یکی از اصطلاحاتی که در #مطالعات_اسلامی زیاد بد فهمیده میشود، «#اسطوره» است. خیلیها وقتی این واژه…
انتشار: 2026/08/16 22:24 UTCدریافت: 2026/08/17 12:35 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/17 12:35 UTC
یکی از اصطلاحاتی که در #مطالعات_اسلامی زیاد بد فهمیده میشود، «#اسطوره» است. خیلیها وقتی این واژه را میشنوند، فوراً به داستانهای ساختگی یا چیزهایی فکر میکنند که واقعی نیستند. اما در فضای دانشگاهی و پژوهشی، «اسطوره» معمولاً این معنا را ندارد.اسطوره در اینجا به یک روایت پایهای اشاره میکند؛ روایتی که به یک جامعه کمک میکند دنیا را بفهمد، هویت جمعیاش را بسازد و دربارهٔ خوب و بد، درست و غلط، یا جایگاه انسان در جهان فکر کند. پس وقتی یک پژوهشگر از «اسطوره» حرف میزند، الزاماً دربارهٔ دروغ بودن یک روایت داوری نمیکند؛ بلکه دارد نقش و تأثیر آن روایت را در زندگی و ذهنیت مردم بررسی میکند.مثلاً داستان آفرینش آدم و حوا را در نظر بگیرید. برای بسیاری از مؤمنان، این روایت یک حقیقت دینی است. اما یک پژوهشگرِ دین ممکن است آن را از زاویهٔ دیگری هم بررسی کند: این داستان چه تصویری از انسان، اختیار، خطا، توبه و رابطهٔ انسان با خدا ارائه میدهد؟ یا چطور در طول تاریخ، برداشت مردم از مسئولیت اخلاقی و جایگاه زن و مرد را تحت تأثیر قرار داده است؟ پس استفاده از واژهٔ «اسطوره» در مطالعات دینی، لزوماً بیاحترامی به باورهای دینی یا انکار حقیقت آنها نیست. بیشتر یک ابزار تحلیلی است برای فهمیدن اینکه یک روایت چطور به زندگی فردی و جمعی مردم معنا میدهد.t.me/Daricheh_1
پستهای تلگرام — دریچه
#آشوریها رو معمولاً با جنگ و کشورگشایی و خشونت میشناسیم؛ اما عنوان این کتاب باعث میشه کمی از این تصویر ساده فاصله بگیریم.ژوزت الایی در #امپراتوری_آشور فقط درباره یک قدرت نظامی حرف نمیزنه؛ موضوع کتاب، تاریخ یک تمدن بزرگ در دنیای باستانه. همین نکته در عنوان کتاب مهمه که آشور فقط امپراتوریای نبود که سرزمینهای دیگه رو فتح کنه؛ جامعهای پیچیده با ساختار سیاسی، فرهنگی و تاریخی گسترده بود.شاید جذابترین سؤال کتاب همین باشه: پشت این چهره خشن و جنگطلب، چه تمدنی شکل گرفته بود؟t.me/Daricheh_1
شستشوی مغزی (نگاهی نو به تاریخ کنترل ذهن)#دانیل_پیکترجمه نجمه رادنشر شیرازهچاپ اول۱۴۰۵t.me/Daricheh_1%D8%B4%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D… مغزی (نگاهی نو به تاریخ کنترل ذهن)#دانیل_پیکترجمه نجمه رادنشر شیرازهچاپ اول۱۴۰۵t.me/Daricheh_1
این تکه پارچه به #فرهنگ_چانکای در ساحل مرکزی پرو تعلق داره؛ تمدنی که حدود هزار سال پیش در این منطقه شکوفا شد و به منسوجات پیچیدهاش شهرت داشت. نقش گوزنها با فرمهای هندسی و رنگهای متضاد، نمونهای از زبان تصویری این فرهنگ هست.t.me/Daricheh_1
بخش مهمی که اینجا گفته میتونه برای خیلیها جدید باشه، منابعی که ما از تاریخ و اسطورههای ایران باستان داریم، خیلی وقتها «واسطهای» هستند.نویسنده میگه تصویر ما از ایلامیها، مادها و پارسها تا حد زیادی از طریق نوشتههای بینالنهرین (سومری، بابلی، آشوری) بهدستمون رسیده. یعنی بخشی از چیزی که ما اسمش رو میذاریم «فرهنگ ایران باستان» در واقع از دید همسایهها اومده و از فیلتر اونها گذشته. نکته جالبتر اینه که او درباره خط و نحوه انتقال نوشتار هم حرف میزنه. نمونههایی مثل پروتوایلامی نشان میده که در فلات ایران سنتهای قدیمی نوشتن وجود داشته، ولی چرا این سنتها در همهجا ادامه نیافتن؟ چقدرشون از دیگران گرفته شده یا منتقل شده؟ پس وقتی میخوایم اسطورههای ایران باستان رو بفهمیم، فقط دنبال خود افسانهها نباشیم؛ باید بپرسیم: کی اینها رو نوشته؟ با چه خطی؟ در چه محیط فرهنگی؟ آیا این روایتها واقعاً روایت خود ایرانیها هستن یا بازتاب دید همسایهها؟این نگاه مخصوصاً برای زاگرس و غرب فلات مهمه، چون نویسنده میگه اونجا سنتهای نوشتاری و فرهنگی خیلی زودتر و پیچیدهتر شکل گرفته تا چیزی که معمولاً تصور میکنیم.t.me/Daricheh_1
#هستیگرایی_عصبیمعنی، اخلاقیات و هدف در عصر علم اعصابویراستهی: گرگ دی . کارو سوو، آون فلاناگان مترجم : تقی کیمیایی اسدیt.me/Daricheh_1#%D9%87%D8%B3%D8%AA%DB%8C%… اخلاقیات و هدف در عصر علم اعصابویراستهی: گرگ دی . کارو سوو، آون فلاناگان مترجم : تقی کیمیایی اسدیt.me/Daricheh_1
مقاله:«آسیبشناسی اسطورهشناسی در ایران»،در کتاب: #از_روزگار_خسروان، نشر نگاه معاصرt.me/Daricheh_1%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D… اسطورهشناسی در ایران»،در کتاب: #از_روزگار_خسروان، نشر نگاه معاصرt.me/Daricheh_1
