🌱 هر روز، یک درس کاربردی در دعوت و تربیت❗️اگر در عرصه‌ی دعوت، تربیت، اصلاح جامعه یا فعالیت فرهنگی ق…

📌 درک قرآن و ابزارهای دعوت در عصر حاضر!​▪️ انس با قرآن؛ روش و منش پیامبر (ص)تمام مطالعه و پژوهش پیامبر خدا (ص) خواندنِ قرآن بود؛ در نماز می‌ایستاد و قرآن می‌خواند—که حق هم همین بود. تمام تحقیقات، بررسی‌ها و کاوش‌های ایشان در تلاوت و تدبرِ قرآن خلاصه می‌شد و مطالعه‌اش همان قرائت و ترتیلِ قرآن بود.​▪️ فاصله ۱۴۰۰ ساله و ضرورت ابزارهااما ما، به اندازه ۱۴۰۰ سال از فهمِ بی‌واسطهٔ قرآن فاصله گرفته‌ایم؛ به اندازه تمام تألیفاتی که در این قرون نگاشته شده است. ما با هر تألیفی که صورت گرفته، یک گام به عقب بازگشته‌ایم؛ چرا که ناچار بوده‌ایم آن کتاب‌ها و تألیفات را هم بخوانیم.​✔️ البته آن نوشته‌ها هدفِ اصلی (مقصود بالذات) نیستند، بلکه ابزاری برای فهم قرآنند—نه اینکه با قرآن مغایرت داشته باشند، بلکه خواندن آن‌ها از سرِ ضرورت بوده است.​▪️ تنها قرائت محض کافی نیستبا این حساب، تسبیح و حمدِ ما—جز در نمازهای مغرب، عشاء، وتر و مقداری ترتیلِ قرآن در آن‌ها—دیگر صرفاً با دست گرفتن و خواندنِ محضِ قرآن حاصل نمی‌شود؛ مگر اینکه انسان به آن مرتبه‌ای برسد که تلاوتش عینِ مطالعه و تدبر باشد.​▪️ ضرورت شناخت علوم جدید و زمانه‌شناسیدر غیر این صورت، امروز انسان باید دست به کارِ خواندنِ ادبیات عرب (نحو و صرف)، علم بلاغت، اصول فقه و مطالعهٔ آزاد شود. حتی گاهی شرایطی پیش می‌آید که برای نمونه، باید فیلمی را ببیند—فیلمی که اگر آن را نبیند، در آن جامعه بیگانه و ناآگاه تلقی می‌شود، یا اینکه سود و توانمندی فراوانی در درک آن نهفته است.​✔️ گاهی لازم است به اخباری گوش فرادهد؛ چرا که اگر یک دعوت‌گر و مصلح (داعی) از رویدادها و مسائل زمانهٔ خویش غافل باشد، کی می‌تواند دعوت‌گر باشد؟! چگونه می‌تواند «بِلِسانِ قَوْمِهِ» (با زبان و منطقِ مردمِ خود) سخن بگوید، در حالی که اصلاً نمی‌داند در جامعه چه می‌گذرد؟​▪️ خطر بیگانگی با جامعه و سطحی‌نگریچنین فردِ غافلی، مانند آن یکی از «اصحاب کهف» می‌شود که وارد شهر شد؛ نه او زبان و حالِ اهل شهر را می‌فهمید و نه مردم، سخن و حالِ او را درک می‌کردند. این دیگر سخن گفتن با زبانِ قوم نیست.❗️​رفتار چنین افرادی درست مانند آن ملا است که برای یک نفر پیام فرستاده بود:«تو را به خدا به من بگو "اقتصاد توحیدی" یعنی چه؟ این جوانان از من پرسیده‌اند "اقتصاد توحیدی" چیست، لطفاً پاسخش را برایم بفرست!»❗️​یا مانند آن جلسه‌ای که چند ملا در آن حضور داشتند و بحث بر سر این بود که انسان باید بداند چگونه شبهاتِ کمونیست‌ها را پاسخ دهد؛ یکی از آنان می‌گفت:«تو را به خدا همین الان به من بگویید تا آن پاسخ‌ها را یادداشت کنم!»گویی با گفتن دو سه جمله در آن جلسه، همه چیز تمام می‌شود و او می‌تواند تمام شبهات کمونیست‌ها را رد کند...​📌 انسانی با این سطح از سطحی‌نگری، نه تنها نمی‌تواند دعوت‌گر به سوی خدا باشد، بلکه خود عاملِ ایجاد شک و تردید در حقانیتِ این دین می‌شود!!!✍ کاک ناصر سبحانی📚 منبع: درسگفتار اصول فقه🌐 @Naser_Sobhani🌱 @dawate

