*«شَهِدَ» سه معنیٰ دارد:*بنابراین با توجه به سیاق و سباق آیه ترجمه باید کرد تا معنای آن با آیات دیگ…
انتشار: 2026/07/16 17:20 UTC
*«شَهِدَ» سه معنیٰ دارد:*بنابراین با توجه به سیاق و سباق آیه ترجمه باید کرد تا معنای آن با آیات دیگر تعارض پیدا نکند.(۱) گواهی دادن(۲) حاضر بودن و دیدن(۳) تزکیۀ گواهان و گفتنِ اینکه گواهان راست می گویند.*(۱) «شَهِدَ» به معنای گواهی دادن در این آیه آمده است:*۳۲ - وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِنْ أَهْلِهَا (يوسف: ۲۶)ترجمه: و گواهی از خاندان او گواهی داد.در این آیه «شَهِدَ» به معنای تنها گواهی دادن است؛ زیرا آن کودک، حضرت یوسف علیهالسلام را در اتاق زلیخا ندیده بود، بنابراین در اینجا «شَهِدَ» به معنای گواهی دادن آمده است.*(۲) «شَهِدَ» به معنای حاضر بودن در این آیه آمده است:*۳۳ - وَمَا كُنْتَ بِجَانِبِ الْغَرْبِيِّ إِذْ قَضَيْنَا إِلَى مُوسَى الْأَمْرَ وَمَا كُنْتَ مِنَ الشَّاهِدِينَ (القصص: ۴۴)ترجمه: ای پیامبر! تو در آن هنگام در جانب غربی کوه طور حاضر نبودی، هنگامی که ما فرمان را به موسی سپردیم، و تو از کسانی نبودی که آن را مشاهده میکردند.در این آیه «شَهِدَ» به معنای حاضر بودن آمده است.*(۳) تزکیۀ گواهان:*تزکیه گواهان یعنی اینکه تصدیق کند که گواهی گواهان درست و راست است.۳۴ - فَكَيْفَ إِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَجِئْنَا بِكَ عَلَى هَؤُلَاءِ شَهِيدًا (النساء ۴۱)ترجمه: پس حال آنان چگونه خواهد بود هنگامی که از هر اُمتی گواهی بیاوریم و ای پیامبر! تو را نیز بر اینان گواه قرار دهیم.در تفسیر ابن عباس در این آیه شهیدًا به معنای تزکیه آمده است: (وجئنا بك على هؤلاء شهيدًا)؛وَيُقَالُ لِأُمَّتِكَ شَهِيدًا مُزَكِّىًا مُعَدّلًا، مُصَدِّقًا لَهُمْ. یعنی گواهی که اُمت تو گفته داده است، پیامبر خدا ﷺ گواهی امت را تزکیه خواهند کرد و خواهند گفت که گواهی اُمت من درست و راست است.پس چون «شَهِدَ» سه معنیٰ دارد، با توجه به سیاق و سباق آیه باید ترجمه کرد تا معنای آن با آیات دیگر تعارض پیدا نکند.