⸻🌺 چرا در بعضی خانوادهها همیشه یک نفر «سپر بلا» میشود؟📌 شاید خانوادهای را دیده باشید که هر مشکلی…
انتشار: 2026/07/29 06:06 UTCدریافت: 2026/08/01 15:17 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 15:17 UTC
⸻🌺 چرا در بعضی خانوادهها همیشه یک نفر «سپر بلا» میشود؟📌 شاید خانوادهای را دیده باشید که هر مشکلی پیش میآید، انگشت اتهام همیشه به سمت یک نفر میرود.«اگر او نبود، زندگیمان آرام بود.»«همه دردسرها از او شروع میشود.»«همیشه تقصیر خودش است.»اما آیا واقعاً مشکل فقط همان یک نفر است؟🔹 در خانوادهدرمانی، مفهومی به نام «فرزند قربانی» یا «سپر بلا» (Scapegoat) وجود دارد. این اصطلاح به عضوی از خانواده اشاره میکند که بهطور مداوم مسئول مشکلات، تنشها یا ناکامیهای خانواده شناخته میشود؛ حتی زمانی که عوامل اصلی مشکل جای دیگری هستند.🔹 در چنین خانوادههایی، سرزنش کردن یک نفر گاهی باعث میشود اعضای خانواده مجبور نباشند با مشکلات واقعی خود روبهرو شوند؛ مانند اختلافهای زناشویی، سبک فرزندپروری ناسالم، مشکلات حلنشده یا فشارهای روانی.🔹 برای مثال، ممکن است نوجوانی پرخاشگر یا افت تحصیلی پیدا کند. خانواده تمام تمرکز خود را روی «اصلاح او» میگذارد، در حالی که سالها تعارض شدید بین والدین، مرزهای نامشخص یا فضای پرتنش خانه نادیده گرفته میشود.🔹 پژوهشها نشان میدهد کودک یا نوجوانی که در نقش «سپر بلا» قرار میگیرد، بیشتر در معرض کاهش عزتنفس، اضطراب، افسردگی، احساس شرم مزمن و مشکلات ارتباطی در بزرگسالی قرار دارد. او ممکن است بهتدریج باور کند که واقعاً «مشکل خانواده» است.🔹 نکته مهم این است که «سپر بلا» بودن به معنای بیاشتباه بودن آن فرد نیست. ممکن است او هم رفتارهای مشکلساز داشته باشد؛ اما خانواده با تمرکز افراطی بر او، از دیدن سهم سایر اعضا و الگوهای ناسالم ارتباطی غافل میشود.🔹 در خانوادهدرمانی، هدف پیدا کردن مقصر نیست؛ بلکه شناخت چرخههایی است که باعث میشوند یک نفر همیشه بار مشکلات را به دوش بکشد.✅ اگر در خانوادهای همیشه فقط یک نفر مقصر شناخته میشود، شاید زمان آن رسیده باشد که به جای پرسیدن «مشکلِ این فرد چیست؟» بپرسیم:«چه اتفاقی در کل خانواده در حال رخ دادن است که همه مشکلات روی دوش یک نفر افتاده است؟»📚 منابع:Minuchin, S. (1974). Families and Family Therapy.Bowen, M. (1978). Family Therapy in Clinical Practice.Goldenberg, H., & Goldenberg, I. (2012). Family Therapy: An Overview.Nichols, M. P. (2021). Family Therapy: Concepts and Methods.─═हई @DrAzartash ईह═─


