چشم‌و‌چراغ

🖋 دکتر #جلیل_دوستخواه (۱۵ شهریور ۱۳۱۲ – ۳ فروردین ۱۴۰۵)#فرهنگستان_ایران#گزین_گویه#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

📺 همه‌گیری (epidemy) و دنیاگیری (pandemicity)🎤 #نسرین_پرویزی، معاون گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی👥 همه‌گیری: شیوع بیش‌ازحد یک بیماری یا عارضه در جمعیتی معین🌍 دنیاگیری: حالت دنیاگیر بودن یک بیماری#تکه_فیلم#فارسی_بان (۳۰ خرداد ۱۴۰۰)گروه واژه‌گزینی #پزشکی#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

🎤 به ‌مناسبت روز خبرنگارخبرنگار، خبرخوان، خبرگزاری، خبرپراکنی، خبررسانی، خبرچینی، خبرنامه.بی‌شک واژه‌های بیشتری را می‌شناسید که با واژهٔ «خبر» ساخته شده باشد. آیا تاکنون توجه کرده‌اید که «خبر» واژه‌ای عربی‌تبار است؟ فکر می‌کنید به همین دلیل باید آن را به‌کار نبریم؟ در زبان فارسی، واژه‌گزینان برای پذیرش واژهٔ غیرفارسی‌تبار شرط‌هایی تعیین کرده‌‌اند، ازجمله کوتاهی واژه و سابقهٔ حضور طولانی آن در زبان فارسی. واژه‌هایی که این ویژگی‌ها را داشته باشند و در فرایندهای واژه‌سازی فارسی به‌راحتی به‌کار روند، واژه‌های فارسی تلقی می‌شوند و ساخت یا انتخاب معادل برای آنها لازم نیست.#واژه‌_شناسی#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

📝 سالروز برگزاری نخستین آزمون سراسری دانشگاه‌ها در ایران#واژه‌_شناسی#فرهنگستان_زبان_ایران#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

🍹«نکتار» ریشه در اساطیر یونان باستان دارد و نوشابۀ ویژۀ خدایان المپ بوده است. واژۀ nectar به‌معنی «غلبه‌کننده بر مرگ» است. این اصطلاح بعدها به «شهد» گل‌ و نوعی نوشیدنی که از آبمیوه و پوره و شکر تهیه می‌شود، و برابر فارسی آن را می‌توان «شهداب» (مصوب فرهنگستان) نامید، گفته شد. خدایان یونان باستان، علاوه بر نکتار، «آمبروسیا» (ambrosia/ἀμβροσία؛ a-: پیشوند منفی‌ساز + -mbrotos یا brotos: «فانی» و «میرا») هم، که خوراک مخصوصشان بود، صرف می‌کردند یا حتی به بدن خود می‌مالیدند و جوانی و عمر جاوید می‌یافتند. آمبروزیا/آمبروژا امروزه به خوراک گوارا و لذیذ و معطر گفته می‌شود. همچنین، نام نوعی سالاد و نام گونه‌ای گیاه هم هست که شاید سبب این نام‌گذاری، مقاومت بالا یا عطر خاص آن گیاه بوده باشد.✍🏻 سمانه ملک‌خانیگروه واژه‌گزینی #علوم_و_فناوری_غذا#واژه_شناسی#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

📚به مناسبت زادروز استاد #داریوش_آشوری (۱۱ مرداد ۱۳۱۷)#گزین_گویه#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

✍🏻 #محمود_دولت_آبادی (۱۰ مرداد ۱۳۱۹)#گزین_گویه#گویش_شناسی#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

