از رسانهها /مالیات نااطمینانیدکتر علی فرحبخش اقتصاددان در روزنامه دنیای اقتصاد نوشت:🔹در ادبیات اقت…
انتشار: 2026/07/27 05:53 UTC
از رسانهها /مالیات نااطمینانیدکتر علی فرحبخش اقتصاددان در روزنامه دنیای اقتصاد نوشت:🔹در ادبیات اقتصاد سیاسی، وضعیتی وجود دارد که شاید از جنگ پرهزینهتر و از صلح کمبازدهتر باشد؛ وضعیتی که در آن نه گلولهها بهطور مستمر شلیک میشوند و نه اطمینان لازم برای بازگشت اقتصاد به مسیر عادی شکل میگیرد. این همان وضعیت «نه جنگ، نه صلح» است؛ وضعیتی که شاید در عرصه دیپلماسی نشانهای از کنترل بحران تلقی شود، اما در عرصه اقتصاد به معنای استمرار نااطمینانی است. اقتصادها بیش از آنکه از خود بحران آسیب ببینند، از تداوم ابهام آسیب میبینند.🔹اقتصاد ایران امروز با چنین وضعیتی روبهرو است. فعال اقتصادی هر روز اخبار سیاسی و امنیتی را رصد میکند تا بداند آیا باید برای توسعه سرمایهگذاری برنامهریزی کند یا برای مدیریت بحران. در چنین فضایی، تصمیم اقتصادی به جای آنکه بر پایه محاسبات سود و زیان گرفته شود، تابع برآورد ریسکهای سیاسی میشود. این همان تغییری است که رشد اقتصادی را از درون فرسوده میکند.🔹اقتصاددانان این پدیده را «مالیات نااطمینانی» مینامند؛ مالیاتی که دولت آن را وضع نمیکند، اما همه فعالان اقتصادی آن را میپردازند. این مالیات در قالب افزایش نرخ بازده مورد انتظار، افزایش هزینه سرمایه، کاهش افق برنامهریزی، رشد تقاضا برای داراییهای امن و کاهش سرمایهگذاری مولد ظاهر میشود. نتیجه نیز روشن است؛ کاهش نرخ رشد بالقوه اقتصاد.🔹اقتصادها بیش از آنکه از وقوع بحران آسیب ببینند، از تداوم بلاتکلیفی فرسوده میشوند. جنگ، هرچند پرهزینه و ویرانگر است، در نهایت نقطه آغاز و پایان دارد. صلح نیز افق روشنی برای تصمیمگیری و سرمایهگذاری فراهم میکند. اما وضعیتی که نه جنگ است و نه صلح، اقتصاد را در میانه ابهام نگاه میدارد؛ وضعیتی که در آن نه امکان برنامهریزی بلندمدت وجود دارد و نه چشمانداز روشنی برای بازگشت ثبات.🔹اقتصاد ایران اکنون با چنین شرایطی روبهرو است. فضایی که در آن خطر تشدید تنشهای ژئوپلیتیک همچنان وجود دارد، اما در عین حال نشانهای قطعی از ورود به یک درگیری تمامعیار یا دستیابی به توافقی پایدار نیز دیده نمیشود. این وضعیت، صرفنظر از تحولات سیاسی و امنیتی، پیامدهای اقتصادی مهمی دارد که شاید در کوتاهمدت کمتر دیده شوند، اما در بلندمدت میتوانند هزینههایی بهمراتب بیشتر از یک شوک مقطعی بر اقتصاد تحمیل کنند.\.💰 @Econ_Fouri