📌 ممکن الخطا بودن انسان؛ بصیرتی برای دعوتگران📍 نکات دعوی تربیتی - ١٧▪️ از داستانِ لغزشِ حضرت آدم (ع) علی‌رغم نهی صریح خداوند از خوردنِ میوه درخت، درس بزرگی می‌آموزیم و آن «قابلیتِ انسان برای وقوع در گناه و خطاست». این ویژگی، بخشی از طبیعت و سرشتِ بشر است؛ چرا که خداوند انسان را به گونه‌ای آفریده که در وجود او تمایلات، رغبت‌ها و غرایزی نهفته است که گاه او را به سوی لغزش می‌کشانند.▪️ شیطان با شناختِ همین لایه‌های درونی، از راهِ وسوسه وارد می‌شود تا این غرایز را از مسیر درست منحرف کند. در ماجرای آدم (ع)، ابلیس بر غریزه‌ی «جاودانگی» و «میل به بقا» دست گذاشت و به دروغ ادعا کرد که خوردن از آن درخت، عمرِ ابدی به دنبال دارد. این نشان می‌دهد که حتی کامل‌ترین انسان‌ها نیز در معرضِ کیدِ شیطان و لغزشِ ناشی از غرایز هستند. ▪️ حقیقتِ «تسلیم در برابر خدا» (اسلام) به معنای سرکوبِ غرایز نیست، بلکه به معنای مهار کردن و جهت‌دهی به آن‌ها بر اساسِ احکامِ الهی است. هرگاه انسان اجازه دهد که «هوی و هوس» (تمایلاتِ خارج از چارچوب شرع) بر او حاکم شود، در واقع از مرزهایِ بندگی خارج شده است. قرآن کریم کسانی را که بر تمایلات نفسانی خود غلبه می‌کنند ستوده و بهشت را پاداش آنان دانسته است، و در مقابل، پیروی از «هوی» را مایه گمراهی معرفی می‌کند.📚 منبع: المستفاد من قصص القرآن للدعوة والدعاة، الباب الأول (ما يستفاد مما يتعلق بآدم عليه السلام) ✍ عبد الكريم زيدان📝 تدوین: نوگرا #المستفاد🌱 @dawate 💡 نکته دعوی (تحلیل و استخراج کاربردی)موضوع: داعی و مدیریت واقع‌بینانه‌یِ خطاهایک دعوتگر موفق، کسی است که «انسان» را با تمام ضعف‌ها و قوت‌هایش می‌شناسد. اگر تصور کنیم که خودمان یا مخاطبانمان باید موجوداتی ماورایی و معصوم باشیم، با اولین خطا دچارِ سرخوردگی و توقف در مسیرِ دعوت می‌شویم.✔️درس بزرگ: فهمِ «ممکن الخطا بودنِ انسان» به داعی دو قدرتِ بزرگ می‌دهد:۱. سعه‌ی صدر در برخورد با گناهکاران: وقتی بدانیم لغزش در طبیعتِ بشر است، به جایِ طرد کردنِ افرادِ خطاکار، با مهربانی دستِ آن‌ها را می‌گیریم تا دوباره به مسیر بازگردند. ۲. هوشیاریِ دائمی نسبت به خود: هیچ‌گاه نباید تصور کنیم که چون در مسیرِ دعوت هستیم، از وسوسه‌های شیطان مصونیم. شیطان برای هر کسی، لباسی از جنسِ غرایزِ همان شخص می‌دوزد. + هنرِ یک دعوتگر این است که «خطاپذیری» را به رسمیت بشناسد، اما «توبه و اصلاح» را به عنوان استراتژیِ اصلیِ خود برگزیند.

