#خطاهای_رایج در کاربست CBT❌ خطای ۴۵: تبدیل زوجدرمانی به پیدا کردن «مقصر»در زوجدرمانی شناختی-رفتار…
انتشار: 2026/08/19 18:32 UTCدریافت: 2026/08/20 19:30 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/20 19:30 UTC
#خطاهای_رایج در کاربست CBT❌ خطای ۴۵: تبدیل زوجدرمانی به پیدا کردن «مقصر»در زوجدرمانی شناختی-رفتاری (CBCT) گاهی یکی از زوجین روایت خود را مطرح میکند و درمانگر، آگاهانه یا ناخواسته، وارد موضع یکی از طرفین میشود: «پس همسرتون واقعاً به نیازهای شما توجه نمیکنه.» در نتیجه، جلسه بهجای بررسی الگوی تعاملی زوج، به دادگاهی برای تعیین مقصر تبدیل میشود.✅ رویکرد درست:بهجای تمرکز بر اینکه «چه کسی مقصره؟»، چرخهی تعامل را بررسی کنید:رفتار یکی ← برداشت طرف مقابل ← هیجان ← رفتار متقابل ← پیامدبرای مثال:> «وقتی شما سکوت میکنید، همسرتون این سکوت رو بهعنوان بیتوجهی تفسیر میکنه و اعتراض میکنه. اعتراض ایشون باعث میشه شما بیشتر عقبنشینی کنید. این عقبنشینی دوباره احساس طردشدن ایشون رو افزایش میده.»سپس از هر دو نفر بپرسید:«در این چرخه، رفتار خودتون چه اثری بر طرف مقابل داره؟»«از رفتار همسرتون چه برداشتی میکنید؟»«فکر میکنید ایشون از رفتار شما چه برداشتی میکنه؟»«کدام بخش از این چرخه در کنترل شماست؟»💡 نکتهی بالینی:هدف زوجدرمانی، تعیین برنده و بازنده نیست؛ تغییر چرخهی تعاملی مشکلساز است.حتی اگر یکی از زوجین رفتار نامناسبتری داشته باشد، درمانگر باید مراقب باشد که جلسه را به ائتلاف با یک طرف علیه طرف دیگر تبدیل نکند.بهجای: «چه کسی شروع کرد؟»بپرسید: «این الگو چگونه بین شما شکل میگیره و هر کدوم از شما چگونه ناخواسته به ادامهی اون کمک میکنید؟»این تغییر زاویه، یکی از تفاوتهای مهم کار بالینی با زوج بهصورت مشترک و کار فردی با یکی از زوجین است.🔰 کانال «درمان شناختی-رفتاری»@CBTtoday
پستهای تلگرام — درمان شناختی-رفتاری (CBT)
#تفکر_نقاد:🧠 ۶: به جملات با «قطعیت کاذب» حساس باشید.کلماتی مثل «قطعاً»، «همیشه»، «هرگز»، «همه»، «هیچکس» و «صددرصد» باید زنگ خطر تفکر نقاد را به صدا درآورند.برای مثال: «اگر کسی واقعاً ما رو دوست داشته باشه، همیشه برامون وقت داره.»این جمله ممکن است در ظاهر منطقی بهنظر برسد، اما یک ادعای مطلق است.سؤال نقادانه: «آیا واقعاً هیچ استثنایی وجود ندارد؟»🔰 کانال «درمان شناختی-رفتاری»@CBTtoday
#خطاهای_رایج در کاربست CBT❌ خطای ۴۶: تمرکز بیش از حد بر مشکل و فراموش کردن نقاط قوت و منابع مراجعگاهی رواندرمانگر آنقدر بر افکار ناکارآمد، رفتارهای مشکلساز و نشانهها تمرکز میکند که توانمندیها، تجربههای موفق و منابع مقابلهای مراجع به حاشیه میروند. برای مثال، مراجع میگوید: «هر وقت مضطرب میشم، نمیتونم از عهدهی کارها بربیام.» درمانگر فقط موارد شکست را بررسی میکند؛ درحالیکه شاید مراجع در چند موقعیت مشابه توانسته اضطرابش را مدیریت کند.✅ رویکرد درست:در کنار بررسی مشکل، فعالانه به دنبال استثناها و شواهد توانمندی مراجع باشید:«آخرینبار چه زمانی با وجود اضطراب تونستید کارتون رو انجام بدید؟»«اون موقع چه کار متفاوتی انجام دادید؟»«چه ویژگی یا مهارتی در شما کمک کرد اون موقعیت رو مدیریت کنید؟»«آیا میتونیم همون مهارت رو در موقعیت فعلی بهکار ببریم؟»نقاط قوت را صرفاً برای تعریف و تمجید مطرح نکنید؛ آنها را به منبعی برای تغییر تبدیل کنید.💡 نکتهی بالینی:فرمولبندی درست، نهتنها عوامل حفظکنندهی مشکل را میبیند، بلکه به عوامل محافظتکننده نیز توجه دارد. اگر رواندرمانگر فقط بپرسد: «چه چیزی مشکل رو تداوم میده؟» تصویر کاملی ندارد. باید بپرسد: «چه چیزی تاکنون به مراجع کمک کرده که با وجود این مشکل، دوام بیاره یا در بعضی موقعیتها عملکرد بهتری داشته باشه؟» این اطلاعات میتواند مستقیماً در طراحی مداخلات CBT استفاده شود.🔰 کانال «درمان شناختی-رفتاری»@CBTtoday
#اخلاق_حرفهای:🔑 ۲۸: وقتی درمان برای مراجع سودی ندارد، پایان یا تغییر مسیر را بررسی کنید.طبق توصیهی APA، اگر مراجع از درمان فعلی احتمالاً سودی نمیبرد، درمانگر نباید صرفاً به ادامهی جلسات اصرار کند. لازم است اثربخشی درمان، فرمولبندی و گزینههای جایگزین بررسی و در صورت لزوم، مراجع به متخصص یا روش مناسبتری ارجاع شود.🔰 کانال «درمان شناختی-رفتاری»@CBTtoday
💬 #کلام_درمانگر ۲۳:مراجع: «من این تمرینها رو انجام نمیدم. قبلاً هم چند درمانگر برام تکنیکهای مختلف گفتند و هیچ فایدهای نداشت. راستش فکر نمیکنم شما هم بتونید کمکی بکنید.»درمانگر CBT چه میگوید؟الف) «اگر تمرینها رو انجام ندید، طبیعیه که درمان نتیجه نده.»ب) «CBT بر اساس شواهد علمیه و اثربخشی اون ثابت شدهست.»ج) «اگر واقعاً قصد درمان دارید، باید همکاری کنید.»د) «به نظر میرسه تجربههای قبلی باعث شده نسبت به این درمان هم تردید داشته باشید. قبل از اینکه بخوایم تمرین دیگهای شروع کنیم، دوست دارم بدونم در درمانهای قبلی دقیقاً چه چیزی براتون بیفایده بود.»✅ پاسخ درست: د🔰 کانال «درمان شناختی-رفتاری»@CBTtoday
#نکته_CBT:💎 ۷۴: اگر مداخله فقط در اتاق درمان جواب میدهد، هنوز به هدف نرسیدهاید.یک شناخت جدید یا مهارت درمانی زمانی ارزش بالینی بیشتری پیدا میکند که مراجع بتواند آن را در موقعیتهای واقعی، بدون حضور درمانگر به کار ببرد.بنابراین، تعمیم را از ابتدا در طراحی درمان وارد کنید، نه فقط در جلسات پایانی.🔰 کانال «درمان شناختی-رفتاری»@CBTtoday