در حالی که تورم کالاهای اساسی به بالای ۱۵۰ درصد رسیده، دولت حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی را دلیل تورم اعلام…
انتشار: 2026/06/25 14:46 UTC
در حالی که تورم کالاهای اساسی به بالای ۱۵۰ درصد رسیده، دولت حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی را دلیل تورم اعلام میکند، اما دولت بودجه را مهمان سفرههای مردم کرده است✍️عبداله رحیم لوی بنیسواقعیت تورم سفره ایرانیان:طبق گزارشهای مرکز آمار ایران در بهار ۱۴۰۵، تورم نقطهبهنقطه مواد خوراکی و آشامیدنی در برخی اقلام به ۱۱۳ تا بیش از ۳۰۰ درصد رسیده است. روغن نباتی تا ۴۳۱٪، تخممرغ و مرغ حدود ۳۴۲٪، و میانگین تورم خوراکیها بیش از ۱۱۵٪ گزارش شده. این ارقام فراتر از تورم عمومی (حدود ۵۳-۷۷٪ نقطهای) است و قدرت خرید خانوارها را به شدت کاهش داده.دولت عمدتاً حذف یا اصلاح نرخ ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی را عامل اصلی این تورم معرفی میکند و آن را به عنوان اصلاح ساختاری برای کاهش رانت توجیه مینماید. اما بررسیهای میدانی و اظهارات مقامات (مانند وزیر جهاد کشاورزی) نشان میدهد عوامل دیگری — بهویژه سیاستهای بودجهای و مالیاتی — نقش مستقیمتری در فشار بر سفره مردم دارند.نقش ارز ۲۸۵۰۰ تومانی: واقعیت یا توجیه؟حذف تدریجی یا کامل ارز ترجیحی (۲۸۵۰۰ تومان برای کالاهای اساسی و نهادهها) بدون شک شوک ارزی ایجاد کرده و هزینه واردات را افزایش داده. دولت این را عامل اصلی گرانی میداند و ادعا دارد با کالابرگ یا پرداخت مستقیم سعی در جبران دارد.اما این توضیح ناقص است. تجربه حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی نشان داد که بدون کنترل زنجیره تأمین و هزینههای جانبی، تورم compounding (ترکیبی) ایجاد میشود. وزیر جهاد کشاورزی اخیراً تأکید کرده که بخشی از گرانیها ناشی از اصلاحات ارزی است، اما همزمان به عوامل بودجهای اشاره دارد.بودجه مهمان سفره: مالیات ارزش افزوده و عوارض گمرکیدولت برای تأمین کسری بودجه (که به هزاران هزار میلیارد تومان رسیده)، نرخ عمومی مالیات بر ارزش افزوده (VAT) را از ۹-۱۰٪ به ۱۰-۱۲٪ افزایش داده. برای کالاهای اساسی که قبلاً ۱٪ یا معاف بودند، اکنون اغلب ۱۰٪ (یا تا ۱۴٪ با احتساب عوارض) اعمال میشود.وزیر جهاد کشاورزی (غلامرضا نوری قزلجه) در خرداد ۱۴۰۴ صراحتاً اعلام کرد:- رد لایحه کاهش VAT کالاهای اساسی از ۱۰٪ به ۱٪، تورم ۵-۷٪ اضافی روی خوراکیها ایجاد میکند.- اثر واقعی VAT بعد از حقوق گمرکی، حمل و بیمه، بیش از ۱۰-۱۱٪ روی قیمت نهایی است (شکر، روغن مستقیم؛ مرغ و گوشت غیرمستقیم ۳-۷٪).عوارض گمرکی نیز از ۱٪ به سطوح بالاتر (۵٪ یا بیشتر در برخی موارد) افزایش یافته. برای گوشت وارداتی، مجموع بار مالیاتی و گمرکی حدود ۱۴٪ گزارش شده.مثال عملی: گوشت وارداتی و حذف واسطههارئیس انجمن واردکنندگان گوشت اخیراً اعلام کرده که با حذف واسطهها ، گوشت مورد نیاز هیئتهای مذهبی (محرم) مستقیماً حدود ۸۰۰ هزار تومان (کیلو ) تأمین میشود، در حالی که قیمت عمومی بازار ۱٫۴ میلیون تومان یا بیشتر است (تخفیف ۵٠٠-۶٠٠ هزار تومانی (هر کیلو).🔹بخش اول t.me/eghtesademaa