📌نکات ریز دعوتگری▪️در کلاس نوجوانان، از همه کم‌سن‌تر است؛ اما باهوش، زیرک و خوش‌صدا. اگر دل به کار بدهد، خوب درس می‌خواند، عالی حفظ می‌کند و بی‌اشکال تلاوت می‌کند.مربی تجوید، طراحی و تصحیح آزمون‌ها را به من سپرده بود.▪️هر بار که برگه‌اش را می‌دیدم، نامش را «هری پاتر» نوشته بود. مثل بسیاری از نوجوان‌های این روزگار، که شخصیت‌های خیالی آرام‌آرام جای قهرمان‌های واقعی را در ذهنشان می‌گیرند.بار اول، روی برگه نوشتم: «آفرین هری پاترم!» نخواستم همان ابتدا پای نصیحت بنشینم.بار دوم هم همان نام را نوشت، باز چیزی نگفتم و بی‌تفاوت از کنارش گذشتم.تا آزمون سوم...▪️این بار نام واقعی‌اش را جست‌وجو کردم. در زبان‌های مختلف، زیباترین معنایش را پیدا کردم و بالای برگه برایش نوشتم و در آخر اضافه کردم:تا امروز نمی‌دانستم نامت این‌همه زیبایی را در خود جای داده است... درست شبیه خودت، خوش‌صدای من...▪️برگه‌ها را که پس دادم وقتی نوشته را خواند سکوتی در چهره‌اش نشست؛ سکوتی که از هر پاسخی رساتر بود. من هم چیزی نگفته وانمود کردم که حتی این سکوتت را ندیده‌ام.دیروز میان برگه‌ها چشمم دوباره به برگه‌ی او افتاد.بالای صفحه کنار پرسش‌ها با خطی مرتب نوشته بود:هانا...▪️ فهمیدم همیشه راه اصلاح از تذکر نمی‌گذرد؛ گاهی کافی‌ست زیبایی حقیقت را نشان بدهی تا دل، خودش آن را انتخاب کند...🌱 @dawate

📌 روش انبیا و پیامبران علیهم‌السلام در گفت‌وگو و دعوت به سوی خداگفت‌وگوی انبیا و رسولان علیهم‌السلام ویژگی‌های متعددی داشت:▪️ آغاز دعوت با توحید.▪️ به‌کارگیری استدلال عقلی.▪️ مخاطب قرار دادن فطرت.▪️ یادآوری تاریخ و سرگذشت پیشینیان.▪️ بیان نعمت‌های خداوند.▪️ پیوند دادن ایمان با مصالح و خیر انسان.▪️ شکیبایی در برابر اتهام‌ها.▪️ نپذیرفتن مزد و منفعت شخصی.▪️ استفاده از سخن نرم و ملایم.▪️ پایبندی استوار به حق، بدون خشونت و تندخویی.📖 خطاب پیامبرانخطاب نبوی چنین بود:﴿إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ ۝ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ ۝ وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴾[شعراء: ۱۰۷–۱۰۹]«من برای شما پیامبری امین هستم؛ پس از خدا پروا کنید و از من اطاعت نمایید. و در برابر این دعوت، هیچ مزدی از شما نمی‌خواهم؛ پاداش من جز بر عهده پروردگار جهانیان نیست.»▪️ خداوند درباره شیوه سخن گفتن موسی و هارون علیهماالسلام با فرعون نیز فرمود:﴿فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَيِّنًا لَعَلَّهُ يَتَذَكَّرُ أَوْ يَخْشَىٰ﴾[طه: ۴۴]«پس با او سخنی نرم بگویید؛ شاید پند گیرد یا بیمناک شود.»💎 خطاب و گفت‌وگوی پیامبران، میان استواریِ اصل و نیکوییِ شیوه، و میان روشنیِ حق و رحمت نسبت به مخاطب، جمع می‌کرد.✍ علی محمد صلابی📚 المختصر في سيرة سيد البشر📝 تدوین: نوگرا🌱 @dawate

