ایران نیز مانند عراق نیازمند یک اقدام انقلابی است.دراین نوشتار یک فرد خاص یا یک گروه وجناح خاصی مور…
انتشار: 2026/06/30 20:31 UTC
ایران نیز مانند عراق نیازمند یک اقدام انقلابی است.دراین نوشتار یک فرد خاص یا یک گروه وجناح خاصی مورد نظر نیستند ، اما به عنوان یک پیشنهاد که شاید حرف دل خیلی از ایرانیان باشد،وبه عنوان یک خواسته ملی مطرح شود واگر مسئولان قوه قضائیه ودیگر نهادهای مربوطه چنین تصمیمی بگیرند وعلنی کنند ،بدون شک آثار ایجابی ومثبت آن در ایجاد اعتماد وکم کردن فاصله دربین مردم ونظام بسیار تاثیرگذار خواهد بود.بدون شک فساد امروزه درکشورهای خاورمیانه یک پدیده ای نه تنها مخفی وزیر پوستی نیست ،بلکه بسیار علنی هم هست وبانک های اروپایی می توانند بهترین شاهد باشند.البته پرداختن به مسأله فساد سیستمی در کشورهای منطقه ،نیازمند رویکردی چند جانبه است که می طلبد به علل وعوامل ساختاری وآثار ونتایج آن توجه کرد.اینکه چرا برخی از مدیران ومسئولان دچار چنین کارهای مضر وزیان آور می شوند عوامل مختلفی دارد که از کمبودهای مالی وفقر وعقده های دوران کودکی گرفته تا عدم تربیت صحیح، نبودن قوانین قاطع ،عدم نظارت لازم، عدم شفافیت در برخوردهای قضائی، وابستگی به مراکز قدرت ،حرص وطمع، عدم اطمینان به آینده ورقابت های مالی وخیلی از عوامل دیگر زمینه را برای رشد چنین آفت ها وقارچ ها در زمین دولت وحکومت فراهم می کند.آزادی مفسدان اقتصادی ومانوردادن در جامعه واستفاده از رانت های مختلف در داخل وخارج ،در جلو چشم خیلی از شهروندان می تواند عوارض وآثار منفی زیادی داشته باشد،که یکی از آنها به خطر افتادن امنیت ملی است.امروز فساد مالی وادارینه تنها یک تخلف فردی محسوب نمی شود ،بلکه می تواند امنیت شهروندی وملی را به خطر اندازد ،وقتی که افرادی به خاطر قرار گرفتن در موقعیت شورای شهر،نمایندگی مجلس مدیر کل، وزیر و....قرار می گیرد ومگسان دور شیرینی به خاطر منافع خود ،این افراد را نیز آلوده می کنند ،موجب می شود بودجه عمومی وپول بیت المال به جیب عده ای خائن سرازیر شود که در نتیجه پایه های اعتماد عمومی ضعیف وفرایند توسعه دچار اختلال شود. همین زخمی که در عراق امروز سرباز کرده ونخست وزیر جدید مجبور شد تا با فرود آوردن نشتری برخی از متعفنان را شناسایی وتسلیم عدلیه کند. البته این اقدام ناگهانی نبود ،بلکه حاتم بخشی متهمان به ویژه تحت لوای مذهب خود به خود موجب نگرانی مردم وافزایش اعتراضات وبحران مشروعیت وبه تعویق افتادن انتخاب نخست وزیر می شود.درکشور ما نیز یکی از علل نارضایتی مردم وشکاف بین ملت وحاکمیت همین سوءاستفاده هاست. چرا یک بار شعار خلیفه دوم عمرفاروق مطرح نمی شود که از کجا آورده ای؟،چرا این شعار درباره نمایندگان مجلس، وزرا ،قضات ودیگر مدیران از اول انقلاب اجرا نمی شود تا تفاوت فاحش زندگی قبل از مسئولیت برای مردم مشخص شود.فساد مالی مسئولان تنها به بیت المال وحقوق مردم مربوط نمی شود بلکه فرصت توسعه را از دلسوزان می گیرد ،چون مدیران دزد هیچ وقت به دنبال رشد وتوسعه نیستند ،زیرا هرچه توسعه در جوانب مختلف اتفاق بیفتد ،بیشتر دست دزدان بیت المال که اکثرا انسان های ناتوان وضعیف هستند کوتاه می شود.تجربه عراق نشان داد که علیرغم درآمدهای نفتی سرشار ،در این چند سال کار اقتصادی وزیربنایی چشمگیری انجام نشده است ،که نمونه اش اقلیم کوردستان است که درآنجا چند خانواده گلوی اقتصاد کردستان را فشرده وصادرات پنجاه هزار بشکه نفت هم معلوم نیست به جیب چه کسانی می رود. شواهد تاریخی نشان داده که فساد مالی واداری بستر مناسبی برای رشد گروه های افراطی وقاچاق فراهم می کند ،فرار سرمایه های کلان وبه هدر رفتن منابع زمینی وزیر زمینی موجب بیکاری، فقر واعتیاد می شود. اگر فساد در کشور مانیست یک مقایسه ی سطحی در بین قبل از مسئولیت وبعد از مسئولیت صورت گیرد وآمار ی از فعالیت های مالی آنان گرفته شود تا مشخص شود که میزان فساد تا چه حدی است؟ودر پایان باید گفت امروز می طلبد در ایران نیز مبارزه با فساد به عنوان یک خواست عمومی مطرح شود.زیرا مبارزه با فساد بدون مطالبه گری عمومی امکان پذیر نیست. در عراق به سبب وجود رسانه های مختلف میزان نظارت بر مسئولان بیشتر است که متأسفانه درایران چنین فضایی وجود ندارد .امروز با توجه به افشای مفسدان در عراق ،افکار عمومی می تواند موتور محرکه ای برای اجرای قوانین قاطع وبازدارنده وبیم دهنده ی خائنان باشد. اگر پس از حوادث اخیر ،امیدوار به بهبود وضعیت واصلاح امور هستیم ، همانگونه که تاکنون کاسبان تحریم با جاروجنجال وهیاهو ونبودن یک رسانه مستقل ،خودرا اکثریت ومقتدر می دانند ،مفسدانی که در سایه رانت وارتباط بحرانی مانند چای دبش را بر زندگی مردم محروم تحمیل نموده وهنوز در پرده ابهام است ،لازم می نماید فساد ازاین به بعد به عنوان یک تابوی اجتماعی ومطالبه پاسخگویی ،گامی نخست درمسیر اصلاح وبرخورد با دانه درشت ها باشد.جلال جلالی زاده @drjalalizadeh60
