کرد.خیابان باهنر (نیاوران)، رو‌به‌روی کامرانیهٔ شمالی، شمارهٔ ۱۳۷ و ۱۳۵، شهر کتاب نیاوران

عصر دوشنبه‌های بخاراچهل و پنجمین نشست از سلسله نشست‌های عصر دوشنبه‌ها مجلهٔ بخارا به نقد و بررسی کتاب «ملال‌گریز» (ناصرالدین‌شاهِ معمار و عمارت‌هایش)، نوشتهٔ حمیدرضا پیشوایی که از سوی نشر اطراف منتشر شده، اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر دوشنبه بیست و ششم مرداد ١۴٠۵ با سخنرانی مهرداد قیومی بیدهندی، داریوش رحمانیان، امیر مازیار، حمیدرضا پیشوایی و علی دهباشی در باغ‌موزهٔ نگارستان برگزار می‌شود.«ملال‌گریز» پرتره‌ای است از ناصرالدین‌شاه؛ شاهی که از تبعیدگاهش در کتاب‌های خشک و رسمیِ تاریخی بیرون جَسته، دوروبَرمان می‌پلکد، در چشم‌هایمان زل می‌زند، و از ما می‌خواهد تا دوباره نگاهش کنیم. خوب که در چهرۀ خسته‌اش می‌نگریم، شاید کسی را به یاد بیاوریم که همین امروز، دیروز یا گذشته‌ها ملاقات کرده‌ایم. آدمی عادی با خرده‌ذوقی هنری، شیفتۀ طبیعت، گاه کودک‌خو و سرخوش، و گاه افسرده و ملول؛ کسی که در همۀ عمر از دست ملال می‌گریزد و باز به دامش می‌افتد. ملال‌گریز، با کنار هم گذاشتنِ شواهد مستند، جزئیات معمارانه و تصویرهایی از زندگی روزمره، می‌کوشد تاریخ را به سطح تجربۀ انسانی برگرداند؛ نه قصد نقد کارنامۀ سیاسی ناصرالدین‌شاه را دارد و نه تلطیف مناسبات قدرت. روایتی است متفاوت از آدمی با دلبستگی‌های معمولی که مواجهۀ بازیگوشانه و سرخوشانه‌اش با جهان، به سبب جایگاهش در سلسله‌مراتبِ قدرت، به معماری و شهر، به ساختار سیاسی، و به حافظۀ جمعی ایرانیان گره خورده است.حمیدرضا پیشوایی متولد سال ۱۳۶۳ و دانش‌آموختۀ معماری و مطالعات معماری ایران از دانشگاه شهید بهشتی است و اکنون نیز به عنوان عضو هیئت علمی در همین دانشگاه فعالیت می‌کند. حوزۀ پژوهشی و مطالعاتی او تاریخ و تئوری معماری است و به‌ویژه بر معماری و فرهنگ دورۀ قاجار و معماری دوران معاصر ایران متمرکز است. کتاب «ملال‌گریز» برگرفته از یکی از فصل‌های رسالۀ دکتری اوست.میدان ‌بهارستان، خیابان دانشسرا، خیابان شریعتمدار رفیع، باغ‌موزۀ نگارستان، تالار دکتر روح‌الامینی

عصر یکشنبه‌های بخاراشانزدهمین نشست از سلسله نشست‌های عصر یکشنبه‌های بخارا به نقد و بررسی کتاب «نظریۀ فروپاشی» (تحلیلی جامعه‌شناختی‌ـ تاریخی از فروپاشی نظم سیاسی در ایران) نوشتۀ تقی آزاد ارمکی، که از سوی نشر فراهم منتشر شده، اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر یکشنبه بیست و پنجم مرداد ۱۴۰۵ با سخنرانی تقی آزاد برمکی، مقصود فراستخواه، علی جنادله ، رحیم محمدی و علی دهباشی در خانۀ کتاب دبا برگزار خواهد شد.این کتاب، تلاشی است برای پاسخ به این پرسش که چرا برخی نظم‌های سیاسی، با وجود ظاهر پایدارشان، در برهه‌ای خاص دچار فروپاشی می‌شوند. نویسنده می‌کوشد مفهوم فروپاشی را از مفاهیمی مانند شکست، انحطاط یا عقب‌ماندگی تفکیک کند و منطق مستقل آن را آشکار سازد. در بخش نظری کتاب، مجوعه‌ای از رویکردهای کلاسیک و معاصر بررسی می‌شود؛ از ابن خلدون تا توکویل و اسکاچپل. بر پایۀ این میراث و نقد آن‌ها، چارچوبی تازه برای فهم فرایند فروپاشی سیاسی صورت‌بندی می‌شود؛ چارچوبی که میان نیروهای اجتماعی، ساختارهای قدرت و لحظه‌های بحرانی رابطه‌ای پویا برقرار می‌کند. در ادامه، این چارچوب در تحلیل سه نمونۀ مهم از تاریخ ایران به کار گرفته می‌شود: ساسانیان در آستانۀ فروپاشی، خوارزمشاهیان پیش از هجوم مغول و بحران پایانی دوران صفوی.تقی آزاد ارمکی (زادۀ ۱۰ شهریور ۱۳۳۶ در ارمکِ کاشان) جامعه‌شناس، نویسنده و استادتمامِ دانشکدۀ علوم اجتماعیِ دانشگاه تهران است. او در سال‌های ۱۳۷۴ تا ۱۳۸۴ ریاستِ دانشکدۀ علوم اجتماعیِ دانشگاه تهران را بر عهده داشت. تقی آزاد ارمکی از برجسته‌ترین جامعه‌شناسان ایرانی است که در طرحِ پیمایشِ جهانی با رونالد اینگلهارت همکاری داشت. در بزرگداشتی که دانشگاه تهران برای او برگزار کرد، جرج ریتزر، نظریه‌پردازِ دانشگاه مریلند، و رونالد اینگلهارت دربارۀ بینش و نگرشِ متمایزِ او سخنرانی کردند.او نظریه‌پردازِ جامعۀ ایرانی و ارائه‌دهندۀ نظریۀ تغییراتِ فرهنگی در ایران است. تزِ اصلیِ او امکانِ جامعۀ ایرانی است؛ در برابر اندیشمندانی که بر امتناعِ جامعۀ ایرانی تأکید دارند.میدان نیاوران، خیابان پور ابتهاج، پلاک ۲۱۰، خانۀ کتاب دبا