📌 انواع ارتباط با مردم برای دعوت به توحید خداوند!▪️سه نوع ارتباط وجود دارد که پیامبر ﷺ و یارانش برای دعوت مردم به سوی خداوند از آن استفاده می‌کردند:۱. ارتباط فردیارتباطی که میان افراد، به واسطه خویشاوندی، دوستی یا مانند آن شکل می‌گیرد.۲. ارتباط گروهیارتباطی که در مکان‌های عمومی صورت می‌گیرد؛ مانند انجمن‌ها و محل‌های گردهمایی خویشاوندان.۳. ارتباط جمعیارتباطی که در مناسبت‌ها، موسم حج و دیگر اجتماعات و اماکن مقدس شکل می‌گیرد.📌 شیوه‌های دعوت پیامبر ﷺاما شیوه‌های دعوتی‌ای که رسول خدا ﷺ برای دعوت مردم به سوی خداوند به کار می‌گرفت، عبارت‌اند از:۱. شیوه گفت‌وگو و مذاکرهمانند گفت‌وگوی ایشان با بزرگان مکه، هنگامی که آنان در پشت کعبه گرد هم آمدند.۲. دیدار با قبایل و بزرگان آنانیکی از شیوه‌های پیامبر ﷺ، دیدار و گردهمایی با قبایل و رؤسای آنان برای دعوتشان به سوی خداوند متعال بود.ایشان به سراغ قبایل و تیره‌های مختلف عرب می‌رفت و با حکمت و نرمی آنان را به دین خدا دعوت می‌کرد و گاه برای این منظور به سوی آنان سفر می‌نمود؛ مانند سفر ایشان به طائف برای دعوت قبیله بنی‌ثقیف به اسلام.۳. دعوت از طریق دیدار با هیئت‌ها و نمایندگانرسول خدا ﷺ با هیئت‌هایی که برای آگاهی از حقیقت و پرسش درباره مسائل دشوار و مبهم نزد ایشان می‌آمدند، دیدار و گفت‌وگو می‌کرد؛ مانند هیئت مسیحیان حبشه و نیز هیئت اوس و خزرج که در عقبه با ایشان بیعت کردند و متعهد شدند از او حمایت و دفاع کنند.۴. فرستادن نامه و دعوتگرانیکی دیگر از شیوه‌های دعوت پیامبر ﷺ، فرستادن نامه و دعوتگران به سوی قبایل و فرمانروایانی بود که از ایشان دور بودند.از جمله، عمرو بن امیه را نزد نجاشی فرستاد و پس از نخستین بیعت عقبه، مصعب بن عمیر را به عنوان آموزگار و معلم به مدینه فرستاد.✍ علی محمد صلابی📚 المختصر في سيرة سيد البشر📝 تدوین: نوگرا🌱 @dawate

✔️رهگذران دعوت وتربیت و قرآن▪️بر کسانی که در عرصهٔ دعوت و تربیت فعالیت می‌کنند، واجب است که با تأمل در هر بخش از هدایت و هر سوره از قرآن، و با توجه به ویژگی‌های مفردات و ترکیبات آن، به مراد و محور آن پی ببرند؛ سپس از رهگذر شناخت محور، به سبب نخستین نزول آن، که جزئی از واقعیت زندگی فردی یا اجتماعی آن روزگار بوده است، دست یابند؛ و هرگاه هر یک از آن اسباب بار دیگر پدید آید، واسطهٔ تکرار هدایتِ مربوط به آن شوند و آن را تبلیغ کنند.✍ کاک ناصر سبحانی📚 منبع: مقدمه تفسیر برخی از سوره‌های قرآن🌐 @Naser_Sobhani