🔴 غریب آبادی: تفاهم ایران و عمان درباره ترتیبات تنگه هرمز در آستانه نهایی شدن است/ تفاهم با عمان به…
انتشار: 2026/08/05 17:40 UTCدریافت: 2026/08/07 07:45 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 07:45 UTC
🔴 غریب آبادی: تفاهم ایران و عمان درباره ترتیبات تنگه هرمز در آستانه نهایی شدن است/ تفاهم با عمان به معنای باز شدن تنگه هرمز نیستمعاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه:هدف ما در مذاکرات، تأمین منافع و امنیت ملی ایران است. اکنون بیش از سه هفته است که با دولت عمان در حال رایزنی و گفتوگو هستیم؛ هم برای تعیین ترتیبات عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز و هم برای تعیین مقدمات مربوط به ترتیبات مدیریت آیندهی تنگه هرمز؛ یعنی همان موضوعی که در یادداشت تفاهم منعقدشده موسوم به «یادداشت تفاهم اسلامآباد» نیز پیشبینی شده بود.تقاضای ما این بود که مسیرهای عبور و مرور از تنگه هرمز باید تغییر کند، زیرا مسیرهای قدیمی دیگر پاسخگوی شرایط دشوار کنونی که امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را به مخاطره انداخته است، نیست. از این رو، با تمرکز بر این مهم، گفتوگوها را با عمان آغاز کردیم.الان میتوانم بگویم آخرین وضعیت این است که تقریباً روی تمامی موضوعات مطرحشده، از جمله نقشه مسیرهای ورود و خروج ترافیک دریایی و ابعاد جانبی آن با عمان (چون موضوع تنها یک نقشه نیست)، تفاهمات اصولی انجام شده است. به عبارت دیگر، پیشرفتهای زیادی در گفتوگوها با عمان حاصل شده و این پیشرفتها در آستانه نهایی شدن قرار دارد.باز شدن تنگه هرمز الزامات خاص خود را دارد. تفاهم درباره تنگه هرمز باید صرفاً بین ایران و عمان انجام شود. دخالت خارجی در تنگه هرمز را به هیچوجه نخواهیم پذیرفت. آغاز درگیریهای جدید، ناشی از دخالت آمریکا در تنگه هرمز بود.ما در شرایطی به سر میبریم که آمریکا تمام تعهدات خود را ذیل یادداشت تفاهم اسلام آباد نقض کرد، محاصره دریایی را برگرداند، جنگ را مجدداً آغاز کرد، برابر آن یادداشت تفاهم وضعیت در لبنان به ثبات نرسیده بود و درگیریها به صورت کامل خاتمه پیدا نکرده بود. آمریکا جدیداً برخی تحریمها را علیه ایران وضع کرده و تحریمهایی را هم که موقتاً برداشته بود، بهویژه در حوزه نفتی، برگردانده است. فرآیند آزادسازی پولهای بلوکهشده ایران که در حال مذاکره بود نیز متوقف شد.اینها از جمله آن الزامات است و باید ببینیم که چه اتفاقی در این حوزهها خواهد افتاد. پس از این منظر، کاری که در حال انجام آن با عمان هستیم؛ مسیری است که در رابطه با تنگه هرمز باید انجام شود؛ چرا که این تفاهم باید صرفاً بین ایران و عمان انجام شود و ما برای هیچ کشور دیگری هیچ حقی قائل نیستیم.تفاهم جدید با عمان یک مدل جدید برای ترتیبات تنگه هرمز است که با مدل ۶۰ سال گذشته متفاوت است. کشورهای منطقه هم پذیرفتهاند ایران و عمان درباره تنگه هرمز تفاهم کنند.مفاد بند ۵ یادداشت تفاهم اسلامآباد اصول راهنما بود و خروجی نهایی محسوب نمیشد. مفاد بند ۵ یادداشت تفاهم میگفت که اگر قرار است تنگه هرمز باز شود، که آن هم بر عهده ایران گذاشته شده بود، ایران ترتیباتی را اتخاذ میکند تا تنگه برای عبور و مرور کشتیهای تجاری، به صورت رایگان فقط برای مدت ۶۰ روز، باز شود.پس توجه داشته باشید در آنجا گفته نمیشود که نقشه مسیرها چگونه باید باشد، بلکه میگوید با ترتیبات ایران انجام شود. این موضوع بسیار مهمی است و یک اصل راهنما به شمار میرود. اینکه ما در آنجا مخالفت کردیم که چرا مسیر جنوب در تنگه هرمز باز شده و حتماً باید بسته شود و حتی درگیریهای جدید نیز به خاطر همین موضوع آغاز شد، بر اساس همین اصل راهنمای ترتیبات ایرانی بود. بنابراین، ما یک اصل راهنما داشتیم، اما آنچه اکنون در حال رخ دادن است، در واقع در نظر گرفتن شرایطی است که در حال حاضر در منطقه با آن مواجه هستیم. اصول راهنما در آن یادداشت تفاهم وجود داشت اما خروجی کار، بسته به مذاکرات ایران و عمان بود. آنچه اکنون در حال تفاهم است، طبیعتاً یک مدل جدید محسوب میشود. این مدل جدید، در ادامه مدلی که ۶۰ سال اجرا میشد نیست، بلکه مسائل و شرایط روز، شرایط امنیتی پیرامون جمهوری اسلامی ایران و ترتیبات آینده که باید بر تنگه هرمز حاکم شود را در نظر میگیرد. تمامی این موارد پیشبینی شده است و حتی تغییر در این نقشهها، هرچند مسیر یک مسیر موقتی است، بالاخره بعد از ۶ دهه در حال صورت گرفتن است که این موضوع اهمیت بالایی دارد.برابر این تفاهم، مسیر شمالی که در نزدیک جزیره لارک ایجاد شده بود و مسیر جنوب که در آبهای داخلی عمان است، بسته خواهند شد، چون اینها مسیرهای کاملاً موقتی بودند. اگر این تفاهم جدید که بین ایران و عمان در حال شکلگیری است (با برآورده شدن آن الزامات) وارد فاز اجرا شود، این مسیر جدید برای عبور کشتیها اجرایی خواهد شد.بخش قابل توجهی از این مسیر جدید در آبهای سرزمینی ایران و بخشی از آن هم در آبهای سرزمینی عمان قرار دارد.@dolatebahar

