تخصیص مساوی بنزین به «افراد» بدون توجه به الگوی واقعی زیان، مالکیت خودرو و تورم، می‌تواند فقرا را ف…

تخصیص مساوی بنزین به «افراد» بدون توجه به الگوی واقعی زیان، مالکیت خودرو و تورم، می‌تواند فقرا را فقیرتر کند. درآمد افزایش قیمت بنزین ذاتاً پیشرونده است (ضریب جینی مصرف ۰٫۶۶–۰٫۶۸)، اما تخصیص ناکارآمد منابع را از آسیب‌پذیرترین‌ها دور می‌کند. تجربه هدفمندی…تخصیص بنزین به افراد چگونه می‌تواند فقرا را فقیرتر کند (بر اساس تجربه هدفمندی یارانه‌ها و طرح کالابرگ)پیام اصلیدرآمد حاصل از افزایش قیمت بنزین ذاتاً پیشرونده است، زیرا مصرف بنزین به‌شدت نابرابر است (ضریب جینی مصرف ۰٫۶۶–۰٫۶۸) و دهک‌های بالا بخش عمده آن را تأمین می‌کنند. اما تخصیص مساوی یا ناکارآمد سهمیه/یارانه به «افراد» بدون توجه به الگوی واقعی زیان مستقیم و غیرمستقیم، مالکیت خودرو و اثرات تورمی، منابع را از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها دور می‌کند و می‌تواند فشار واقعی بر فقرا را تشدید نماید.شواهد تجربه عملی ایرانهدفمندی ۱۳۸۹: پرداخت نقدی تقریباً همگانی در کوتاه‌مدت نابرابری را کاهش داد، اما تورم بعدی و کاهش ارزش واقعی یارانه باعث افت مصرف کالاهای اساسی در خانوارهای فقیر و متوسط شد و وابستگی سیاسی ایجاد کرد.اصلاح بنزین ۱۳۹۸: بدون جبران، فقر حدود ۲٫۹ واحد درصد افزایش می‌یافت. جبران هدفمند به حدود ۱۸ میلیون خانوار پایین می‌توانست زیان ۵۰ درصد جمعیت را پوشش دهد (با هزینه حدود ۷۷ درصد پس‌انداز) و مانده مثبت برای دولت باقی بگذارد. با این حال حدود ۱۱ درصد خانوارهای هفت دهک اول متضرر شدند.کالابرگ الکترونیکی (از ۱۴۰۱): حمایت را به کالاهای اساسی هدایت کرد و مصرف کالری دهک‌های پایین را بهبود نسبی داد، اما ناپایداری منابع، گسترش تدریجی به دهک‌های بالاتر و پوشش ناقص تورم خوراکی‌ها اثر آن را فرسوده کرد.برآورد کمیهزینه جبران کامل (مستقیم + غیرمستقیم) برای دهک‌های ۱ تا ۵ معمولاً در بازه ۳۰ تا ۵۵ درصد (و گاه تا ۷۷ درصد) درآمد اضافی قرار می‌گیرد. جبران صرفاً اثر مستقیم ارزان‌تر است، اما با انتظارات تورمی بالا نسبت به سمت بالای بازه حرکت می‌کند.نتیجه‌گیری و الزامات موفقیتجبران کامل زیان رفاهی دهک‌های پایین معمولاً با بخشی از درآمد اضافی امکان‌پذیر است. موفقیت هر طرح به چهار عامل وابسته است: ۱) هدفمندی دقیق بر اساس الگوی واقعی زیان، ۲) پوشش آثار غیرمستقیم (تورم خوراکی‌ها و حمل‌ونقل)، ۳) پایداری منابع مالی، ۴) اجتناب از ایجاد تعهدات سیاسی غیرقابل‌برگشت.تخصیص مساوی فردمحور بدون این الزامات، خطر فقیرتر شدن فقرا را افزایش می‌دهد.تجربه هاي قبلي، این احتمال را قویترین حالت معرفی می کند.t.me/eghtesademaa