‍ 🏢 فرهنگستان دوم، بخش ۳فرهنگستان دوم که واکنش‌های منفی به فرهنگستان اول (فرهنگستان ایران) را دیده بود، شیوۀ دیگری را در واژه‌گزینی در پیش گرفت و برخلاف آن فرهنگستان، جز در یکی دو مورد، دفتر واژه‌های مصوب منتشر نکرد. تمرکز این فرهنگستان، به‌جای تصویب واژه، بر گردآوری شماری از واژه‌های پیشنهادیِ نویسندگان، مترجمان، پژوهشگران و همچنین واژه‌هایی از زبان‌ها و گویش‌های ایران و واژه‌های فارسی یا محلی و معرّبِ موجود در برخی متون گذشته بود. این فرهنگستان فهرستی از برابرهای پیشنهادی (طبق مقالۀ دکتر #احمد_صفارمقدم، بیش از ۶۰هزار واژه، با شمارش موارد تکراری) برای واژه‌های بیگانه تهیه کرد، اما به نشر عمومی آن‌ها اقدام نکرد. فرهنگستان دوم، چندوقت‌یک‌بار، کتابچه‌هایی با نام «پیشنهاد شما چیست؟» چاپ می‌کرد که در آن شماری از واژه‌های بیگانه در علوم گوناگون را، همراه با تعریف تخصصی، برگزیده بود و با تعیین فرصت مشخصی خواهان دریافت پیشنهاد‌های علاقه‌مندان برای برابرگذاری بود. از سال ۱۳۵۱ تا سال ۱۳۵۷، نُه کتابچه از این مجموعه با این عنوان‌ها چاپ شد:شمارۀ ۱: بخشی از واژه‌های آموزشی و صنعت گازشمارۀ ‎۲: واژه‌های کتابداریشمارۀ ‎۳: بخشی از واژه‌های علوم اجتماعیشمارۀ ‎۴: نام دانش‌ها و فن‌ها و هنرهاشمارۀ ‎۵: بخشی از واژه‌های رايانه‌ای (کامپيوتری)شمارۀ ‎۶: بخشی از واژه‌های پزشکیشمارۀ ‎۷: بخشی از واژه‌های فيزيک (رشتۀ الکتروتکنيک)شمارۀ ‎۸: بخشی از واژه‌های فن‌شناسی آموزشیشمارۀ ‎۹: بخشی از واژه‌های کارتوگرافی✍🏻 سمانه ملک‌خانی#تاریخچه_واژه_گزینی#فرهنگستان_زبان_ایران#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

📚دکتر بهروز ثروتیان (۱۱ مهر ۱۳۱۶ – ۷ مرداد ۱۳۹۱)حکیم #نظامی_گنجوی#واژه#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

👨🏻‍🔧به مناسبت روز ملی کارآفرینی و آموزش‌های فنی و حرفه‌ایز ما قرعه بر کاری انداختنز «کارآفرین» کار ما ساختن (#نظامی_گنجوی)اصطلاح «انترپرِنور» (entrepreneur) در علم اقتصاد به شخص مبتکری گفته می‌شود که با هدفی انتفاعی، کسب‌وکاری را راه‌اندازی و سازمان‌دهی کند. این واژه از ریشه‌ای فرانسوی، به‌معنای «برعهده گرفتن و متقبل شدن»، است. در زبان فارسی، دست‌کم از سی سال پیش، واژهٔ «کارآفرین» که در متون قدیمی فارسی و به‌مجاز برای اطلاق به خداوند به‌کار رفته، به‌جای این واژهٔ بیگانه استفاده شده ‌است. گرچه هنوز برخی اصرار دارند از واژهٔ ثقیلِ «انترپرنور» استفاده کنند و حتی «کارآفرینی» (entrepreneurship) را «انترپرنورگری» (انترپرِنور + -گری) بخوانند، واژه‌های «کارآفرین» و «کارآفرینی» در زبان فارسی امروز متداول شده‌است. برخی از ترکیب‌های این واژه‌ها از این قرارند:novice entrepreneur: کارآفرین تازه‌کار/ کارآفرین مبتدیsocial entrepreneurship: کارآفرینی اجتماعیsustainable entrepreneurship, sustainopreneurship: کارآفرینی پایدارserial entrepreneurship: کارآفرینی پیاپی intrapreneurship: کارآفرینی درون‌سازمانیtechnology entrepreneurship, techno entrepreneurship, technology-based entrepreneurship: کارآفرینی فنّاورانه گروه‌های واژه‌گزینی #اقتصاد و #مدیریت#واژه_شناسی#نوگزینش#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

🎤 دکتر #علی_شیوا، عضو هیئت‌علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی 📺 دربارۀ «جستن/ جهیدن»، «برجستن/ورجستن»، «شیرجه»، «برجسته»، «نقش‌برجسته»، «بیستون»، ابیاتی از #سعدی و #دهخدا، دو اصطلاح «حقیقت» و «مجاز» در ادبیات، و مصوباتی از فرهنگستان:🔹نقشۀ برجسته: relief map🔹برجسته‌نما: stereoscope🔹جَستانه: trampoline🔹جَستانک: minitrampoline, jogging trampoline, trampette, exercise trampoline🔹جَست‌ورز: trampoline jumper🔹جَست‌ورزی: trampolining, rebound tumbling  #تکه_فیلم#صبح_به_خیر_ایران (۲۴ مرداد ۱۴۰۱)گروه‌های واژه‌گزینی #نقشه_برداری و #ورزش#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

