✅ اراک برای من فقط یک شهر نیست؛ مسئلهای فلسفی است. شهری که در آن، پرسشهای بنیادین درباره «هویت»،…
انتشار: 2026/08/20 23:44 UTCدریافت: 2026/08/22 05:12 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 05:12 UTC
✅ اراک برای من فقط یک شهر نیست؛ مسئلهای فلسفی است. شهری که در آن، پرسشهای بنیادین درباره «هویت»، «زمان»، «مکان»، «بدن»، «دیگری»، «سکوت»، «فراموشی»، «امید» و «شدن» قابل طرحاند. 🔻وقتی در خیابانهای اراک قدم میزنم، حس میکنم که شهر، نه فقط مجموعهای از ساختمانها و خیابانهاست، بلکه صحنهای است که در آن، پرسشهای فلسفی زندگی روزمره اجرا میشوند. این اجرا، همان چیزی است که در انسانشناسی فلسفی به آن «تجسد پرسش» میگوییم؛ اینکه پرسشها در بدن، در فضا و در رفتارهای روزمره مردم حضور دارند.✅ اراک برای من مسئلهای درباره «شدن» است؛ شهری که هنوز در حال شدن است، هنوز کامل نشده، هنوز در جستوجوی هویت است. این شدن، پرسشی فلسفی درباره ماهیت شهر است: آیا شهر چیزی ثابت است یا چیزی در حال شدن؟ 🔻اراک برای من نمونهای است که نشان میدهد شهر، شدن است؛ شدنِ بیپایان. زیبایی اراک، زیبایی «شدن» است؛ زیبایی شهری که هنوز کامل نشده، هنوز در حال ساختن خود است، هنوز در جستوجوی هویت است. این زیبایی، زیبایی ناتمامی است؛ زیباییای که در آن، شهر همچنان ادامه دارد.
پستهای تلگرام — دکتر نعمت الله فاضلی
📹 فایل تصویری گفتگوی آرته با دکتر نعمت الله فاضلی 🔹قسمت 1: دوران کودکی 🔻حجم فایل: 47.7MB، زمان: 30 دقیقه🎵 فایل صوتی گفتگوی آرته با دکتر نعمت الله فاضلی🔹قسمت 1: دوران کودکی🔻حجم فایل: 7.05MB، زمان: 30 دقیقه
📹 تماشای مجموعه ویدیوهای گفتگو با دکتر نعمت الله فاضلی 🔻آرته: دانشنامه فرهنگ و هنر معاصر ایران 🔹سایت فارسی آرته: artebox.ir/Artist/Intro/2148/%D9%86%D8%B9… 🔹سایت انگلیسی آرته:…📹 فایل تصویری گفتگوی آرته با دکتر نعمت الله فاضلی🔹قسمت 1: دوران کودکی🔻حجم فایل: 47.7MB، زمان: 30 دقیقه
دکتر نعمت الله فاضلی pinned «📹 تماشای مجموعه ویدیوهای گفتگو با دکتر نعمت الله فاضلی 🔻آرته: دانشنامه فرهنگ و هنر معاصر ایران 🔹سایت فارسی آرته: artebox.ir/Artist/Intro/2148/%D9%86%D8%B9… 🔹سایت انگلیسی آرته:…»
📹 تماشای مجموعه ویدیوهای گفتگو با دکتر نعمت الله فاضلی 🔻آرته: دانشنامه فرهنگ و هنر معاصر ایران🔹سایت فارسی آرته:artebox.ir/Artist/Intro/2148/%D9%86%D8%B9… 🔹سایت انگلیسی آرته:artebox.org/nfazeli-01%F0%9F%94%B9 کانال یوتیوب آرته:youtube.com/watch?v=S9zlWHC-UKU&list=PLN9…
