🟥 آیا روایت فقر از اندازه‌گیری فقر اثرگذارتر است؟✍️ محمد طاهری/ سردبیر🔹دکتر فرهاد نیلی از جمله اقتص…

🟥برای رفع و حل مشکل بودجه دولت لازم است یک مقدار از هزینه‌های زائد کم بشود ابتهاج گفت:« شماها پول را می‌خواهید نفله بکنید»✍🏻فاطمه نصیری🔺دنیای اقتصاد: غلامرضا مقدم در اواخر دهه 1340 و اوایل دهه 1350 قائم‌مقام و معاون سازمان برنامه و بودجه کشور بود. او خاطره‌ای را درباره اختلاف دولت و سازمان برنامه بر سر بودجه عمرانی و بودجه جاری کشور، در دوره نخست‌وزیری منوچهر اقبال به ثبت رسانده است. مقدم در این باره می‌گوید:« در بودجه‌ عادی دولت هزینه‌هایی بود که قاعدتا می‌بایستی در داخل بودجه عمرانی کشور باشد که پیشنهاد من این بودکه آنها بیاید به بودجه عمرانی و بالعکس در بودجه عمرانی مقادیر زیادی هزینه‌های عادی بود که سرمایه‌گذاری نبود و اینها بایستی منتقل شود به بودجه عادی دولت. بنابر این اگر هزینه‌های زائد بودجه عادی دولت کاهش داده می‌شد و هزینه‌هایی از نوع عمرانی بودجه عادی به بودجه عمرانی منتقل می‌شد و یک مقدار هم مالیات‌ها افزایش داده می‌شد بودجه عادی را می‌توانستیم متعادل کنیم بدون اینکه احتیاجی به کاهش سهم بودجه عمرانی از درآمد نفت باشد.🔺در آن زمان مالیات بر درآمد تقریبا وصول نمی‌شد و مقاطعه‌کاران و صاحبان صنایع و غیره که درآمدهای سرشاری داشتند تقریبا مالیاتی به دولت نمی‌پرداختند. نسبت مالیات بر درآمد و مالیات بر شرکت‌ها به تولید ناخالص ملی رقم فوق‌العاده پایینی بود. به طور خلاصه من به آقای ابتهاج توصیه کردم که برای رفع و حل مشکل بودجه دولت لازم است یک مقدار از هزینه‌های زائد کم بشود، یک مقدار هم مالیات‌های جدید و اضافی وصول شود. ایشان از من خواستند که در جلسه‌ای که قرار بود در دفتر نخست‌وزیر درباره بودجه تشکیل شود شرکت و این نظرات را ابراز کنم. بنابراین خود آقای ابتهاج و من در این جلسه شرکت کردیم با حضور نخست‌وزیر و وزیر دارایی.» 🔺در این جلسه درخواست دولت در زمینه تخصیص بودجه بیشتر به این نهاد با واکنش ابتهاج که به تندخویی شهر داشت مواجه می‌شود. مقدم در ادامه خاطرات خود توضیح می‌دهد:« . منظور از این جلسه این بود که یک راه حلی برای مشکل دولت و سازمان برنامه پیدا شود. آقای وزیر دارایی در آن جلسه گفت هیچ راهی نیست جز اینکه از درآمد نفت حداکثر ۶۰ درصد به سازمان برنامه داده شود و ۴۰ درصد به بودجه عادی دولت تخصیص داده شود. آقای ابتهاج که طبق معمول اجازه نمی‌داد کسی به حریم سازمان برنامه تجاوز کند خیلی عصبانی شد که آخر اینکه نمی‌شود، شماها پول را می‌خواهید نفله بکنید به قیمت کاهش بودجه عمرانی کشور و سپس به آقای نخست‌وزیر گفت که آقای مقدم در این زمینه یک مطالعاتی کرده‌اند و اگر میل داشته باشید ایشان نظریات‌شان را بگویند. بعد از من خواست نظراتم را اظهار کنم. 🔺من گفتم به هیچ وجه صلاح نیست که از درآمد نفت سهم بیشتری برای بودجه عادی تخصیص داده بشود. این سرمایه مملکت است، درآمد نفت در حقیقت درآمد نیست یک نوع سرمایه است که از زیر زمین در‌می‌آید و این اگر تبدیل به سرمایه‌گذاری بشود برای مملکت چیزی می‌ماند؛ اگر صرف هزینه‌های عادی بشود از بین می‌رود و شما یک سرمایه را تبدیل کرده‌اید به یک هزینه‌ عادی و این مصلحت نیست. ولی راه‌هایی هست که بتوان کسر بودجه عادی را تعدیل کرد. اول اینکه انتقالاتی بین بودجه عادی و بودجه عمرانی بشود و بعد هم مالیات‌ها افزایش پیدا کند. وقتی من موضوع مالیات‌ها را گفتم مرحوم ناصر وزیر دارایی خطاب به نخست‌وزیر گفت نه قربان به هیچ‌وجه امکان وصول مالیات بیشتر نیست.»@economistfarsi