⚫️ به یاد استاد #اکبر_عبدی (۴ شهریور ۱۳۳۹ – ۲ مرداد ۱۴۰۵)📗منبع: علی حاتمی؛ مجموعه‌آثار 🎵بوسَلیک (از «اَبوسُلیَک» عربی): نام گوشه‌ای در دستگاه نوا#تسلیت#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

♟به مناسبت روز جهانی شطرنج#شطرنج#واژه#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh♟به مناسبت روز جهانی شطرنج#شطرنج#واژه#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

📜بخشنامه، به تاریخ ۱۳ تیرماه ۱۳۱۹، برای به‌کارگیری واژه‌های فارسی مصوب #فرهنگستان_ایران (۱۳۱۴-۱۳۲۰)، دربرابر شماری از واژه‌های عربی رایج در نامه‌نگاری‌های آن زمان#سند#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh📜بخشنامه، به تاریخ ۱۳ تیرماه ۱۳۱۹، برای به‌کارگیری واژه‌های فارسی مصوب #فرهنگستان_ایران (۱۳۱۴-۱۳۲۰)، دربرابر شماری از واژه‌های عربی رایج در نامه‌نگاری‌های آن زمان#سند#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

🔴 تن‌‏انگاره: body image۱. تصوری که شخص از وضعیت رشد و تغییرات بدنی خود دارد۲. تصویری ذهنی که فرد از بدن خود به‌‏عنوان یک کل دارد🔴 بدتن‏‌انگاری: body image distortion تصوری نادرست که شخص از وضعیت رشد و تغییرات بدنی خود دارد#واژهگروه‌های‌ واژه‌گزینی #تغذیه و #روان_شناسی#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

🎺 استاد #حسینعلی_ملاح (۴ تیر ۱۳۰۰ – ۲۷ تیر ۱۳۷۱)#واژه#موسیقی#شاهنامه#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh

‍👨🏻‍⚕️ به مناسبت هفتۀ بهزیستی و تأمین اجتماعی🏢 چند واژۀ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی🧕🏻‍ انجمن زنان بهبودیاب (اختصار: ازبه): Women for Sobriety/WFS گروه خودیار غیرانتفاعی متشکل از زنان الکلی که در حال بهبود هستند🏫 برنامۀ پیشگیری مدرسه‌محور: school-based prevention program هریک از برنامه‌های پیشگیرانۀ ویژۀ مدارس که با فراهم کردن محیطی مناسب و آموزش دانش‌آموزان، مانع از گرایش آنها به سمت مواد می‌شود🗓 برنامه‌های بازدارندگی: deterrence program برنامه‌هایی مبتنی بر منصرف کردن فرد از انجام رفتاری خاص به‌ویژه با ایجاد ترس از مجازات و وضع قوانین جزایی👨🏼‍🏭 کاربارگی: work addiction, workaholism, ergomaniaنوعی رفتار اعتیادی که در آن فرد به‌افراط کار می‌کند، به‌طوری‌‌که سلامت جسمی و روابطش با افراد دیگر دچار مشکل می‌شود🏠 خانۀ خودیابی (مترادف: خانۀ بهبود): recovery home مکانی برای گرد آمدن جماعتی خودگردان با هدف خودیابی درمان اعتیاد💊 درمان جایگزین زندان (اختصار: درجان): drug treatment alternative to prison/DTAP برنامه‌های درمانی و توانبخشی که به‌عنوان جایگزین زندان در مورد افراد مجرم به اجرا گذاشته می‌شود 🏃🏻‍♂️ یاریگری دوازده‌قدمی (اختصار: قدم‌یاری): twelve-step facilitation/TSF روشی درمانی ناظر بر برنامۀ دوازده‌قدمی و راهنما‌محور و مبتنی بر شواهد برای درمان اعتیاد و اختلالات ناشی از آن 🍷پُرزیان‌نوشی: harmful drinking نوعی الگوی مصرف الکل که به صدمات جسمی یا روانی منجر می‌شود🧠 یادباختگی الکلی: alcoholic blackoutحالتی که در آن فرد به‌ علت مصرف بیش‌ازحد الکل رفتارهایی را که در هنگام مستی از او سر زده است به‌ یاد نمی‌آورد🦾 تاب‌آور: resilientویژگی فردی که با موقعیت‌های دشوار زندگی و توقعات بیرونی و درونی سازگاری دارد🔴 اعضای گروه واژه‌گزینی اعتیاد در فرهنگستان: دکتر حسن رفیعی، دکتر داور شیخاوندی، دکتر سعید نوروزی جوینانی، دکتر مصطفی نوکنی، پیام یزدانی#واژهگروه‌ واژه‌گزینی #اعتیاد#گروه_واژه_گزینی_فرهنگستان_زبان_و_ادب_فارسی@cheshmocheragh