پیشتاز روایتگری در جنگ رمضانکیارنگ ضیغمی "مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی" در جنگ ۱۲ روزه نشان داده…
انتشار: 2026/07/15 07:29 UTC
پیشتاز روایتگری در جنگ رمضانکیارنگ ضیغمی "مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی" در جنگ ۱۲ روزه نشان داده است که برغم محدودیت منابع سینمای مستند، این مرکز، همواره، آمادگی راهبری و خلق آثار راهبردی را دارد. مجموعه مستندهای «ایران» تصاویری ماندگار از این مقطع جنگ را به یادگار گذاشته اند.«حالا من هم از جنگ قصه دارم»/ سعید فرجی، «آرش در قلمرو ما»/ فرهاد ورهرام، «پشت چراغ قرمز»/ مهدی باقری و «تا قبل از نتانیاهو من آشغالترین آدم دنیا بودم»/ آریان عطارپور از نمونه ده ها اثر تولیدی این مرکز است که پیرامون جنگ ۱۲ روزه به پخش رسیده اند.مرکز گسترش، با عبور از مشکلات متعدد انتظامی و امنیتی که معمولا در چنین بزنگاه هایی سیطره پیدا می کنند؛ از قبیل: مجوزهای دیرهنگام، اخلال در روند تولید، نبود بودجه و ممانعت نهادها از فیلمبرداری و ... موفق شد ده ها مستند را به ثمر برساند. آثاری که نه صرفا، به بازنمایی و روایت جنگ که به انتقال ارزشهای اخلاقی و فرهنگی و تقویت وفاق ملی هم، منجر می شوند. بدون تردید، بازآفرینی خلاقانه و پژوهشمحور" جنگ" ضرورتی است تا هم با جنگ روایتها مقابله کند و هم به هویت فرهنگی جامعه استحکام بخشد. آثاری که علاوه بر ثبت در تاریخ و حافظه جمعی، به الگوسازی برای نسل امروز و فردای کشور نیز کمک کنند.در جنگ رمضان با واقعیت هایی جدیدی برای خلق مستند روبرو هستیم. "مستندسازی از واقعیت های میدان و خیابان" .توجه به باورها و مشارکت مردم یکی از برجسته ترین محورهای آثار این حوزه می تواند باشد.خوشبختانه، از این جهت همانند جنگ ۱۲ روزه، اخبار و اتفاقات خوبی از "مرکز گسترش" به عنوان یکی از موسسات موفق سازمان سینمایی به گوش می رسد؛ مرکزی که در جنگ ۱۲ روزه هم، سربلند بیرون آمده بود و برغم بازه زمانی کوتاه برای تولید آثار، با دست پر در جشنواره سینماحقیقت ظاهر شده بود. این مرکز با پیشینهٔ و کارنامه موفق در این حوزه، و به عنوان بزرگترین حامی فیلم مستند در کشور و از متولیان حوزه تولید و پخش آثار مستند، بدون شک، نقشی مهم، اثرگذار و تسهیلگری در این زمینه داشته و دارد. در مقایسه با مراکز و مجموعه های عریض و طویل ارگانی، مرکز هم به صورت مستقیم وارد عرصه تولید و سفارش اثر پیرامون موضوعات و سوژه های خاص جنگ شد و هم با راهبری و ایجاد فضای ایجابی، ظرفیت های خودجوش این حوزه را نیز فعال کرد. همچنانکه مستندسازان با حمایت این مرکز در جنگ ۱۲ روزه در خط مقدم حضور داشته اند و بیش از ۲۰ مستند ساخته و پخش کردند، در جنگ رمضان نیز، با بهره گیری از تجربه قبلی و مشی مدیریت جهادی، از همان لحظات نخست، گروه هایی برای ثبت و ضبط تصاویر و ساخت مستند هماهنگ و بسیج شده اند. و شنیده می شود ۱۸ اثر مراحل نهایی تولید را طی می کنند و ۲۸ اثر دیگر در مراحل بررسی و آغاز تولید قرار دارند.کتابچه ای که تحت عنوان چشم انداز " جنگ رمضان" از سوی مرکز منتشر شده، نشان می دهد که مدیریت مرکز با درک ضرورت های این حوزه و مطالعه و واکاوی اولویت ها، سراغ مهم ترین اتفاقات و وقایع جنگ رفته است.از مدرسه میناب تا تاریخچه عکاسی جنگ تا جنگ رمضان، از پرتره ای شهید لاریجانی تا حمله دشمن به انستیتو پاستور، از حمله دشمن به ناو دنا و شهدای نیروی دریایی تا حمله به کلانتری خیابان نیلوفر، از تولید اپیزودهایی در باره فرایند خون رسانی پیر و جوان و زن و مرد در جنگ تا فجایع جنگ تحمیلی بر دادگستری های لارستان و لامرد، همچنین، آثار دیگری پیرامون: آسیب به کاخ چهل ستون و نقاشی های جنگ چالدران ، حمله به اشیای تاریخی کاخ گلستان و دیگر ابنیه های تاریخی، جستجوی عشایر کهکیلویه و بویر احمد برای یافتن خلبان آمریکایی ، مستندنگاری جنگ در سواحل جنوب از سوله های مواد غذایی و آب، رفتارهای اجتماعی و انسجام ملی مردم در جنگ، تخریب پل B2 کرج و جنایت جنگی و ده ها موضوع دیگر. انتظار می رود این مرکز حرفه ای سینمای مستند در چنبره تولیدات شتابزده از نوع آثار تهیه شده ارگانی و گزارش سازی رسانه ملی گرفتار نشود تا شاهد مجموعه ای ماندگار و خلاق در حوزه "خلق روایت ها" از جنگ تحمیلی رمضان باشیم. انتظار این است که اساسا، سینمای دفاع مقدس تلاش کند تا روحیه جمعی و انسجام اجتماعی را که امروز در جای جای این سرزمین پهناور تجلی دارد در قاب تصویر ثبت کند تا مخاطب درک بهتری از ارزشهای مقاومت ملی پیدا کند.با تغییر نسلها و افزایش فاصله زمانی از این دوران، انتقال واقعیتهای جنگ به نسل جوان یکی از مهمترین چالشهای سینماگران و هنرمندان و اهل فرهنگ است.t.me/donyayecinemahttp://donyayecinema.ir