🟥 اوپک: تولید نفت ایران افزایش یافت🔹اوپک در جدیدترین گزارش ماهانه خود بر اساس داده‌های منابع ثانویه، اعلام کرد تولید نفت ایران در ژوئیه، به میزان ۲۶ هزار بشکه در روز افزایش یافت و به ۲.۴۷۸ میلیون بشکه در روز رسید.🔹طبق داده‌های این گزارش تولید شرکای اوپک در گروه اوپک پلاس در ژوئیه، با ۲۳۵ هزار بشکه در روز کاهش، به ۱۴.۰۲۴ میلیون بشکه در روز رسید. 🔹مجموع تولید نفت اوپک و متحدانش در اوپک پلاس در ماه میلادی گذشته، به ۳۷.۶۵۵ میلیون بشکه در روز رسید و ۱.۴۲۴ میلیون بشکه در روز افزایش ماهانه نشان داد.@economistfarsi

🟥گازوئیل تراز شد / آیا نسخه رفع کسری ‌گازوئیل در مورد بنزین هم قابل اجراست؟🔹ایران پس از سال‌ها وابستگی، با ترکیب افزایش تولید، مدیریت مصرف و مقابله با قاچاق موفق به توقف واردات گازوئیل شد. 🔹اما بازار بنزین با وجود تولید ۱۱۵ میلیون لیتر، همچنان با کسری روزانه ۱۵ میلیون لیتری روبه‌رو است. 🔹تفاوت اساسی در ماهیت مصرف است؛ گازوئیل در بخش‌های صنعتی و حمل‌ونقل سنگین قابل‌رصد است، اما مصرف بنزین به دلیل گستردگی خودروهای شخصی، کیفیت پایین ناوگان و ضعف حمل‌ونقل عمومی، ساختاری و غیربهینه است.🔹تجربه گازوئیل نشان می‌دهد افزایش عرضه به‌تنهایی کافی نیست. برای بنزین، به دلیل حساسیت اجتماعی بالا، صرفاً سیاست‌های پالایشی کارساز نخواهد بود. 🔹تراز پایدار در بازار بنزین نیازمند یک بسته سیاستی جامع شامل نوسازی ناوگان، توسعه حمل‌ونقل عمومی، گسترش CNG و اصلاح اقتصاد مصرف سوخت در کنار افزایش تولید است.🔹بدون اصلاح ساختار مصرف، تولید بیشتر تنها راه‌حلی مقطعی خواهد بود و کسری دوباره بازمی‌گردد.@economistfarsi

🟥زمستان تاریک کی‌یف در سایه اشتباهات مرگبار غرب✍🏻کسری غفوری🔹 روند دفاع اوکراین در جنگ با روسیه با چالش‌هایی در زمان‌بندی همراه بوده است. این تاخیرها مانع از آن شد که کی‌یف بتواند موقعیت میدانی خود را به نتیجه‌ای تعیین‌کننده تبدیل کند و در نهایت به طولانی‌تر شدن این نبرد فرسایشی انجامید.🔹بررسی‌ها حاکی از آن است که تصمیمات متحدان غربی اوکراین در این روند تاثیرگذار بوده و احتمال تداوم این رویه در تصمیم‌گیری‌های آتی نیز وجود دارد.🔹تصمیم غیرمنطقی واشنگتن برای آغاز یک جنگ علیه ایران، ذخایر موشک‌های رهگیر پاتریوت آمریکا را به شدت کاهش داد. این موشک‌ها تنها سیستم در دسترس اوکراین برای سرنگونی مداوم موشک‌های بالستیک بودند. 🔹درست در زمانی که پوتین با افزایش تولیدات نظامی خود، بنادر و شهرهای اوکراین را هدف قرار می‌دهد، ذخایر پاتریوت کی‌یف به پایان رسیده است. در یکی از حملات اخیر، تمامی موشک‌های بالستیک شلیک شده از سد دفاعی اوکراین عبور کردند و ده‌ها کشته و مجروح بر جای گذاشتند.@economistfarsi