📝 صادره از اراک: روایتی خودمردمنگارانه (۳) 🔻نعمت الله فاضلی، ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ ✅ اراک بهمثابه میدان تجربه زیسته: اراک برای من میدان تجربهای بود که در آن، نخستین مواجهههایم با مفاهیم انسانشناسی شهری شکل گرفت. در سالهای ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۷ که در اراک رفت و آمد…📝 صادره از اراک: روایتی خودمردمنگارانه (۴)🔻نعمت الله فاضلی، ۳۰ مرداد ۱۴۰۵✅ اراک؛ شهرِ آینده: چند سال پیش در سخنرانی که انجمن جامعه شناسی ایران در استانداری اراک برگزار کرد، به این پرداختم که اراک با همه ناهمگونیها، سکوتها و تنشهایش، هنوز شهری است که «امکان» دارد. آینده اراک در گرو روایتپذیری است؛ اینکه تجربههای زیسته مردم به حافظه جمعی تبدیل شوند. 🔻آینده اراک در گرو بازسازی هویت شهری است؛ هویتی که نه بر اساس گذشتهای یکدست، بلکه بر اساس پذیرش ناهمگونی و چندصدایی شکل گیرد. آینده اراک در گرو فضاهای عمومی است؛ فضاهایی که مردم بتوانند در آنها حضور یابند و با هم گفتوگو کنند. آینده اراک در گرو حضور زنان است؛ حضوری که ریتم شهر را تغییر میدهد. آینده اراک در گرو بدنهاست؛ بدنهایی که ریتمهای مختلف شهر را حمل میکنند. آینده اراک در گرو مهاجران است؛ مهاجرانی که میتوانند ناهمگونی را به سرمایه فرهنگی تبدیل کنند. آینده اراک در گرو امیدهای کوچک روزمره است؛ امیدهایی که در رفتارهای مردم حضور دارند و آینده را ممکن میکنند.✅ اراک و نسبت زیستن و نوشتن: در زندگی من، زیستن و نوشتن دو مسیر جدا نیستند؛ دو جریاناند که در هم میپیچند. هر بار که در خیابانهای اراک قدم زدهام، چیزی در من نوشته شده است؛ چیزی که بعدها در کتابهایم ظاهر شده است. اراک شهری است که با من مینویسد؛ شهری که در زبان، در ریتم جملهها و در ساختار روایت حضور دارد. این حضور همان چیزی است که در انسانشناسی شهری به آن بدنمندی نوشتن میگوییم؛ اینکه نوشتن فقط کار ذهن نیست، بلکه کار بدن، حافظه، فضا و تجربه است. 🔻نوشتن درباره اراک، نوشتن با اراک است؛ نوشتنی که در آن، شهر و نویسنده در یکدیگر تنیدهاند. اراک و من دو روایت جدا نیستیم؛ دو روایت در هم تنیدهایم.🔻اراک برای من آینهای است که وضعیت فرهنگی، اجتماعی، تاریخی و شهری ایران را بازتاب میدهد. در آن میتوان تنش میان سنت و مدرنیته، ناهمگونی فرهنگی، مهاجرت، فقر، سکوت، فراموشی، حضور زنان، ریتم صنعت و گسست محلهای را دید. 🔻 این شهر، نمونهای است که مسائل بنیادین انسانشناسی ایرانی را در خود جمع کرده است. اراک نشان میدهد که چگونه شهرهای ایران روایت نشدهاند، چگونه حافظه جمعی شکل نگرفته، چگونه بدنها حامل تاریخاند، چگونه فضاها معنا دارند، چگونه مهاجرت هویت را میسازد، و چگونه امیدهای کوچک روزمره آینده را ممکن میکنند. اراک برای من نه فقط موضوع مطالعه، بلکه میدان مطالعه است؛ میدانی که از آن میتوان ایران را دید.✅ در فرهنگ و شهر، مفهوم «میانبودگی» را صورتبندی کردم؛ میانبودگی میان سنت و مدرنیته، میان روستا و شهر، میان گذشته و اکنون، میان بدن و فضا. این میانبودگی را نخستین بار در اراک دیدم؛ در خیابانهایی که در آنها زمانهای مختلف در کنار هم حضور داشتند، در بدنهایی که میان ریتم صنعت و ریتم سنت در رفتوآمد بودند، در محلاتی که میان حافظه و فراموشی معلق بودند. اراک برای من نمونه روشن میانبودگی بود؛ و این میانبودگی بعدها به یکی از مفاهیم کلیدی پروژه فکری من تبدیل شد.