برنامه اقتصادی ترکیه برای بهره‌برداری از جنگ ایراناکونومیست : جنگ، همواره ویرانی اقتصادی گسترده‌ای…

برنامه اقتصادی ترکیه برای بهره‌برداری از جنگ ایراناکونومیست : جنگ، همواره ویرانی اقتصادی گسترده‌ای بر جای می‌گذارد. بر اساس برآورد صندوق بین‌المللی پول (IMF)، طی چهار ماه گذشته این جنگ حدود ۶۰۰ میلیارد دلار خسارت به اقتصاد ایران وارد کرده و باعث شده است تا حدود ۷ درصد از نیروی کار شغل خود را از دست بدهند. اقتصاد کشورهای ثروتمند حاشیه خلیج فارس نیز کوچک‌تر شده و انتظار می‌رود این درگیری، رشد اقتصادی کل خاورمیانه را در سال جاری حدود ۲ واحد درصد کاهش دهد.اما برای ترکیه، اقتصادی بزرگ که میان منطقه پرتنش خاورمیانه و اروپا قرار گرفته است، این جنگ هم تهدید بوده و هم فرصت. افزایش شدید قیمت نفت باعث شد نرخ تورم ماهانه در آوریل برای تنها دومین بار طی یک سال گذشته از ۴ درصد فراتر رود. همچنین بانک مرکزی ترکیه برای حمایت از ارزش لیر، بیش از نیمی از ذخایر ارزی خود را مصرف کرد.با این حال، مشکلات همسایه شرقی برای ترکیه یک فرصت اقتصادی نیز ایجاد کرده است. یکی از مقامات وزارت دارایی ترکیه می‌گوید:«کشورهای حوزه خلیج فارس در چند ماه گذشته بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های تجاری خود را از دست داده‌اند و ما معتقدیم می‌توانیم بخشی از این کسب‌وکارها را به سمت خود جذب کنیم.»استانبول و به‌طور کلی ترکیه، اکنون بیش از گذشته به چهارراه تجاری میان آسیای مرکزی، خاورمیانه و اروپا تبدیل شده است؛ هرچند شاید به اندازه مراکز تجاری خلیج فارس مدرن نباشد، اما از رونق و پویایی بالایی برخوردار است.برخی از خریدارانی که در خیابان‌های لوکس محله نیشانتاشی استانبول مشغول خرید هستند، می‌گویند اگر جنگ نبود، اکنون در دبی خرید می‌کردند.در سوی دیگر تنگه بسفر، سومین پایانه بزرگ باربری ترکیه تقریباً به ظرفیت کامل خود رسیده است. کارگران بندر، هنگام استراحت بین شیفت‌های اضافه‌کاری، می‌گویند از زمان بسته شدن تنگه هرمز، حجم بارهای ورودی و خروجی سه برابر شده است. بنادر ترکیه تاکنون در فصل بهار چنین حجم بالایی از محموله‌ها را تجربه نکرده بودند.همچنین انتقال سوخت‌های فسیلی از طریق خطوط لوله‌ای که از خاک ترکیه عبور کرده و اروپا را به منابع انرژی متصل می‌کنند، به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. انتظار می‌رود تا ماه اوت، حجم نفت عبوری از خط لوله کرکوک–جیهان از عراق، نسبت به ماه آوریل سه برابر شود.اما ترکیه به این میزان قانع نیست.کنترل ایران بر تنگه هرمز، بار دیگر طرح‌های احداث حداقل سه مسیر ریلی و شبکه جاده‌ای میان خاورمیانه و اروپا را احیا کرده است. مقام‌های ترکیه امیدوارند این پروژه‌ها میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری خارجی را جذب کند.برای نمونه، راه‌آهن حجاز قرار است نفت خام و همچنین مسافران را از عربستان سعودی به سمت ترکیه و اروپا منتقل کند.مقام‌های ترک همچنین معتقدند گردشگران بیشتری، مشابه افرادی که اکنون در استانبول خرید می‌کنند، به این کشور سفر خواهند کرد و این روند می‌تواند صنایع مختلف از جمله گردشگری، خدمات و سرگرمی را متحول سازد.از سوی دیگر، صنعت دفاعی ترکیه که طی سال‌های اخیر با حمایت گسترده دولت توسعه یافته است، در سال ۲۰۲۵ تقریباً به اندازه آلمان صادرات تسلیحات داشته است. به گفته دو مقام ترک، از ماه فوریه تاکنون سه کشور حوزه خلیج فارس مذاکرات خود را برای خرید تسلیحات از ترکیه آغاز کرده‌اند.