پیشینۀ گمرک دهلرانگمرک دهلران، در سال ۱۳۰۵ خورشیدی/۱۹۲۶ میلادی، در دورۀ پهلوی اول و بهوسیله آرتور…
انتشار: 2026/08/19 13:11 UTCدریافت: 2026/08/20 00:55 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/20 00:55 UTC
پیشینۀ گمرک دهلرانگمرک دهلران، در سال ۱۳۰۵ خورشیدی/۱۹۲۶ میلادی، در دورۀ پهلوی اول و بهوسیله آرتور میلسپو، به دلیل موقعیت راهبردی دهلران و رفتوآمد مردم دهلران، درهشهر و آبدانان به عراق، تأسیس شد. گفته شده است که نخستین ریاست آن را، میرزا احمدخان پورسردار، رئیس مالی پشتکوه، بر عهده داشت و پس از او، سروان لطیف شاملوی اردبیلی (شاملوک) مسئولیت گمرک و مرزبانی دهلران را عهدهدار شد. در دورۀ وی، به سبب برقراری امنیت در منطقه و مرزها، گروهی از عشایر عراق، از جمله عشیرۀ ناصرداخل، به ایران مهاجرت و در منطقۀ باستانی بیات ساکن شدند. پس از شاملو، ریاست گمرک به فردی به نام زنگنه واگذار شد.رفتوآمد مردم دهلران به عراق برای تأمین کالاهایی مانند قند، چای، خرما، مواد غذایی و منسوجات از دورۀ قاجار رواج داشت و اوج این تجارت در سالهای ۱۳۱۳ تا ۱۳۳۰ خورشیدی بود. در پی نابودی کشتزارهای مردم بر اثر هجوم ملخ مراکشی و دشواریهای معیشتی، با صدور مجوز گمرکی، رفتوآمد مردم پشتکوه به عراق برای تأمین مایحتاج زندگی تسهیل شد.گمرک دهلران تا سال ۱۳۳۵ خورشیدی به صدور مجوز رفتوآمد مردم به عراق ادامه داد و پس از آن، تعطیل شد. تأسیس گمرک و مرزبانی، رفتوآمد عشایر را به عراق که پیشتر تا حدود زیادی آزاد و سنتی بود، تحت نظارت و قانون دولت قرار داد و بخش مهمی از تاریخ مناسبات مرزی دهلران را شکل داد.از نظر باستانشناختی، ساختمان گمرک یا مرزبانی بر روی تپهای باستانی و متعلق به دوران پیش از تاریخ ساخته شده بود که باستانشناسانی چون نیلی و رایت آن را «تپۀ ژاندارمری» نامیدهاند. در این محوطه، دستکم سه ساختمان چنداتاقه و نسبتاً بزرگ منسوب به دورۀ اوروک شناسایی شده و احتمال داده شده است که یکی از آنها در زیر بقایای ساختمان گمرک قرار داشته باشد.ساختمان گمرک در حدود ۲۵۰ متری شمال چگاسپید (قلا) قرار دارد؛ بنایی دوطبقه با ۱۴ متر طول، ۱۲ متر عرض و حدود ۹ متر ارتفاع که دیوارهای آن، حدود یک متر ضخامت داشت و از خشت خام، آجر پخته، سنگ و گچ ساخته شده بود. ساختمان دو درِب شرقی و جنوبی، تاقچههای هلالی در کنار درها و پلکانی پهن برای ارتباط دو طبقه داشت. این بنا تا سال ۱۳۵۹ خورشیدی پابرجا بود، اما پس از آن، دستخوش دگرگونی شد و تنها خاطرهای، از یکی از مهمترین بناهای تاریخی و اداری دهلران برجای ماند(برگرفته از کتاب تاریخ و تمدن سرزمینهای دهلران و آبدانان، کرم علیرضایی، انتشارات سفیر اردهال، ۱۴۰۳، ص ۱۷۱- ۱۷۳).بادرود به همگان- کرم علیرضایی ( ه . کاسیان)💯 @DehloranCity
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 249 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — 💯دهلران سیتی💯
مهم نیست چه شکلی باشیمهـربانی، تو را تبدیل به زیباترین فرددر کل دنیا می کند.🍃صبح بخیر🌹💯 @DehloranCity
کلماتی که از دل بر میآیند، هرگز بیان نمیشوند در گلو گیر میکنند و تنها در چشمها خوانده میشوند...#ژوزه_ساراماگو💯 @DehloranCity
شریعتی، نمایندهٔ مجلس: ۶۹ میلیون ایرانی خودرو ندارند💯 @DehloranCity
ادعای وزیر خزانه داری آمریکا: سختترین تحریمهای تاریخ علیه ایران اعمال خواهد شد احتمالا درگیری گسترده نظامی با ایران از سر گرفته نخواهد شد💯 @DehloranCity
هشدار سطح زرد اداره کل هواشناسی ایلام / استقرار توده هوای گرم از فردا جمعه ۳۰ مرداد لغایت چهارشنبه ۴ شهریور💯 @DehloranCity
#اطـــلاعیـه #آگهی_ترحیم «ما همه از خاکیم و به خاک برمیگردیم» با نهایت تأسف و تاثر «حمدالله رحمانی» از ایل کایدخورده، از طایفه سیرو دارفانی را وداع گفت. مراسم فاتحه خوانی مردانه و زنانه امروز دوشنبه ۲۶ مرداد ساعت ۲۰:۰۰تا ۲۲:۰۰ در حسینه اسکندری می باشد.…❖ پیام سپاس و قدردانی از همراهی شما در سوگ مرحوم حمداله رحمانیدر برابر این همه مهر و بزرگواری، واژهها برای تشکر کم میآورند.از ایل بزرگ کایدخورده و همه عزیزانی که از شهرهای مختلف استان ایلام و دیگر شهرها برای عرض همدردی و همراهی در مراسمهای مرحوم حمداله رحمانی تشریف آوردند، صمیمانه سپاسگزاریم.از مردم شریف و قدرشناس دهلران که خودجوش، پرشور و بینظیر در کنار ما حضور یافتند و همچنین از همسایگان عزیز و بزرگوارمان که با محبت، همراهی و حضور بیدریغ خود، فراتر از انتظار ما موجب دلگرمی و تسلی خاطرمان شدند، صمیمانه قدردانی میکنیم.این حضور پرمهر نشان داد که پاکی، مردانگی و خوبی یک انسان، حتی پس از رفتنش نیز در دل مردم زنده میماند.حضور شما عزیزان در این روزهای سخت، بزرگترین دلگرمی ما بود و نشان داد که این مرحوم عزیز، تنها پدر یک خانواده نبود؛ بلکه در دل بسیاری از مردم جایگاهی ارزشمند داشت.از تکتک شما که با حضور، تماس، پیام و محبت خود در کنار خانواده داغدار ما بودید، صمیمانه سپاسگزاریم.قدردان این همه محبت و بزرگواری هستیم و همراهی ارزشمندتان را هرگز فراموش نخواهیم کرد.از طرف خانواده داغدار حمداله رحمانی و سایر بستگان💯 @DehloranCity