🔻در زنانهشدن شهر، مفهوم «بدنمندی جنسیت» را صورتبندی کردم؛ اینکه چگونه حضور زنان در فضاهای عمومی، ریتم شهر را تغییر میدهد و فضا را بازتعریف میکند. این تغییر را نخستین بار در اراک دیدم؛ در خیابانهایی که حضور زنان در آنها، شهر را از وضعیت سنتی به وضعیت مدرن منتقل میکرد. این تجربه، بعدها به یکی از محورهای اصلی پروژه فکری من درباره جنسیت و فضا تبدیل شد.🔻در پشت دریاها شهری است، مفهوم «شهر بهمثابه خیال» را صورتبندی کردم؛ اینکه شهر پیش از آنکه در بیرون باشد، در ذهن ما ساخته میشود. این مفهوم را نخستین بار در کودکی، در مسیر مصلحآباد به اراک تجربه کردم؛ جایی که شهر پیش از آنکه دیده شود، در خیال ساخته میشد. این تجربه، بعدها به یکی از محورهای اصلی پروژه فکری من درباره رابطه خیال و شهر تبدیل شد.🔻در سخنرانیها و کلاسهایم، مفهوم «بدنمندی فضا» را صورتبندی کردم؛ اینکه فضا فقط دیده نمیشود، بلکه در بدن حس میشود. این مفهوم را نخستین بار در بازار اراک تجربه کردم؛ جایی که ریتم بازار، بدن را شکل میداد و بدن، فضا را معنا میکرد. این تجربه، بعدها به یکی از محورهای اصلی پروژه فکری من درباره بدن و فضا تبدیل شد.
📝 باب گفتگوی آزاد را بیش از این نبندید!🔻نعمت الله فاضلی، ۲۹ مرداد ۱۴۰۵✅ دوستان و همکاران می گویند جناب فاضلی! در جنگ، علیه متجاوزان به میدان آمدی و از ایران و ملت ایران دفاع کردی، حالا نمی خواهی از گفتگوی آزاد هم دفاع کنی؟ مدتی است تنگناها برای گفتگو در حوزه عمومی بیشتر شده است، حتی "رسانه آزاد" را هم تعطیل کرده اند. 🔻 گفتم تمام عمر فکری ام برای توسعه گفتگوی آزاد و گسترش حوزه عمومی و ارتقای مشارکت مردم و مشارکت مدنی صحبت کرده ام و نوشته ام؛ اما دریغ از اندکی اثرگذاری، دریغ از گوش شنوا. ✅ گفت بالاخره در این حکومت افراد و گروه هایی هم هستند که برای آزادی و گفتگوی آزاد حرمت قایل هستند؛ برای آنها بنویس. 🔻گفتم چشم می نویسم. می نویسم رسانه آزاد را آزاد کنید و اجازه دهید کمی باد بیداری و خردورزی و آزادی بوزد. شما و همه سودش را می برند. از من پیرمرد بشنوید. 🔻 من می دانم که اگر اندکی امید و آزادی در بیان اندیشه و اندکی فضای بازتر ایجاد شود، بیشتر از بمب اتم قدرت بازدارندگی برای کشور خواهد داشت و دشمنان پلید صهیونیستی و امریکایی هرگز طمع به عصر حجر بردن تمدن ایران را نخواهند کرد.✅ با نومیدی این یادداشت را می نویسم، اما همیشه معتقدم در نومیدانه ترین موقعیت ها هم امید هست و می توان به امکان های تازه اندیشید. امیدوارم آنان که رسانه های آزاد را می بندند، به آزادی رسانه ها و سودهایش برای خودشان هم اندیشه کنند.