🟥دنیا برای AI به کدام سمت و سو کشیده می‌شود؟ هوش مصنوعی؛ انسانی، خیلی انسانی✍حسین موسوی🔹چه اتفاقی می‌افتد وقتی یک لیوان را از روی میز می‌اندازید؟ از چت‌جی‌پی‌تی بپرسید و توضیح گام به گام دریافت خواهید کرد: چگونه گرانش ظرف را در امتداد یک «مسیر سهموی» شتاب می‌دهد، چرا می‌تواند بشکند.🔹اگر از دختر ۳ ساله‌ام بپرسید، او کمتر به جزئیات دقیق اهمیت می‌دهد: «خرد می‌شود و همه جا را آب فرا می‌گیرد!» وقتی صحبت از آینده هوش مصنوعی می‌شود، تفاوت آموزنده است. 🔹به نوشته مجله نیو ساینتیست، مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) که چت‌بات‌های امروزی را پشتیبانی می‌کنند، بر اساس حجم وسیعی از متن آموزش دیده‌اند تا کلمه بعدی را در یک توالی پیش‌بینی کنند. 🔹با این حال، برخلاف آدلین کوچک، هیچ LLM تا به حال واقعاً لیوانی را از روی میز نینداخته است - یا اسپاگتی را به دیوار پرتاب نکرده است، یا اسکوتری را به داخل برکه نینداخته است - و این ممکن است محدودیت اساسی بر قابلیت‌های آنها اعمال کند. 🔹اساساً به همین دلیل است که برخی از محققان استدلال می‌کنند آنچه ما برای رساندن هوش مصنوعی به سطح بعدی نیاز داریم، LLM های بزرگتر نیستند، بلکه «مدل‌های جهانی» هستند: سیستم‌هایی که از طریق مشاهده یاد می‌گیرند تا بتوانند پیامدهای اعمال را در دنیای واقعی شبیه‌سازی کنند.@economistfarsi

🟥 آفریقای غربی به هاب بزرگ تجارت کوکائین تبدیل شده است🔹 اکونومیست می‌نویسد آفریقای غربی دوباره به یکی از مسیرهای اصلی قاچاق کوکائین به اروپا تبدیل شده است؛ منطقه‌ای که میان آمریکای لاتین، به‌عنوان مرکز تولید، و اروپا، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین بازارهای مصرف، قرار دارد و برای شبکه‌های قاچاق یک ایستگاه انتقالی کم‌هزینه و پرمنفعت محسوب می‌شود.🔹 حجم کوکائین کشف‌شده در این منطقه از سال ۲۰۱۹ تاکنون سالانه حدود ۵۰ درصد افزایش یافته است. این رشد نشان می‌دهد که فشار پلیس و گمرک بر مسیرهای سنتی، قاچاقچیان را به سمت مسیرهای کم‌تر زیر نظر، بنادر کوچک‌تر و کشورهایی با ظرفیت نظارتی محدودتر سوق داده است.🔹 مسیر تازه معمولاً از آمریکای جنوبی آغاز می‌شود؛ محموله‌ها از کشورهایی مانند کلمبیا، پرو و بولیوی یا از طریق بنادر برزیل حرکت می‌کنند، در سواحل غرب آفریقا تخلیه یا ذخیره می‌شوند و سپس از راه دریا، هوا یا مسیرهای زمینی به اروپا منتقل می‌شوند.🔹 کشورهای ساحلی مانند گینه‌بیسائو، سنگال، سیرالئون، غنا، نیجریه و کیپ‌ورد در سال‌های اخیر بیشتر در گزارش‌های مرتبط با کشف محموله‌های بزرگ دیده شده‌اند. ضعف نهادهای دولتی، فساد، مرزهای دریایی گسترده و کمبود تجهیزات نظارتی باعث شده این منطقه برای شبکه‌های قاچاق جذاب‌تر شود.🔹 اهمیت این تغییر فقط امنیتی نیست؛ اقتصادی هم هست. پول قاچاق می‌تواند وارد سیاست، املاک، بنادر، حمل‌ونقل و کسب‌وکارهای محلی شود و در کشورهایی با اقتصاد شکننده، توازن قدرت را تغییر دهد. تجربه گینه‌بیسائو نشان داده که وقتی شبکه‌های مواد مخدر به دولت و ارتش نفوذ کنند، مبارزه با قاچاق از یک پرونده پلیسی به بحران حاکمیتی تبدیل می‌شود.🔹 اروپا نیز با پیامد مستقیم این مسیر روبه‌روست. رشد مصرف کوکائین، افزایش کشفیات در بنادر، خشونت‌های مرتبط با باندهای مواد مخدر و رقابت میان شبکه‌های جنایی در شهرهایی مثل آنتورپ، روتردام و مارسی نشان می‌دهد که مسیر آفریقای غربی فقط یک مسئله محلی نیست؛ بخشی از زنجیره بزرگ‌تر تجارت جهانی مواد مخدر است.🔹 پیام اصلی گزارش این است که قاچاقچیان مسیرهای خود را مثل شرکت‌های تجاری تغییر می‌دهند: هر جا نظارت بیشتر شود، مسیر عوض می‌شود؛ هر جا دولت ضعیف‌تر باشد، هزینه عبور پایین‌تر می‌آید. آفریقای غربی امروز دقیقاً در همین نقطه خطرناک ایستاده است.📌 منبع: The Economist / UNODC / EUDA@economistfarsi